തേ വാ പുംനതി ച ജഗന്തി ശരീരസംഗാത് സംഭാഷണാദപി തതോ ഹരിരേവ പൂജ്യഃ
അവർ ശരീരസ്പർശം കൊണ്ടോ സംസാരത്തിലൂടെയോ ലോകങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ടു ഹരിയെ മാത്രം ആരാധിക്കണം.
തത്രൈവ സകലം ഭദ്രം യഥാ നിമ്നേ ജലം ദ്വിജ
ജലമൊക്കെ താഴ്ന്നിടത്തേക്ക് ഒഴുകുന്നതുപോലെ, അവിടെ എല്ലാ മംഗളവും ഒന്നിക്കുന്നു, ദ്വിജനേ.
ഹരിരേവ തതഃ പൂജ്യോ യതശ്ചേതന്യകാരണമ്
ഹരിയെ മാത്രം ആരാധിക്കണം, കാരണം അവൻ തന്നെ ചൈതന്യത്തിന് കാരണമാകുന്നു.
പൃജ്യസ്യ മുനിശ്രേഷ്ഠ പരം ശ്രേയോ ഭവിഷ്യതി
ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവർക്കു, മുനിശ്രേഷ്ഠനായവനേ, പരമമായ ക്ഷേമം ലഭിക്കും.
തേഷാം വിഷ്ണുഃ പ്രസന്നാത്മാ സര്വാന്കാമാന് പ്രയച്ഛതി
അവർക്കു വിഷ്ണു സന്തോഷത്തോടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകുന്നു.
സ പ്രാപ്നോത്യശ്വമേധസ്യ ഫലം മുനിവരോത്തമ
അവൻ അശ്വമേധയാഗഫലം നേടുന്നു, മുനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
സംകോചവിസ്തരാഭ്യാം തു കിമന്യത്കഥയാമി തേ
സംഗ്രഹമായോ വിശദമായോ ഞാൻ ഇനി എന്ത് പറയണം?
ഇദാനീം ശ്രോതുമിച്ഛാമി യുഗാനാം സ്ഥിതിലക്ഷണമ്
ഇപ്പോൾ ഞാൻ യുഗങ്ങളുടെ സ്വഭാവവും അവയുടെ ദൈർഘ്യവും കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
യുഗധര്മാന്പ്രബക്ഷ്യാമി സര്വലോകോപകാരകാന്
സകലലോകങ്ങൾക്കും ഉപകാരപ്പെടുന്ന യുഗധർമ്മങ്ങൾ ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം.
തഥാ വിനാസമായാതി ധര്ംമ ഏവ മഹീതലേ
അങ്ങനെ, നാശം അടുത്താൽ ഭൂമിയിൽ ധർമ്മം മാത്രം ശേഷിക്കും.
ദിവ്യൈര്ദ്വാദശഭിര്ജ്ഞേയം വത്സരൈസ്തത്ര സത്തമ
അവിടെ, മഹാനുഭാവാ, ഒരു സംവത്സരം പന്ത്രണ്ട് ദൈവീയ മാസങ്ങളായി കരുതണം.
കാലതോ വേദിതവ്യാനി ഇത്യുക്തം തത്ത്വാ ദര്ശിഭിഃ
സത്യദർശികൾ പറഞ്ഞതുപോലെ, ഈ കാലമാപനങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കണം.
തതശ്ച ദ്വാപരം പ്രാഹുഃ കലിമന്ത്യം വിദുഃ ക്രമാത്
അതിന് ശേഷം ദ്വാപരയുഗം വരുന്നു, പിന്നെ ക്രമമായി അവസാനമായി കലിയുഗം അറിയപ്പെടുന്നു.
നാസന്കൃതയുഗേ വിപ്ര സര്വേ ദേവസമാഃ സ്മൃതാഃ
ബ്രാഹ്മണാ, കൃതയുഗത്തിൽ എല്ലാവരും ദേവന്മാരോടു തുല്യരായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
വേദാനാം ച വിഭാഗശ്ച ന യുഗേ കൃതസംജ്ഞകേ
കൃതയുഗം എന്ന പേരിലുള്ള ആ കാലത്ത് വേദങ്ങൾ വിഭജിച്ചിരുന്നില്ല.
സദാ നാരായണപരാസ്തപോധ്യാനപരായണാഃ
എല്ലാവരും എപ്പോഴും നാരായണഭക്തരായിരുന്നു; തപസ്സിലും ധ്യാനത്തിലും മുഴുകിയവരായിരുന്നു.
