വിഷ്ണുഭക്തിവിഹീനശ്ച ശിവഭക്തിപരാഡ്മുഖഃ
വിഷ്ണുഭക്തിയില്ലാത്തവൻ, ശിവഭക്തിയിൽ നിന്ന് മാറിനിൽക്കുന്നവൻ—
സ്മൃതിവിക്രയിണശ്ചൈവ മന്ത്രവിക്രയിണസ്തഥാ
സ്മൃതി ഗ്രന്ഥങ്ങൾ വിൽക്കുന്നവൻ, മന്ത്രങ്ങൾ വിൽക്കുന്നവൻ—
വേദനിന്ദാപരശ്ചൈവ ഗ്രാമാപണ്യപ്രദാഹകഃ
വേദങ്ങളെ അപമാനിക്കുന്നവനും, ഗ്രാമങ്ങളിലും ചന്തകളിലും നിന്നുള്ള വസ്തുക്കൾ ദാനം ചെയ്യുന്നവനും,
കൂടയുക്തിരതശ്ചൈവ ശ്രാദ്ധേ വര്ജ്യാഃ പ്രയത്നതഃ
കപടമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നവരും, ഇവരെ ശ്രാദ്ധ ചടങ്ങിൽ ശ്രദ്ധയോടെ ഒഴിവാക്കണം.
നിമന്ത്രിതോ ഭവേദ്വിപ്രോ ബ്രഹ്മചാരീ ജിതേന്ദ്രിയഃ
ആഹ്വാനം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ ബ്രഹ്മചാരി ആയിരിക്കണം, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചവനാകണം.
നിമന്ത്രയേദ്ദ്വിജം പ്രാജ്ഞം ദര്ഭപാണിര്ജിതേന്ദ്രിയഃ
ദർഭാ പുല്ല് കൈയിൽ പിടിച്ച, ജ്ഞാനമുള്ള, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച ദ്വിജനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യണം.
ശ്രാദ്ധം സമാചരേദ്വിദ്വാന്കാലേ കുതപസംജ്ഞിതേ
വിദ്വാൻ ശ്രാദ്ധം 'കുടപ' എന്നറിയപ്പെടുന്ന സമയത്ത് നടത്തണം.
സ കാലഃ കുതപസ്തത്ര പിതൄണാം ദത്തമക്ഷയമ്
ആ സമയം 'കുടപ' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു; ആ സമയത്ത് പിതൃകൾക്ക് നൽകുന്ന ദാനം നശിക്കില്ല.
തത്കാല ഏവ ദാതവ്യം കവ്യം തസ്മാദ്ദ്വിജോത്തമൈഃ
അതിനാൽ, ദ്വിജന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠരായവർക്കു തന്നെ ആ സമയത്ത് ദാനം നൽകണം.
രാക്ഷസം തദ്ധി വിജ്ഞേയം പിതൄണാം നോപതിഷ്ടതി
അത് 'രാക്ഷസ'മായി അറിയപ്പെടുന്നു; അത് പിതൃകൾക്ക് എത്തുന്നില്ല.
ദാതാ നരകമാന്പോതി ഭോക്താ ച നരകം വ്രജേത്
ദാനം നൽകുന്നവൻ നരകത്തിൽ വീഴും; സ്വീകരിക്കുന്നവനും നരകത്തിൽ പോകും.
വിദ്ധാപരാഹ്നി കായാം തു ശ്രാദ്ധം കാര്യം വിജാനതാ
ദിവസം കടന്ന ശേഷം, അറിവുള്ളവൻ ശ്രാദ്ധം വൈകുന്നേരത്തിൽ നടത്തണം.
പൂര്വാ ക്ഷയേ തു കര്ത്തവ്യാ വൃദ്വൌ കാര്യാ തഥോത്തരാ
മുന് തിതിയുടെ അവസാനം ശ്രാദ്ധം ചെയ്യണം; പഴയതും പുതുതും ഇരട്ടിയിലും പാലിക്കണം.
തിഥിഃ സായാഹ്നഗാ യത്ര പരാ കാവ്യസ്യ വിശ്രുതാ
സന്ധ്യാകാലത്തേക്ക് നീളുന്ന തിതിയാണ് ദാനത്തിന് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ സമയം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.
നൈതന്മതം ഹി സര്വേഷാം കാവ്യദാനേ മുനീശ്വര
മുനിശ്രേഷ്ഠാ, ദാനത്തെക്കുറിച്ച് എല്ലാവരും ഇതേ അഭിപ്രായം പുലർത്തുന്നില്ല.
