തദാഖ്യാഹി സമായാത ഏതത്പ്രഷ്ടും സയാജകഃ
ദേവർഷേ, യാഗികന്മാരോടൊപ്പം ഇവിടേക്ക് വന്നവൻ ആരാണെന്ന് ദയവായി പറയൂ.
തദ്വദസ്വാധികഃ കസ്മാദസ്മദ്ഭ്യോ ഽപി ദിവി സ്ഥിതഃ
അവൻ സ്വർഗത്തിൽ ഞങ്ങളേക്കാൾ എങ്ങനെ ഉന്നതനായി നിലകൊള്ളുന്നു എന്ന് വിശദീകരിക്കൂ.
ദാനേന വാ തപോഭിര്വാ കഥമേതാദൃശഃ പ്രഭോ
പ്രഭോ, അവൻ ഈ മഹത്വം ദാനത്തിലൂടോ, തപസ്സിലൂടോ നേടിയതാണോ എന്ന് അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
പ്രോവാച വിനയാവിഷ്ടഃ പൂര്വവൃത്തം യഥാവിധി
വിനയത്തോടെ, ദേവർഷി മുമ്പ് നടന്ന സംഭവങ്ങൾ ക്രമമായി വിവരിച്ചു.
ഏകസ്മിന് ദിവസേ ശക്ര മനവശ്ച ചതുര്ദശ
ഒരു ദിവസം, ഇന്ദ്രാ, പതിനാലു മനുക്കൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഇന്ദ്രാണാം ചൈവ സര്വേഷാം മന്വാദീനാം ച വാസവ
അങ്ങനെ തന്നെ, വാസവാ, എല്ലാ ഇന്ദ്രന്മാരും മനുവടക്കാർ തുടങ്ങിയവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
തേഷാം നാമാനി വക്ഷ്യാമി ശൃണുഷ്വ സുസമാഹിതഃ
അവരുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയാം; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
ഉത്തമസ്താമസശ്ചൈവ രൈവതശ്ചാക്ഷുഷസ്തഥാ
ഉത്തമൻ, താമസൻ, റൈവതൻ, ആക്ഷുഷൻ എന്നിങ്ങനെയാണ്.
നവമോ ദക്ഷസാവര്ണിഃ സര്വദേവഹിതേ രതഃ
ഒമ്പതാമൻ ദക്ഷസാവർണി; എല്ലാ ദേവതകളുടെയും ക്ഷേമത്തിൽ ആസ്വാദനമുള്ളവൻ.
തതസ്തു രുദ്രസാവര്ണീ രോചമാനസ്തതഃ സ്മൃതഃ
അതിനുശേഷം രുദ്രസാവർണി വരുന്നു; അതിന് ശേഷം രോചമാനൻ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
ദേവാനിന്ദ്രാംശ്ച വക്ഷ്യാമി ശൃണുഷ്വ വിബുധര്ഷഭ
ദേവന്മാരെയും ഇന്ദ്രന്മാരെയും ഞാൻ പറയാം; ജ്ഞാനത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
ശചീപതിഃ സമാഖ്യാതസ്തേഷാമിന്ദ്രോ മഹാപതിഃ
ശചീപതി അവരിൽ ഇന്ദ്രനായി അറിയപ്പെടുന്നു; മഹാപ്രഭുവാണ് അദ്ദേഹം.
വിപശ്ചിന്നാമ ദേവേന്ദ്രം സര്വസംപത്സമന്വിതഃ
വിപശ്ചിൻ എന്നതാണ് ദേവേന്ദ്രന്റെ പേര്; എല്ലാ ഐശ്വര്യവും അവനിൽ സമ്പന്നമാണ്.
തേഷാമിന്ദ്രഃ സുശാന്തിശ്ച തൃതീയേ പരികീര്തിതഃ
അവരിൽ, മൂന്നാമത്തെ ചക്രത്തിൽ ഇന്ദ്രനായി സുശാന്തി അറിയപ്പെടുന്നു.
വിഭാനാമാ ദേവപതിഃ പഞ്ചമഃ പരികീര്തിതഃ
വിഭാനനാമൻ എന്ന ദേവപതി അഞ്ചാമനായാണ് പറയപ്പെടുന്നത്.