ധര്മസാധനചിത്താശ്ച ഗതാസൂയാ അദാംഭികാഃ
ധർമ്മാനുഷ്ഠാനത്തിൽ മനസ്സു നിർത്തിയവരും, അസൂയയും കപടതയും ഇല്ലാത്തവരുമായിരുന്നു.
വേദാധ്യയനസംപന്നാഃ സര്വശാസ്ത്രവിചക്ഷണാഃ
വേദപഠനത്തിൽ നിപുണരായിരുന്നു; എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും വിവേകമുള്ളവരായിരുന്നു.
അകാമഫലസംയോഗാഃ പ്രയാന്തി പരമാം ഗതിമ്
അവർക്കു ആഗ്രഹരഹിതമായ ഫലങ്ങൾ ലഭിച്ച്, പരമഗതി നേടുകയായിരുന്നു.
ത്രേതാധര്മാന്പ്രവക്ഷ്യാമി ശൃണുഷ്വ സുസമാഹിതഃ
തൃതായുഗത്തിലെ ധർമ്മങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം; നീ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കു.
ഹരിസ്തു രക്താതാം യാതി കിഞ്ചിത്ക്ലേശാന്വിതാ ജനാഃ
അപ്പോഴാണ് ഹരി ചുവപ്പു നിറം സ്വീകരിക്കുന്നത്; ജനങ്ങൾക്കും കുറച്ച് കഷ്ടങ്ങൾ അനുഭവപ്പെടുന്നു.
സത്യവ്രതാ ധ്യാനപരാഃ സദാധ്യാനപരായണാഃ
അവർ സത്യത്തിൽ ഉറച്ചവരും, വ്രതങ്ങൾ പാലിക്കുന്നവരും, ധ്യാനത്തിൽ താല്പര്യമുള്ളവരുമായിരുന്നു.
ഹരിഃ പീതത്വമായാതി വേദശ്ചാപി വിഭജ്യതേ
ഹരി മഞ്ഞ് നിറം സ്വീകരിക്കുന്നു; വേദവും വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു.
ബ്രാഹ്മണാദ്യാശ്ച വര്ണാഃ സ്യുഃ കേചിദ്രാഗാദിദുര്ഗുണാഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരെ തുടങ്ങി വിവിധ വർണ്ണങ്ങൾ ഉദിക്കുന്നു; ചിലർക്കു രാഗം പോലുള്ള ദോഷങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.
കേചിദ്ധനാദികാമാശ്ച കേചിത്കല്മഷചേതസഃ
ചിലർ ധനം മുതലായവയിൽ ആഗ്രഹമുള്ളവരാണ്; ചിലർ അശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ളവരും ആകുന്നു.
അധര്മസ്യ പ്രഭാവേണ ക്ഷീയന്തേ ച പ്രജാസ്തഥാ
അധർമ്മത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ, ജനങ്ങൾ കുറയാൻ തുടങ്ങുന്നു.
കേചിത്പുണ്യരതാന് ദൃഷ്ട്വാ അസൂയാം വിപ്ര കുര്വതേ
ബ്രാഹ്മണാ, ചിലർ പുണ്യത്തിൽ താല്പര്യമുള്ളവരെ കണ്ടപ്പോൾ, മറ്റുചിലർ അസൂയ കാണിക്കുന്നു.
ധര്മഃ കലിയുഗേ പ്രാപ്തേ പാദേനൈകേന വര്തതേ
കലിയുഗം എത്തിയപ്പോൾ, ധർമ്മം ഒരു കാലിൽ മാത്രം നിലനിൽക്കുന്നു.
യഃ കശ്ചിദപി ധര്മാത്മാ യജ്ഞാചാരാന്കരോതി ച
ആരായാലും, ധർമ്മത്തിൽ മനസ്സോടും യജ്ഞങ്ങളിൽ ആചാരപൂർവ്വം പ്രവർത്തിക്കുന്നവനെയും
നരം ധര്മരതം ദൃഷ്ട്വാ സര്വേ ഽസൂയാം പ്രകുര്വതേ
ധർമ്മത്തിൽ ആസ്വാദനമുള്ള മനുഷ്യനെ കണ്ടാൽ എല്ലാവരും അവനോടു അസൂയ കാണിക്കും.