നഹി സൌമ്യ വൃഥാ ഘ്നന്തി സജ്ജനാ അപി പാപിനഃ
സൗമ്യ, നല്ലവരും പാപികളെയും കാരണമില്ലാതെ കൊല്ലാറില്ല.
വിരോധം നഹി കുര്വന്തി സജ്ജനാഃ ശാന്തചേതസഃ
ശാന്തമായ മനസ്സുള്ള നല്ലവർ എപ്പോഴും വൈരാഗ്യത്തിൽ ഏർപ്പെടാറില്ല.
തമുത്തമം നരം പ്രാഹുര്വിഷ്ണോഃ പ്രിയതരം സദാ
അത്തരം മനുഷ്യനെ ഉത്തമൻ എന്നും വിഷ്ണുവിന് ഏറ്റവും പ്രിയൻ എന്നും പറയുന്നു.
ഛേദേ ഽപി ചന്ദനതരുഃ സുരഭയതി മുഖം കുഠാരസ്യ
വെട്ടിയാലും ചന്ദനമരം കത്തിയുടെ വായിൽ സുഗന്ധം പകരുന്നു.
സര്വസംഗവിഹീനോ ഽപി ബാധ്യതേ ഹി ദുരാത്മനാ
എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും വിട്ടവനെയും ദുഷ്ടൻ പീഡിപ്പിക്കാറുണ്ട്.
തത്രാപി സാധൂന്ബാധന്തേ ന സമാനാന്കദാചന
എങ്കിലും, നല്ലവരെ എപ്പോഴും തുല്യരായവർ പീഡിപ്പിക്കാറില്ല.
ലുബ്ധകധീവരപിശുനാ നിഷ്കാരണവൈരിണോ ജഗതി
ലോകത്തിൽ വേട്ടക്കാർ, മീൻപിടിത്തക്കാർ, പുകഴ്ത്തുന്നവർ ഇവർക്ക് കാരണം ഇല്ലാതെ വൈരികൾ ആണ്.
പുത്രമിത്രകലത്രാര്ഥം സര്വം ദുഃഖേന യോജയേത്
മകൻ, സുഹൃത്ത്, ഭാര്യ, സമ്പത്ത് എന്നിവയ്ക്കായി മനുഷ്യൻ എല്ലാം കഷ്ടവും സഹിക്കുന്നു.
അന്തേ തത്സര്വമുത്സൃജ്യ ഏക ഏവ പ്രയതി വൈ
അവസാനത്തിൽ അതൊക്കെയും ഉപേക്ഷിച്ച് ഒരാൾ ഒറ്റയ്ക്ക് യാത്രതിരിക്കുന്നു.
മമേദമിതി ജന്തൂനാം മമതാ ബാധതേ വൃഥാ
‘ഇത് എന്റെതാണു’ എന്ന ഭാവം ജീവികളെ വെറുതെ പീഡിപ്പിക്കുന്നു.
ധര്മാധര്മൌം സഹൈവാസ്താമിഹാമുത്ര ന ചാപരഃ
ധർമ്മവും അധർമ്മവും ഇവിടെയും അവിടെയും കൂടെയിരിക്കും; വേറൊന്നുമില്ല.
മൃതമഗ്നിമുഖേ ഹുത്വാ ഘൃതാന്നം ഭുഞ്ജതേ ഹി തേ
മരിച്ചവന്റെ വായിൽ നെയ്യ് ചേർത്ത അന്നം അർപ്പിച്ച ശേഷം അവർ അതു കഴിക്കുന്നു.
ധര്മാധര്മൌം ന ച ധനം ന പുത്രാ ന ച ബാന്ധവാഃ
ധർമ്മവും അധർമ്മവും സമ്പത്തും മക്കളും ബന്ധുക്കളും ഒന്നും ശേഷിക്കില്ല.
കാമഃ സംക്ഷയമായാതി നരാണാം പുണ്യകര്മണാമ്
പുണ്യകർമം ചെയ്യുന്നവർക്കു മോഹം ക്രമേണ കുറയുന്നു.
വൃഥൈവ വ്യാകുലാ ലോകാ ധനാദാനാം സദാര്ജനേ
ധനം സമ്പാദിക്കുകയും ദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ട് ആളുകൾ വ്യർത്ഥമായി വിഷമിക്കുന്നു.