ആര്യാദ്യാ വിബുധാഃ പ്രോക്താസ്തേഷാ മിന്ദ്രോ മനോജവഃ
ആര്യൻ മുതലായവരെ ദേവന്മാർ എന്ന് വിളിക്കുന്നു; അവരിൽ മനസ്സുപോലെ വേഗമുള്ളവൻ ഇന്ദ്രൻ ആണ്.
ഇന്ദ്രഃ പുരന്ദരഃ പ്രോക്തഃ സര്വകാമസമന്വിതഃ
പുരന്ദരൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇന്ദ്രൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ഉള്ളവനാണ് എന്ന് പറയുന്നു.
വിഷ്ണുപൂജാപ്രഭാവേണ തേഷാമിന്ദ്രോ ബലിഃ സ്മൃതഃ
വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിച്ച ശക്തിയാൽ, അവരിൽ ഇന്ദ്രൻ ബലിയായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
സുവാസനാദ്യാ വിബുധാ ദശമേ പരികീര്തിതാഃ
സുവാസനൻ മുതലായ ദേവന്മാർ പത്താമതിൽ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു.
വിഹൄങ്ഗൄമാദ്യാ ദേവാശ്ച തേഷാമിന്ദ്രോ വൃഷഃ സ്മൃതഃ
വിഹൃങൃമാ മുതലായ ദേവന്മാർ; അവരിൽ ഇന്ദ്രൻ വൃഷൻ എന്ന പേരിൽ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ക്രഭുവനാമാ ച ദേവേന്ദ്രോ ഹരിനാഭാസ്തഥാ സുരാഃ
ക്രഭുവനൻ ദേവേന്ദ്രനായി അറിയപ്പെടുന്നു; ഹരിനാഭൻ മുതലായ ദേവന്മാരും അങ്ങനെ തന്നെ.
ദിവസ്പതിര്മഹാവീര്യസ്തേഷാമിന്ദ്രഃ പ്രകീര്തിതഃ
ദിവസ്പതി എന്ന മഹാശക്തൻ അവരിൽ ഇന്ദ്രനായി പ്രസിദ്ധനാണ്.
ഏവം തേ മനവഃ പ്രോക്താ ഇന്ദ്രാ ദേവാശ്ച തത്ത്വതഃ
ഇങ്ങനെ മനുക്കളെയും ഇന്ദ്രന്മാരെയും ദേവന്മാരെയും യഥാർത്ഥത്തിൽ വിവരിച്ചു.
ഏകസ്മിന്ബ്രഹ്മദിവസേ സ്വാധികാരം പ്രഭുഞ്ജതേ
ഒരു ബ്രഹ്മാദിവസത്തിൽ അവർ തത്തതിന്റെ അധികാരം നടത്തുന്നു.
കര്ത്താരോ ബഹവഃ സംതി തത്സംഖ്യാം വേത്തി കോവിദഃ
സ്രഷ്ടാക്കൾ അനേകം ഉണ്ട്; അവരുടെ എണ്ണം പണ്ഡിതന്മാർ അറിയുന്നു.
തേഷാം സംഖ്യാ ന സംഖ്യാതു ശക്തോ ഽസ്മ്യദ്യ ദ്വിജോത്തമ
അവരുടെ എണ്ണം ഇന്ന് ഞാൻ പറയാൻ കഴിയില്ല, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ.
ചത്വാരോ മനവോ ഽതീതാ മമ ശ്രീശ്ചാതിവിസ്തരാ
നാലു മനുക്കൾ കടന്നുപോയി; എന്റെ മഹത്വം അത്യന്തം വിശാലമാണ്.
തതഃ പരം ഗമിഷ്യാമി കര്മഭൂമിം ശൃണുഷ്വ മേ
അതിനുശേഷം ഞാൻ കര്മ്മഭൂമിയിലേക്ക് പോകും; എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കു.
വദതാം ശൃണ്വതാം ചൈവ സര്വപാപപ്രണാശനമ്
പറയുന്നവർക്കും കേൾക്കുന്നവർക്കും ഇത് എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു.
സ്ഥിതശ്ച ഭൂമിഭാഗേ വൈ അമേധ്യാമിഷഭോജനഃ
ഭൂമിയിലെ ഒരു ഭാഗത്ത് താമസിച്ച് അശുദ്ധമായ മാംസം ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ.