സ ഏവ പതിതോ ജ്ഞേയോ യതഃ കര്മബഹിഷ്കൃതഃ
കർമ്മത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുക്കപ്പെട്ടവനെയാണ് പാപിയെന്ന് അറിയേണ്ടത്.
ഭ്രഷ്ടോ യഃ സ്വാശ്രമാചാരാത്പതിതഃ സോ ഽഭിധീയതേ
സ്വയം ആചരിക്കുന്ന ആശ്രമാനുഷ്ഠാനത്തിൽ നിന്ന് തെറ്റിപ്പോയവനെയാണ് പാപിയെന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
ആചാരാത്പതിതം മൂഢം ന പുനാതി ദ്വിജോത്തമ
ശുദ്ധമായ പെരുമാറ്റത്തിൽ നിന്ന് തെറ്റിപ്പോയ, എത്രയും പഠിച്ചവനായാലും, അത്തരം ഒരാൾ മറ്റുള്ളവരെ ശുദ്ധീകരിക്കില്ല, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ.
യജ്ഞോ വാ വിവിധോ ബ്രഹ്മംസ്ത്യക്താചാരംന രക്ഷതി
പലവിധ യാഗങ്ങൾ ചെയ്താലും, ബ്രഹ്മം ജപിച്ചാലും, നല്ല പെരുമാറ്റം ഉപേക്ഷിച്ചവനെ അത് രക്ഷിക്കില്ല.
ആചാരാത്പ്രാപ്യതേ മോക്ഷ ആചാരാത്കിം ന ലഭ്യതേ
ശുദ്ധമായ പെരുമാറ്റത്തിലൂടെ മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നു; നല്ല പെരുമാറ്റംകൊണ്ടു ലഭിക്കാത്തത് എന്താണ്?
ഹരിഭക്തേപരി തഥാ നിദാനം ഭക്തിരിഷ്യതേ
ഹരിയിലേക്കുള്ള ഭക്തിയുള്ളവരിൽ, ഭക്തിയേയാണ് കാരണം എന്നിങ്ങനെ കരുതുന്നു.
തസ്മാത്സമസ്തലോകാനാം ഭക്തിര്മാതേതി ഗീയതേ
അതിനാൽ, എല്ലാ ലോകങ്ങൾക്കും ഭക്തിയെയാണ് മാതാവെന്നു പാടുന്നു.
തഥാ ഭക്തിം സമാശ്രിത്യ സര്വേ ജീവന്തി ധാര്ംമികാഃ
അങ്ങനെ, ഭക്തിയിൽ ആശ്രയമിട്ടാണ് എല്ലാ ധാർമ്മികരും ജീവിക്കുന്നത്.
ന തസ്യ ത്രിഷു ലോകേഷു സദൃശോ ഽസ്ത്യജനന്ദന
ജനന്ദനപുത്രാ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അവനേക്കാൾ തുല്യനായവൻ ഇല്ല.
തസ്മിംസ്തുഷ്ടേ ഭവേജ്ജ്ഞാനം ജ്ഞാനാന്മോക്ഷമവാപ്യതേ
അവൻ സന്തോഷിച്ചാൽ ജ്ഞാനം ഉണ്ടാകുന്നു; ജ്ഞാനത്തിലൂടെ മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നു.
തത്സങ്ഗം പ്രാപ്യതേ പുമ്ഭിഃ സുകൃതൈഃ പൂര്വസഞ്ചിതൈഃ
മുന് ജന്മത്തിലെ സുകൃതഫലങ്ങളാൽ മനുഷ്യർക്ക് അവനോടുള്ള സാന്നിധ്യം ലഭിക്കുന്നു.
കാമാദിദോഷനിര് മുക്താസ്തേ സന്തോ ലോകശിക്ഷകാഃ
കാമാദിദോഷങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരായ സന്മാർഗ്ഗികൾ ലോകത്തിന് ഗുരുക്കന്മാരാണ്.
യദി ലഭ്യേത വിജ്ഞേയം പുണ്യം ജന്മാന്തരാര്ജിതമ്
അത് ലഭിച്ചാൽ, അതു മുൻ ജന്മത്തിൽ സമ്പാദിച്ച പുണ്യമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
സത്സങ്ഗതിര്ഭവേത്തസ്യ നാന്യഥാ ഘടതേ ഹി സാ
സത്സംഗതി അവനു ലഭിക്കും; അതു വേറുവഴി സംഭവിക്കില്ല.
