സൂര്യകോടിപ്രതീകാശേ വിമാനേ വൈഷ്ണവേ പുരേ
പത്ത് കോടിയോളം സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന ഒരു ദിവ്യവിമാനത്തിൽ, വിഷ്ണുവിന്റെ നഗരത്തിനകത്ത്,
ഭൂമിരേണ്വബ്ദസംഖ്യാകം കാലം സ്ഥിത്വാ ച തത്ര സഃ
ഭൂമിയിലെ പൊടി കണങ്ങൾക്കും സമുദ്രത്തിലെ ജലബിന്ദുക്കൾക്കും തുല്യമായ കാലം അവിടെ അവൻ താമസിക്കും.
അക്ഷയായാം തു യോ ദേവി സ്വര്ണം ഷോഡശമാസികമ്
ക്ഷയമില്ലാത്ത ലോകത്തിൽ, ദേവി, ആരെങ്കിലും പതിനാറ് മാസം സ്വർണം ദാനം ചെയ്താൽ—
അന്നദാനാദ്വിഷ്ണുലോകം ശൈവം വൈ തിലദാനതഃ
അന്നം ദാനം ചെയ്താൽ വിഷ്ണുലോകം ലഭിക്കും; എള്ള് ദാനം ചെയ്താൽ ശിവലോകം ലഭിക്കും.
ഗാന്ധര്വം സ്വര്ണവാസോഭിഃ കീര്തിം കന്യാപ്രദാനതഃ
സ്വർണവസ്ത്രങ്ങൾ ദാനം ചെയ്താൽ ഗന്ധർവലോകം ലഭിക്കും; ഒരു പെൺകുട്ടിയെ ദാനം ചെയ്താൽ പ്രശസ്തി ലഭിക്കും.
ഗംമാതീരേ നരോ യസ്തു നാനാവൃക്ഷൈഃ സമന്വിതമ്
യാരെങ്കിലും നദീതീരത്ത് പലതരം വൃക്ഷങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ഒരു തോട്ടം സ്ഥാപിച്ചാൽ—
കദലീനാരികേരൈശ്ച കപിത്ഥാശോകചംപകൈഃ
വാഴ, തേങ്ങ, കപ്പിത്ത, അശോകം, ചമ്പകവൃക്ഷങ്ങൾ എന്നിവയോടെ,
ആമ്രൈസ്താലൈര്നാഗരങ്ഗൈര്വൃക്ഷൈരന്യൈശ്ച സംയുതമ്
മാവു, താള, നാഗരംഗം, മറ്റ് പലതരം വൃക്ഷങ്ങളുമൊക്കെയും ചേർത്ത്,
നിചിതം കാരയിത്വൈവമാവാസം പുഷ്പശോഭിതമ്
പുഷ്പങ്ങളാൽ ഭംഗിയാർന്ന ഒരു വാസസ്ഥലം അങ്ങനെ നിർമ്മിച്ച്,
പ്രയച്ഛതി തഥാ ഭക്ത്യാ സര്വാര്ഥം പരികല്പ്യ ച
അത് എല്ലാ ഉദ്ദേശങ്ങളും മനസ്സിലാക്കി ഭക്തിയോടെ സമർപ്പിച്ചാൽ,
യാവന്തി തേഷാം വൃക്ഷാണാം പുഷ്പമൂലഫലാനി ച
അവിടെ ഉള്ള ഓരോ വൃക്ഷത്തിന്റെ പൂക്കും വേറും പഴവും എത്രയാണോ,
താവത്കല്പസഹസ്രാണി തേഷാം ലോകേഷു സംസ്ഥിതിഃ
അവയുടെ എണ്ണത്തിന് തുല്യമായ ആയിരക്കണക്കിന് കല്പങ്ങൾ അവൻ ആ ലോകങ്ങളിൽ താമസിക്കും.
യച്ഛ്രുതം ത്വന്മുഖാംഭോജാദ്ഗാമാഹാത്മ്യമുത്തമമ്
നിന്റെ കമലനേത്രങ്ങളിലൂടെ ഞാൻ കേട്ട ഭൂമിയുടെ അതുല്യ മഹത്വം,
യസ്യാഃ സംദര്ശനാദീനാമീദൃശം പുണ്യമീരിതമ്
അത് കാണുന്നതിലൂടെയും മറ്റും ലഭിക്കുന്ന ഈ മഹത്തായ പുണ്യം,
തഥാ കഥയവിപ്രേന്ദ്ര ഭക്താഹം തവ സര്വദാ
അതിനാൽ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ നിന്റെ ഭക്തനാണ്; ദയവായി ഇതിന്റെ കൂടുതൽ വിശദാംശങ്ങൾ പറയൂ.