ഇതി നിശ്ചിതബുദ്ധീനാം ന ചിന്താ ബാധതേ ക്വചിത്
ഇങ്ങനെ ഉറച്ച മനസ്സുള്ളവരെ ഒരിക്കലും ചിന്തയോ ദുഃഖമോ ബാധിക്കുന്നില്ല.
തസ്മാജ്ജന്മ ച മൃത്യും ച ദൈവം ജാനാതി നാപരഃ
ജന്മവും മരണവും ദൈവം മാത്രമേ അറിയൂ, മറ്റാരും അറിയുന്നില്ല.
ലോകസ്തു തത്ര വിജ്ഞായ വൃഥായാസം കരോതി ഹി
ഇത് അറിഞ്ഞിട്ടും ആളുകൾ വ്യർത്ഥമായി പരിശ്രമം തുടരുന്നു.
മഹാപാപാനി കൃത്വാപി പരാന്പുഷ്യാന്തി യത്നതഃ
വലിയ പാപങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടും, അവർ മറ്റുള്ളവർക്കു വേണ്ടി പരിശ്രമിക്കുന്നു.
സ്വയമേകതമോ മൂഢസ്തത്പാപഫലമശ്നുതേ
പക്ഷേ, ഒരുവൻ മാത്രം അജ്ഞാനത്തിൽ ആ പാപഫലം അനുഭവിക്കുന്നു.
ഗുലികഃ പ്രാഞ്ജലിഃ പ്രാഹ ക്ഷമസ്വേതി പുനഃ പുനഃ
ഗുലികൻ കയ്യുമടക്കി വീണ്ടും വീണ്ടും 'ക്ഷമിക്കണം' എന്നു പറഞ്ഞു.
ഗതപാപോ ലുബഗ്ദകശ്ച ഹ്യനുതാപീദമബ്രവീത്
പാപം വിട്ട് മനസ്സിൽ പശ്ചാത്താപം തോന്നിയ വേട്ടക്കാരൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
താനി സര്വാണി നഷ്ടാനി വിപ്രേന്ദ്ര തവ ദര്ശനാത്
ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, നിങ്ങളുടെ ദർശനത്താൽ എന്റെ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിച്ചിരിക്കുന്നു.
കഥം മേ നിഷ്കൃതിര് ഭൂയോ യാമി കം ശരണം വിഭോഃ
എനിക്ക് ഇനി എങ്ങനെ പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യാം? ആരെയാണ് ഞാൻ ആശ്രയിക്കേണ്ടത്, പ്രഭോ?
അത്രാപി പാപജാലാനി കൃത്വാ കാം ഗതിമാപ്നുയാമ്
ഇവിടെ ഈ പാപജാലങ്ങൾ ചെയ്തതിനു ശേഷം എനിക്ക് എന്ത് ഗതി ലഭിക്കും?
പ്രാതിക്രിയാ നൈവ കൃതാ മയൈഷാം ഗതിശ്ച കാ സ്യാന്മമജന്മ കിം വാ
ഇവയ്ക്കു ഞാൻ ഒരു പരിഹാരവും ചെയ്തിട്ടില്ല; എനിക്ക് എന്ത് ഫലമാകും, അല്ലെങ്കിൽ അടുത്ത ജന്മം എന്തായിരിക്കും?
കഥം ച യത്പാപഫലം ഹി ഭോക്ഷ്യേ കിയത്സു ജന്മസ്വഹമുഗ്രകര്മാ
ഉഗ്രകർമനായി ഞാൻ എത്ര ജന്മങ്ങളിൽ എത്രകാലം ഈ പാപഫലം അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും?
അന്തസ്താപാഗ്നിസംതപ്തഃ സദ്യഃ പഞ്ചത്വമാഗതഃ
അകത്തുള്ള പശ്ചാത്താപാഗ്നിയിൽ കത്തിയവൻ ഉടൻ തന്നെ മരണം പ്രാപിച്ചു.
വിഷ്ണുപാദോദകേനൈവമഭ്യഷിഞ്ചന്മഹാമതിഃ
പിന്നീട് മഹാമതിയായവൻ വിഷ്ണുപാദജലത്തിൽ അവനെ അഭിഷേകം ചെയ്തു.
ദിവ്യം വിമാനമാരുഹ്യ മുനിമേതദഥാബ്രവീത്
ദിവ്യമായ വിമാനത്തിൽ കയറി, അവൻ മുനിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: