ദേശകാലാദി വിജ്ഞായ സ്വയമസ്യാവിരോധതഃ
സ്ഥലം, സമയം തുടങ്ങിയ സാഹചര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കി, അതിൽ തനിക്കു യാതൊരു വിരുദ്ധതയും ഇല്ലെന്ന് കണ്ടശേഷം,
സര്വേഷാമേവ ജന്തൂനാമക്ലേഷജനനം ഹി തത്
അത് എല്ലാ ജീവികൾക്കും യാതൊരു ദുഃഖവും ഉണ്ടാക്കാത്തതാണു്.
കര്മകാര്യസഹായത്വമകാര്യപരിപന്ഥിതാ
കർമ്മം ചെയ്യുന്നതിന് സഹായിക്കുകയും, ചെയ്യരുതാത്ത കാര്യങ്ങൾ തടയുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഇച്ഛാനുവൃത്തകഥനം ധര്മാധര്മവിവേകിനഃ
ധർമ്മവും അധർമ്മവും തിരിച്ചറിയുന്നവൻ, മറ്റുള്ളവരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു.
യേ ലോകേ ദ്വേഷിണോ മൂര്ഖാഃ കുമാര്ഗരതബുദ്ധയഃ
ലോകത്തിൽ വൈരാഗ്യവും മൂഢതയും തെറ്റായ വഴികളിൽ മനസ്സ് ആസ്വദിക്കുന്നവരും ഉള്ളവർ,
ധര്മാധര്മവിവേകേന വേദമാര്ഗാനുസാരിണഃ
ധർമ്മം അധർമ്മം തിരിച്ചറിയുന്നതിലൂടെ, അവർ വേദപഥം പിന്തുടരുന്നു.
ഹരി ഭക്തികരം യത്തത്സദ്ഭിശ്ച പരിരഞ്ചിതമ്
ഹരിയിലേക്കുള്ള ഭക്തി ഉണർത്തുന്നതും സദ്ഭവരാൽ സ്നേഹിക്കപ്പെടുന്നതുമാണ് അത്.
സര്വം ജഗദിദം വിഷ്ണുര്വഷ്ണുഃ സര്വസ്യ കാരണമ്
ഈ ലോകം മുഴുവൻ വിഷ്ണുവാണ്; വിഷ്ണു എല്ലാറ്റിന്റെയും കാരണമാണു്.
സര്വദേവമയോ വിഷ്ണുര്വിധിനാ പൂജയാമി തമ്
സകല ദേവതകളുടെയും സാക്ഷാത്കാരമായ വിഷ്ണുവിനെ ഞാൻ യഥാവിധി പൂജിക്കുന്നു.
സര്വഭൂതമയോ വിഷ്ണുഃ പരിപൂര്ണഃ സനാതനഃ
സകല ഭൂതങ്ങളുടെയും സാരമായ വിഷ്ണു പൂർണ്ണനും ശാശ്വതനുമാണ്.
സമതാ ശത്രുമിത്രേഷു വശിത്വം ച തഥാ നൃപ
ശത്രുവിനോടും സുഹൃത്തിനോടും സമതയും, അതുപോലെ സ്വയം നിയന്ത്രണവും, രാജാവേ,
ഏതേ സര്വേ സമാഖ്യാതാസ്തപഃ സിദ്ധിപ്രദാ നൃണാമ്
ഇവയെല്ലാം ഞാൻ വിശദീകരിച്ചു; ഇവ മനുഷ്യർക്കു തപസ്സിന്റെ ഫലം നൽകുന്നു.
അഷ്ടാക്ഷരം മഹാമന്ത്രം സര്വപാപപ്രണാശനമ്
എട്ട് അക്ഷരങ്ങളുള്ള മഹാമന്ത്രം എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു.
വിഷ്ണോഃ പ്രിയകരം ചൈവ സര്വസിദ്ധിപ്രദായകമ്
അത് വിഷ്ണുവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കുകയും എല്ലാ സിദ്ധികളും നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
നമോ ഭഗവതേ പ്രോച്യ വാസുദേവായ തത്പരമ്
'ഭഗവതേ വാസുദേവായ നമഃ' എന്നു ഉച്ചരിക്കുന്നത് അത്യുത്തമമാണ്.