പ്രായശ്ചിത്തവിശുദ്ധാത്മാ തേഭ്യോ ഽനുജ്ഞാം സമാഹരേത്
പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്തശേഷം മനസ്സ് ശുദ്ധമാക്കിയവൻ അവരിൽ നിന്ന് അനുമതി നേടണം.
ഉഭൌ ച വിശ്വേദേവാര്ഥം പിഘത്രര്ഥം ത്രീന്യഥാവിധി
വിശ്വദേവന്മാർക്കും പിതൃകൾക്കും വേണ്ടി, നിയമപ്രകാരം മൂന്ന് തവണ ചെയ്യണം.
ശ്രാദ്ധാര്ഥം സമനുജ്ഞാതഃ കാരയേന്മണ്ഡലദ്വയമ്
ശ്രാദ്ധത്തിന് അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം, രണ്ട് മണ്ഡലങ്ങൾ ഒരുക്കണം.
വൈശ്യസ്യ വര്തുലം ജ്ഞേയം ശൂദ്രസ്യാഭ്യാഭ്യുക്ഷണം ഭവേത്
വൈശ്യൻക്ക് വൃത്താകൃതിയിലുള്ളത് വേണം; ശൂദ്രൻക്ക് തളിച്ചുനീക്കൽ നടത്തണം.
ആത്മാനം വാ നിയുഞ്ജീത ന വിപ്രം വേദവര്ജിതമ്
താൻ തന്നെ നിയോഗിക്കാം; വേദം അറിയാത്ത ബ്രാഹ്മണനെ നിയോഗിക്കരുത്.
യഥാവദര്ചനം കുര്യാത്സ്മരന്നാരായണം പ്രഭുമ്
ആരാധനയൊക്കെ ശരിയായി നടത്തണം, അതിനിടെ നാരായണനെ, ആ പ്രഭുവിനെ ഓർത്ത്.
അപഹതാ ഇത്യൃചാ വൈ കര്ത്താ തു വികിരേത്തിലാന്
‘അപഹതാ’ എന്ന ഋച് ഉച്ചരിച്ച്, ആ ചടങ്ങ് നടത്തുന്നവൻ തിലകൾ വിതറണം.
ദത്ത്വേതി ഭൂയോ ദദ്യച്ച ദൈവേ ക്ഷണപ്രതീക്ഷണമ്
ദാനം നൽകിയ ശേഷം, ദൈവികമായ സമയത്തെ കാത്ത് വീണ്ടും വീണ്ടും ദാനം ചെയ്യണം.
അന്നദാനേ ചതുര്ഥീ സ്യാച്ഛേഷാഃ സംപുദ്ധയഃ സ്മൃതാഃ
അന്നദാനത്തിൽ നാലാം ഭാഗം വേണം; ബാക്കിയുള്ളവ പൂർത്തിയാക്കിയതായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.
തത്പാത്രേ സേചയേത്തോയം ശന്നോദേവീത്യൃചാ തതഃ
ആ പാത്രത്തിൽ വെള്ളം ഒഴിക്കുമ്പോൾ ‘ശന്നോ ദേവി’ എന്ന ഋച് ഉച്ചരിക്കണം.
ആവാഹയേത്തതോ ദേവാന്വിശ്വേ ദേവാഃസ ഇത്യൃചാ
അതിനുശേഷം, ‘വിശ്വേദേവാഃസ’ എന്ന ഋച് ഉച്ചരിച്ച് ദേവന്മാരെ ആഹ്വാനിക്കണം.
ഗന്ധൈശ്ച പത്രപുഷ്പൈശ്ച ധൂപൈര്ദീപൈര്യജേത്തതഃ
പിന്നീട് സുഗന്ധങ്ങൾ, ഇലകൾ, പൂക്കൾ, ധൂപം, ദീപം എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് പൂജ നടത്തണം.
തിലസംയുക്തദര്ഭൈശ്ച ദദ്യാത്തേഷാം സദാസനമ്
തിലയും ദർഭയും ചേർത്തു ദേവന്മാർക്കു സദാ ആസനം ഒരുക്കണം.
ശന്നോദേവ്യാ ജലം ക്ഷിപ്ത്വാ തിലോസീതി തിലാന്ക്ഷഘിപേത്
‘ശന്നോ ദേവി’ എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് വെള്ളം തളിച്ച ശേഷം, ‘തിലോസി’ എന്ന് പറഞ്ഞ് തിലകൾ വിതറണം.
യാ ദിവ്യാ ഇതി മന്ത്രേണ ദദ്യാദര്ഘ്യം ച പൂര്വവത്
‘യാ ദിവ്യാ’ എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച്, മുമ്പ് ചെയ്തതുപോലെ അർഘ്യം അർപ്പിക്കണം.