ദാതാ നരകമാന്പോതി ഭോക്താ ച നരകം വ്രജേത്
ദാനം നൽകുന്നവൻ നരകത്തിൽ വീഴും; സ്വീകരിക്കുന്നവനും നരകത്തിൽ പോകും.
വിദ്ധാപരാഹ്നി കായാം തു ശ്രാദ്ധം കാര്യം വിജാനതാ
ദിവസം കടന്ന ശേഷം, അറിവുള്ളവൻ ശ്രാദ്ധം വൈകുന്നേരത്തിൽ നടത്തണം.
പൂര്വാ ക്ഷയേ തു കര്ത്തവ്യാ വൃദ്വൌ കാര്യാ തഥോത്തരാ
മുന് തിതിയുടെ അവസാനം ശ്രാദ്ധം ചെയ്യണം; പഴയതും പുതുതും ഇരട്ടിയിലും പാലിക്കണം.
തിഥിഃ സായാഹ്നഗാ യത്ര പരാ കാവ്യസ്യ വിശ്രുതാ
സന്ധ്യാകാലത്തേക്ക് നീളുന്ന തിതിയാണ് ദാനത്തിന് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ സമയം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.
നൈതന്മതം ഹി സര്വേഷാം കാവ്യദാനേ മുനീശ്വര
മുനിശ്രേഷ്ഠാ, ദാനത്തെക്കുറിച്ച് എല്ലാവരും ഇതേ അഭിപ്രായം പുലർത്തുന്നില്ല.
പ്രായശ്ചിത്തവിശുദ്ധാത്മാ തേഭ്യോ ഽനുജ്ഞാം സമാഹരേത്
പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്തശേഷം മനസ്സ് ശുദ്ധമാക്കിയവൻ അവരിൽ നിന്ന് അനുമതി നേടണം.
ഉഭൌ ച വിശ്വേദേവാര്ഥം പിഘത്രര്ഥം ത്രീന്യഥാവിധി
വിശ്വദേവന്മാർക്കും പിതൃകൾക്കും വേണ്ടി, നിയമപ്രകാരം മൂന്ന് തവണ ചെയ്യണം.
ശ്രാദ്ധാര്ഥം സമനുജ്ഞാതഃ കാരയേന്മണ്ഡലദ്വയമ്
ശ്രാദ്ധത്തിന് അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം, രണ്ട് മണ്ഡലങ്ങൾ ഒരുക്കണം.
വൈശ്യസ്യ വര്തുലം ജ്ഞേയം ശൂദ്രസ്യാഭ്യാഭ്യുക്ഷണം ഭവേത്
വൈശ്യൻക്ക് വൃത്താകൃതിയിലുള്ളത് വേണം; ശൂദ്രൻക്ക് തളിച്ചുനീക്കൽ നടത്തണം.
ആത്മാനം വാ നിയുഞ്ജീത ന വിപ്രം വേദവര്ജിതമ്
താൻ തന്നെ നിയോഗിക്കാം; വേദം അറിയാത്ത ബ്രാഹ്മണനെ നിയോഗിക്കരുത്.
യഥാവദര്ചനം കുര്യാത്സ്മരന്നാരായണം പ്രഭുമ്
ആരാധനയൊക്കെ ശരിയായി നടത്തണം, അതിനിടെ നാരായണനെ, ആ പ്രഭുവിനെ ഓർത്ത്.
അപഹതാ ഇത്യൃചാ വൈ കര്ത്താ തു വികിരേത്തിലാന്
‘അപഹതാ’ എന്ന ഋച് ഉച്ചരിച്ച്, ആ ചടങ്ങ് നടത്തുന്നവൻ തിലകൾ വിതറണം.
ദത്ത്വേതി ഭൂയോ ദദ്യച്ച ദൈവേ ക്ഷണപ്രതീക്ഷണമ്
ദാനം നൽകിയ ശേഷം, ദൈവികമായ സമയത്തെ കാത്ത് വീണ്ടും വീണ്ടും ദാനം ചെയ്യണം.
അന്നദാനേ ചതുര്ഥീ സ്യാച്ഛേഷാഃ സംപുദ്ധയഃ സ്മൃതാഃ
അന്നദാനത്തിൽ നാലാം ഭാഗം വേണം; ബാക്കിയുള്ളവ പൂർത്തിയാക്കിയതായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.
തത്പാത്രേ സേചയേത്തോയം ശന്നോദേവീത്യൃചാ തതഃ
ആ പാത്രത്തിൽ വെള്ളം ഒഴിക്കുമ്പോൾ ‘ശന്നോ ദേവി’ എന്ന ഋച് ഉച്ചരിക്കണം.
