തം പ്രാഹുര്മോക്ഷദം വിഷ്ണും മുനയസ്തത്ത്വദര്ശിനഃ
തത്ത്വം അറിയുന്ന മുനികൾ വിഷ്ണുവാണ് മോക്ഷം നൽകുന്നവൻ എന്ന് പറയുന്നു.
സ ഏവ കര്മഫലദോ മോക്ഷദോ ഽകാമകര്മണാമ്
അവനാണ് കര്മ്മഫലവും മോക്ഷവും ആഗ്രഹമില്ലാതെ ചെയ്യുന്നവർക്കു നൽകുന്നത്.
ഭുങ്ക്തേ യ ഈശ്വരോ ഽവ്യക്തസ്തം പ്രാഹുര്മോക്ഷദം പ്രഭുമ്
അപ്രത്യക്ഷനും എല്ലാം അനുഭവിക്കുന്നവനുമായ ഈശ്വരനാണ് മോക്ഷം നൽകുന്ന പ്രഭു എന്ന് അവർ പറയുന്നു.
ദദാതി ശാശ്വതം സ്ഥാനം തം ദയാലും സമര്ചയേത്
ശാശ്വതമായ സ്ഥാനം നൽകുന്ന കരുണാനിധിയെ ആരാധിക്കണം.
ജരാമരണനിര്മുക്തോ മോക്ഷദഃ സോ ഽവ്യയോ ഹരിഃ
വൃദ്ധിയും മരണവും ഇല്ലാത്ത, ക്ഷയിക്കാത്ത ഹരിയാണ് മോക്ഷം നൽകുന്നവൻ.
അമൃതത്വം ഭജന്ത്യാശു തം വിദുഃ പുരുഷോത്തമമ്
ആ പരമപുരുഷനെ അറിയുന്നവർ ഉടനെ അമൃതത്വം നേടുന്നു.
പരാത്പരതരം യഞ്ച തദ്വിഷ്ണോഃ പരമം പദമ്
ഏറ്റവും ഉയർന്നതിലും അതിലുമുയർന്നതായത് വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദമാണ്.
പരിപൂര്ണം ജ്ഞാനമയം വിദുര്മോക്ഷപ്രതാധകമ്
പൂർണ്ണവും ജ്ഞാനസ്വരൂപവുമായതാണു മോക്ഷം നൽകുന്നതെന്ന് അവർ അറിയുന്നു.
യ ഉപാസ്തേ സദാ യോഗീ സ യാതി പരമം പദമ്
എപ്പോഴും ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്ന യോഗിക്ക് പരമാവസ്ഥ നേടാം.
കാമര്ദ്യൈവര്ജിതോയോഗീ ലഭതേ പരമം പദമ്
ആസക്തിയും വൈരവും ഇല്ലാത്ത യോഗിക്ക് പരമാവസ്ഥ ലഭിക്കും.
തദുപായം യഥാതത്ത്വം ബ്രൂഹി മേ വദതാം വര
സകലത്തിൽ ഉത്തമനായോനേ, അതിലെ യഥാർത്ഥ മാർഗം എനിക്ക് പറയൂ.
യജ്ജ്ഞാനം ഭക്തിമൂലം ച ഭക്തിഃ കര്മവതാം തഥാ
ഭക്തിയാണ് ആധാരമായ ജ്ഞാനം ഏതാണ്? പ്രവർത്തിക്കുന്നവർക്കുള്ള ഭക്തി എന്താണ്?
യേന ജന്മസഹസ്രേഷു തസ്യ ഭക്തിര്ഭവേദ്ധരൌ
ആ വഴി കൊണ്ട് ആയിരക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങളിൽ ഹരിയിലേക്കുള്ള ഭക്തി അവനിൽ ഉണരുന്നു.
ശ്രദ്ധയാ പരയാ ചൈവ സര്വം പാപം പ്രണശ്യതി
പരമമായ വിശ്വാസം കൊണ്ടു എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കും.