വേദാഗമാനാം തത്ത്വജ്ഞഃ സ്മയമാന ഉവാച ഹ
വേദങ്ങളും ആഗമങ്ങളും നന്നായി അറിയുന്നവൻ, സ്നേഹത്തോടെ പുഞ്ചിരിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ഗുഡധേനുവിധാനം ച യഥാ ശാസ്ത്രേ പ്രകീര്തിതമ്
ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെ, ശർക്കരയിൽ നിന്നുള്ള പശുവിന്റെ നിർവഹണരീതി,
ഗോമയേനോപലിപ്തായാം കുശാനാസ്തീര്യ യത്നതഃ
പശുവിന്റെ ചാണകത്താൽ ലിപ്തമാക്കിയ സ്ഥലത്ത്, കുശത്തിണി സൂക്ഷ്മമായി വിരിച്ചിട്ട്,
ഉത്തമാ ഗുഡധേനുസ്തു ചതുര്ഭാരൈഃ പ്രകീര്തിതാ
നല്ലതായ ഗുഡധേനു നാലു ഭാരമുള്ളതാണെന്ന് പറയുന്നു.
അര്ദ്ധഭാരേണ വത്സഃ സ്യാത്കനിഷ്ഠാ ഭാരകേണ തു
കിടാവിന് അരഭാരമാണ്, ഏറ്റവും ചെറുതിന് ചെറിയ ഭാരമേ ഉള്ളൂ.
പ്രഭുഃ പ്രഥമകല്പസ്യ യോ ഽനുകല്പേന വര്തയേത്
ആദ്യവിധിയിലുള്ളയാൾ രണ്ടാമത്തെ നിയമം അനുസരിച്ച് പെരുമാറണം.
ധേനുവത്സൌ ഘൃതസ്യൈതൌ സിതശ്ലക്ഷ്ണാംബരാവൃതൌ
നെയ്യിനായി ഉള്ള പശുവും കിടാവും വെള്ളയും മൃദുവുമായ വസ്ത്രം ധരിക്കണം.
സിതസൂത്രശിരാലൌ ച സിതകംബലകംബലൌ
വെള്ള നൂലുകൊണ്ടുള്ള തലയും വെള്ള കംബളവും അവർക്കിരിക്കണം.
വിദ്രുമക്രമഗോ പേതൌ നവനീതസ്തനാന്വിതൌ
പവഴമാലകൾ അണിഞ്ഞു, ഇരുവരുടെയും മുലയിൽ പുതുതായി ചുരണ്ടിയ വെണ്ണ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
സുവര്ണശൃങ്ഗാഭരണൌ ശുദ്ധരൌപ്യഖുരാവുഭൌ
പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കൊമ്പ് അലങ്കാരവും ശുദ്ധമായ വെള്ളി കുരുവുകളും ഇവർക്കുണ്ട്.
ഇത്യേവം രചയിത്വാ തു ധൂപദീപൈരഥാര്ചയേത്
ഇങ്ങനെ ഒരുക്കിയ ശേഷം ധൂപവും ദീപവും ഉപയോഗിച്ച് പൂജിക്കണം.
ധേനുരൂപേണ സാ ദേവീ മമ ശാന്തിം പ്രയച്ഛതു
പശുവിന്റെ രൂപത്തിലുള്ള ആ ദേവി എനിക്ക് ശാന്തി നൽകട്ടെ.
ധേനുരൂപേണ സാ ദേവീ മമ പാപം വ്യപോഹതു
പശുവിന്റെ രൂപത്തിലുള്ള ആ ദേവി എന്റെ പാപം നീക്കട്ടെ.
ചന്ദ്രാര്കശക്രശക്തിര്യാ ധേനുരൂപാസ്തു സാ ശ്രിയേ
ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ഇന്ദ്രനും ഉള്ള ശക്തിയായ അവൾ പശുവിന്റെ രൂപത്തിൽ എനിക്ക് ഐശ്വര്യം നൽകട്ടെ.
ലക്ഷ്മീര്യാ ലോകപാലാനാം സാ ധേനുര്വരദാസ്തു മേ
ലോകപാലന്മാരുടെ ലക്ഷ്മിയായ അവൾ, ആ വരദായകമായ പശു എനിക്ക് ലഭിക്കട്ടെ.