ആവാഹയേത്തതോ ദേവാന്വിശ്വേ ദേവാഃസ ഇത്യൃചാ
അതിനുശേഷം, ‘വിശ്വേദേവാഃസ’ എന്ന ഋച് ഉച്ചരിച്ച് ദേവന്മാരെ ആഹ്വാനിക്കണം.
ഗന്ധൈശ്ച പത്രപുഷ്പൈശ്ച ധൂപൈര്ദീപൈര്യജേത്തതഃ
പിന്നീട് സുഗന്ധങ്ങൾ, ഇലകൾ, പൂക്കൾ, ധൂപം, ദീപം എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് പൂജ നടത്തണം.
തിലസംയുക്തദര്ഭൈശ്ച ദദ്യാത്തേഷാം സദാസനമ്
തിലയും ദർഭയും ചേർത്തു ദേവന്മാർക്കു സദാ ആസനം ഒരുക്കണം.
ശന്നോദേവ്യാ ജലം ക്ഷിപ്ത്വാ തിലോസീതി തിലാന്ക്ഷഘിപേത്
‘ശന്നോ ദേവി’ എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് വെള്ളം തളിച്ച ശേഷം, ‘തിലോസി’ എന്ന് പറഞ്ഞ് തിലകൾ വിതറണം.
യാ ദിവ്യാ ഇതി മന്ത്രേണ ദദ്യാദര്ഘ്യം ച പൂര്വവത്
‘യാ ദിവ്യാ’ എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച്, മുമ്പ് ചെയ്തതുപോലെ അർഘ്യം അർപ്പിക്കണം.
വാസോര്ഭിഭൂഷണൈശ്വൈവ യഥാവിഭവമര്ചയേത്
സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച് വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് പൂജ ചെയ്യണം.
അഗ്നൌ കരിഷ്യ ഇത്യുക്ത്വാ തേഭ്യോ ഽനുജ്ഞാം സമാഹരേത്
‘അഗ്നിയിൽ ഞാൻ ചെയ്യുന്നു’ എന്ന് പറഞ്ഞ്, അവരിൽ നിന്ന് അനുമതി തേടണം.
കുരുഷ്വ ക്രിയതാം വേതി കുര്വിതി ബ്രൂയുരേവ ച
അവർ ‘ചെയ്യുക, നടത്തുക’ അല്ലെങ്കിൽ ‘ചെയ്യുക’ എന്നതുപോലെ പറയണം.
സാമായ ച പിതൃമതേ സ്വധാ നമ ഇതീരയേത്
സാമം സമയത്ത്, ‘പിതൃമതേ സ്വധാ നമഃ’ എന്ന് ഉച്ചരിക്കണം.
സ്വാഹാന്തേനാപി വാ പ്രാജ്ഞോ ജുഹുയാത്പിതൃയജ്ഞവത്
‘സ്വാഹാ’ എന്നതോടെ അവസാനിപ്പിച്ച്, പിതൃയജ്ഞത്തിൽപോലെ ബുദ്ധിമാൻ ഹോമം ചെയ്യണം.
അഗ്ന്യഭാവേ തു വിപ്രസ്യ പാണൌ ഹോമോ വിധീയതേ
അഗ്നി ഇല്ലെങ്കിൽ, ബ്രാഹ്മണന്റെ കൈയിൽ ഹോമം നടത്തണം.
നഹ്യഗ്നിര്ദൂരഗഃ കാര്യഃ പാര്വണേ സമുപസ്ഥൈതേ
പൂർണചന്ദ്രനുള്ള ചടങ്ങ് അടുത്തിരിക്കുമ്പോൾ അഗ്നി ദൂരത്തു നിന്ന് കൊണ്ടുവരാൻ പാടില്ല.
യദ്യാഗ്നിര്ദൂരഗോ വിപ്ര പാര്വണേ സമുപസ്ഥിതേ
ബ്രാഹ്മണേ, പൂർണചന്ദ്രനുള്ള ചടങ്ങ് അടുത്തിരിക്കുമ്പോൾ അഗ്നി ദൂരത്തു തന്നെയാണെങ്കിൽ—
ക്ഷയാഹേ ചൈവ സംപ്രാത്പേ സ്വസ്യാഗ്നിര്ദൂരഗോ യദി
ക്ഷയകാലം എത്തിയപ്പോൾ, സ്വന്തം അഗ്നി ദൂരെയാണെങ്കിൽ,
ഉപാസനാന്ഗൌ ദൂരസ്ഥേ സമീപേഭ്രാതരി സ്ഥൈതേ
പൂജയ്ക്കുള്ള അഗ്നി ദൂരെയാണെങ്കിലും, സഹോദരൻ അടുത്ത് നിൽക്കുമ്പോൾ,