സൈവ ബുദ്ധിഃ സമാഖ്യാതാ ജ്ഞാനശബ്ദേന സൂരിഭിഃ
അത് തന്നെയാണ് ജ്ഞാനം എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
യോഗസ്തു ദ്വിവിധഃ പ്രോക്തഃ കര്മജ്ഞാനപ്രഭേദതഃ
യോഗം രണ്ട് വിധമാണെന്ന് പറയുന്നു: പ്രവർത്തിയും ജ്ഞാനവും.
ക്രിയായോഗരതസ്തസ്മാച്ഛ്രദ്ധയാ ഹരിമര്ചയേത്
അതിനാൽ, പ്രവർത്തിയോഗത്തിൽ ആസ്വാദനമുള്ളവൻ വിശ്വാസത്തോടെ ഹരിയെ ആരാധിക്കണം.
പ്രതിമാഃ കേശവസ്യൈതാ പൂജ്യ ഏതാസു ഭക്തിതഃ
ഈ കേശവന്റെ പ്രതിമകൾ ആരാധിക്കേണ്ടതാണ്; ഇവയിൽ ഭക്തി കാണിക്കണം.
തസ്മാത്സര്വഗതം വിഷ്ണും പൂജയേദ്ഭക്തിസംയുതഃ
അതിനാൽ, എല്ലായിടത്തും ഉള്ള വിഷ്ണുവിനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കണം.
അനീര്ഷ്യാ ച ദയാ ചൈവ യോഗയോരൂഭയോഃ സമാഃ
ഇരുവിധ യോഗങ്ങളിലും അസൂയ ഇല്ലായ്മയും കരുണയും സമാനമാണ്.
ഇതി നിശ്ചിത്യ മനസാ യോഗദ്വിതയമഭ്യസേത്
ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ ഉറപ്പാക്കി, രണ്ടുവിധ യോഗവും അഭ്യസിക്കണം.
തേ ജാനന്തി പരം ഭാവം ദേവദേവസ്യ ചക്രിണഃ
അവർ ദേവതകളുടെ ദൈവമായ ചക്രധാരിയുടെ പരമസ്വഭാവം അറിയുന്നു.
ന തസ്യ തുഷ്യതേ വിഷ്ണുര്യതോ ധര്മപതിഃ സ്മൃതഃ
ധർമ്മപതി എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നവനെ വിഷ്ണു സന്തോഷിപ്പിക്കില്ല.
ദംഭാചാരഃ സ വിജ്ഞേയഃ സര്വപാതകിഭിഃ സമഃ
കപടമായ പ്രവർത്തനമുള്ളവൻ എല്ലാ പാപികളോടും സമാനനാണ്.
തത്തപഃ സാ ച പൂജാ ച തദ്ധ്യാനം ഹി നിരര്ഥകമ്
അത്തരം തപസ്സും പൂജയും ധ്യാനവും ഫലപ്രദമല്ല.
മുക്തയര്ഥമര്ചയേത്സമ്യക് ക്രിയായോഗപരോ നരഃ
മോക്ഷം നേടാനായി പ്രവർത്തിയോഗത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടവൻ ശരിയായി ആരാധിക്കണം.
സമര്ചയതി ദേവേശം ക്രിയായോഗഃ സ ഉച്യതേ
ദേവന്മാരുടെ നാഥനെ ഭക്തിപൂർവം ആരാധിക്കുന്നത് പ്രവർത്തിയുടെ മാർഗ്ഗം എന്നാണ് പറയുന്നത്.
സ്തോത്രാദ്യൈഃ സ്തൌതി യോ വിഷ്ണും കര്മയോഗീ സ ഉച്യതേ
സ്തോത്രങ്ങളാലും മറ്റും വിഷ്ണുവിനെ പുകഴ്ത്തുന്നവനാണ് കര്മ്മയോഗി എന്ന് പറയുന്നത്.
പുഷ്പാദ്യൈശ്ചാര്ചനം വിഷ്ണോഃ ക്രിയായോഗ ഉദാഹൃതഃ
പൂക്കളും ഇത്തരത്തിലുള്ളവയുമുപയോഗിച്ച് വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കുന്നത് ക്രിയയോഗം എന്നാണ് പറയുന്നത്.
സര്വപാപാനി നശ്യന്തി പൂര്വജന്മാര്ജിതാനി വൈ
മുൻജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പാപങ്ങൾ പോലും എല്ലാം നശിക്കുന്നു.