സന്തഃ സൂക്തിമരീച്യോശ്ചാന്തര്ധ്വാന്തം ഹി സര്വദാ
സന്മാർഗ്ഗികൾ നല്ല വാക്കുകളുടെ കിരണങ്ങൾപോലെയാണ്, എപ്പോഴും ഉള്ളിലെ അന്ധകാരം നീക്കം ചെയ്യുന്നു.
തേഷാം സങ്ഗോ ഭവേദ്യസ്യ തസ്യ ശാന്തിര്ഹി ശാശ്വതീ
അവരുടെ സാന്നിധ്യം ലഭിച്ചവർക്കു ശാശ്വതമായ ശാന്തി ഉണ്ടാകും.
തേഷാം ലോകോ ഭവേത്കീദൃക്തത്സര്വം ബ്രൂഹി തത്ത്വതഃ
അവരുടെ ലോകം എങ്ങനെയാണ്? അതെല്ലാം സത്യമായി പറയൂ.
ഏതാന്നിഗദിതും ശക്തസ്ത്വതോ നാസ്ത്യധികോ ഽപരഃ
ഇവയെല്ലാം വിശദമായി പറയാൻ നിനക്കാണ് കഴിവ്; നിന്നേക്കാൾ ഉന്നതൻ ആരുമില്ല.
യമുവാച ജഗന്നാഥോ യോഗനിദ്രാവിമോചിതഃ
യോഗനിദ്രയിൽ നിന്ന് മോചിതനായവനെ ജഗന്നാഥൻ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
ജഗത്കര്ത്താ ശിവബ്രഹ്മ സ്വരുപവാന്
ലോകത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവായ ശിവബ്രഹ്മ, സ്വരൂപം ഉള്ളവൻ.
ജഗത്യേകാര്ണവീഭൂതേ നഷ്ടേ സ്ഥാവരജങ്ഗമേ
ലോകം ഒറ്റ സമുദ്രമായി, ചലനവും അചലവും എല്ലാം നശിച്ചപ്പോൾ,
അസംഖ്യാതാബ്ജജന്മാദ്യൈരാഭൂഷിതതനൂരൂഹഃ
അനവധി താമരകളിൽ നിന്നു ജനിച്ച രൂപങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ദേഹങ്ങളോടെ,
സൂക്ഷ്മാത്സൂക്ഷ്മതരോ ദേവോ ബ്രഹ്മാണ്ഡഗ്രാസംബൃംഹിതഃ
സൂക്ഷ്മതയിൽ പോലും അതിനേക്കാൾ സൂക്ഷ്മനായ ദേവൻ, ബ്രഹ്മാണ്ഡം വിസ്തരിപ്പിക്കുകയും ചുരുങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നവൻ,
മാര്കണ്ഡേയഃ സ്ഥിനസ്തസ്യ ലീലാഃ പശ്യന്മഹേ ശിതുഃ
അവിടെ തന്നെ നിലകൊണ്ട മാർക്കണ്ടേയൻ മഹാദേവന്റെ ലീലകൾ കണ്ടു.
ഹരിരേകഃ സ്ഥിത ഇതി മുനേ പൂര്വം ഹി ശുശ്രുമ
മുനിവേ, മുമ്പ് ഹരിയേ ഒറ്റയാൾ മാത്രം അവിടെ നിലകൊണ്ടിരുന്നുവെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
സര്വഗ്രസ്തേന ഹരിണാ കിമര്ഥം സോ ഽവശേഷിതഃ
ഹരിയാൽ എല്ലാം ഗ്രസിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, അവൻ മാത്രം അവശേഷിച്ചത് എന്തിനാണ്?
ഹരികീര്തിസുധാപാനേ കസ്യാലസ്യം പ്രജാ യതേ
ഹരിയുടെ മഹത്വം എന്ന അമൃതം കുടിക്കാൻ ആരാണ് മടിച്ചിരിയ്ക്കുക?
ശാലഗ്രാമേ മഹാതീര്ഥേ സോ ഽതപ്യത മഹാതപാഃ
ശാലഗ്രാമം എന്ന മഹാക്ഷേത്രത്തിൽ ആ മഹാതപസ്വി കഠിനതപം അനുഷ്ഠിച്ചു.
നിരാഹാരഃ ക്ഷമായുക്തഃ സത്യസന്ധോ ജിതേന്ദ്രിയഃ
അഹാരം ഉപവസിച്ച്, ക്ഷമയോടെ, സത്യനിഷ്ഠയോടെ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചവനായി,
സര്വഭൂതഹിതോ ദാന്ത സ്തതാപ സുമഹത്തപഃ
എല്ലാ ജീവികളുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ച്, സ്വയം നിയന്ത്രിച്ച്, മഹത്തായ തപസ്സു ചെയ്തു.