ദ്വയോഃ സമം ഫലം രാജന്നഷ്ടദ്വാദശവര്ണയോഃ
രാജാവേ, പന്ത്രണ്ടു അക്ഷരങ്ങൾ നഷ്ടമായാലും ഇരുവർക്കും ഒരുപോലെ ഫലം ലഭിക്കും.
ശങ്ഖചചക്രധരം ശാന്തം നാരായണമനാമയമ്
ശംഖവും ചക്രവും കൈവശമുള്ളതും, ശാന്തനും, നാരായണനും, ദുഃഖരഹിതനുമായവനാണ്
കിരീടകുണ്ഡലധരം നാനാമണ്ഡനശോഭിതമ്
കിരീടവും കുണ്ഡലവും ധരിച്ചും, വിവിധാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചും ഉള്ളവൻ.
പീതാമ്ബരധരം ദേവം സുരാസുരനമസ്കൃതമ്
പീതവസ്ത്രം ധരിക്കുന്ന ദൈവത്തെ, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ആദരിക്കുന്നവനെ.
അന്തര്യാമീ ജ്ഞാനരുപീ പരിപൂര്ണഃ സനാതനഃ
അന്തര്യാമിയായും ജ്ഞാനത്തിന്റെ രൂപമായും പൂർണ്ണനും ശാശ്വതനുമായ ദൈവം.
സ്വസ്തി തേ ഽസ്തു തപഃ സിദ്ധിം ഗച്ഛ ലബ്ധും യഥാസുഖമ്
നിനക്കു ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ; നീ തപസ്സിൽ വിജയവും ഇഷ്ടാനുസൃതമായി സന്തോഷവും നേടട്ടെ.
പരമാം പ്രീതിമാപന്നഃ പ്രപേദേതപസേ വനമ്
പരമാനന്ദം പ്രാപിച്ച ശേഷം, അവൻ തപസ്സിനായി കാടിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
നാദേശ്വരേ മഹാക്ഷേത്രേ തപസ്തേപേ ഽതിദുശ്ചരമ്
നാദേശ്വര എന്ന മഹാക്ഷേത്രത്തിൽ, അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ തപസ്സ് ചെയ്തു.
കൃതാതിഥ്യര്ഹണശ്ചാപി നിത്യം ഹോമപരായണഃ
അവൻ എപ്പോഴും അതിഥികളെ ആദരിക്കുകയും, നിത്യവും ഹോമത്തിൽ ഭക്തിയോടെ ഏർപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
പത്രൈഃ പുഷ്പൈഃ ഫലൈസ്തോയൈസ്ത്രികാലം ഹരിപൂജകഃ
ഇലകളും പൂക്കളും പഴങ്ങളും വെള്ളവും കൊണ്ട്, അവൻ ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ഹരിയെ ആരാധിച്ചു.
ധ്യായന്നാരായണം ദേവം ശീര്ണപര്ണാശനോ ഽഭവത്
നാരായണ ദേവനെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട്, ഉണങ്ങിയ ഇലകൾ മാത്രം ഭക്ഷിച്ചു.
നിരുച്ഛ്വാസ സ്തപസ്തപ്തും തതഃ സമുപചക്രമേ
ശ്വാസം പോലും എടുക്കാതെ തപസ്സ് ചെയ്യാൻ അവൻ തുടക്കം കുറിച്ചു.
ഷഷ്ടിവര്ഷസഹസ്താണി നിരുച്ഛ്വാസപരോ ഽഭവത്
അവൻ അറുപതിനായിരം വർഷം ശ്വാസം പിടിച്ചുകൊണ്ട് തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
തം ദൃഷ്ട്വാ ദേവതാഃ സര്വേ വിത്രസ്താ വഹ്നിതാ പിതാഃ
അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, ദേവന്മാരും അഗ്നിയും പിതാക്കന്മാരും ഭയപ്പെട്ടു.
അസ്തുവന്ദേവദേവേശം ശരണാഗതപാലകമ്
അവർ ദേവദേവനായ, ശരണാഗതരെ രക്ഷിക്കുന്നവനെ സ്തുതിച്ചും നമസ്കരിച്ചും.