പിതുരര്ഥേ ഹതാ യേ തു മാതുരര്ഥേ ഹതാസ്തഥാ
അച്ഛനുവേണ്ടി കൊല്ലപ്പെട്ടവരും അമ്മയുവേണ്ടി കൊല്ലപ്പെട്ടവരും,
ഭൂമ്യര്ഥേ പാര്ഥിവാര്ഥേ വാ ദേവതാര്ഥേ തഥൈവ ച
ഭൂമിയ്ക്ക് വേണ്ടി, രാജാവിനുവേണ്ടി, ദേവന്മാരെക്കായും കൊല്ലപ്പെടുന്നവരും,
തദലം പരിതാപേന ജഹി മാം ത്വം വരാസിനാ
ഇതിൽ ദുഃഖിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല; നീ നിന്റെ ഉത്തമമായ വാൾകൊണ്ട് എന്നെ കൊല്ലൂ.
ധര്മാര്ഥേ തനയം ഹന്യാദ്ഭാര്യാം വാപി മഹീപതേ
ധർമ്മത്തിനുവേണ്ടി ഒരു രാജാവ് തന്റെ മകനെയോ ഭാര്യയെയോ കൊല്ലേണ്ടിവരാം.
അശ്വമേഘേ മഖവരേ ന ദോഷോ ജായതേ നൃപ
അശ്വമേധം എന്ന മഹായാഗത്തിൽ, രാജാവേ, യാതൊരു പാപവും ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
തത്ത്വയാ ഹ്യവിചാരേണ കര്ത്തവ്യം വചനം ധ്രുവമ്
അതുകൊണ്ട് നീ യാതൊരു സംശയവും കൂടാതെ ആ കല്പന നിർവഹിക്കണം.
വിമോചയേഥാ നൃപതേ സുഘോരാദ്വാക്യാനൃതാന്മോഹിനിഹസ്തയോഗാത്
മോഹിനിയുടെ പിടിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച ഭയങ്കരമായ കള്ളവാക്കുകളുടെ ചതിയിൽ നിന്ന് നീ മോചിപ്പിക്കണം, രാജാവേ.
യശഃ പ്കാശാദ്ഭവിതാ ഹി കീര്തിസ്തഥാക്ഷയാ താത ന സംശയോ ഽത്ര
ഇതിലൂടെ നിന്റെ കീർത്തി പ്രകാശിക്കും, മഹത്വം എന്നും നിലനിൽക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല, മകനേ.
സംധ്യാവലീമുഖം പ്രേക്ഷ്യ പ്രഹൃഷ്ടകമലോപമമ്
സന്ധ്യാവലിയുടെ മുഖം ആനന്ദിതമായ താമരപൂവുപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നതു കണ്ടു,
മാ ഭുങ്ക്ഷ്വ തനയം ഹിംസ ചേത്യാഗ്രഹസമന്വിതമ്
‘മകനെ ദോഷം ചെയ്യരുത്’ എന്നിങ്ങനെ ആവശ്യം പറഞ്ഞ് അവൾ പറഞ്ഞു.
അന്തര്ദ്ധാനഗതസ്തസ്ഥൌ വ്യോമ്നി ധൈര്യാവലോകകഃ
അവൻ അദൃശ്യനായി ആകാശത്ത് ധൈര്യത്തോടെ നിന്നു നോക്കി.
ധര്മാങ്ഗദസ്യ വീരസ്യ തസ്യ രുക്മാങ്ഗദസ്യ തു
ധർമ്മാംഗദൻ എന്ന വീരനും ആ രുക്മാംഗദനും,
വചനേ ഭുങ്ക്ഷ്വ ഭുങ്ക്ഷ്വേതി മോഹിന്യാ വ്യാഹൃതേ തദാ
അപ്പോൾ മോഹിനി ‘ഭക്ഷിക്കൂ, ഭക്ഷിക്കൂ’ എന്ന് തന്റെ വാക്കുപോലെ പറഞ്ഞു.
തം ദൃഷ്ട്വാ ഖങ്ഗഹസ്തം തു പിതരം ധര്മ്മംഭൂഷണഃ
വാൾ കൈയിൽ പിടിച്ചിരിക്കുന്ന അച്ഛനെ, ധർമ്മത്തിന്റെ അലങ്കാരമായവനെ, അവൻ കണ്ടു.
വദനം പ്രേക്ഷ്യ ചാദീനം ജനന്യാ നൃപപുങ്ഗവഃ
അമ്മയുടെ ദുഃഖിതമായ മുഖവും രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനും കണ്ടു.
കംബുഗ്രീവാം സമാനാം തു സുവര്ണാ സുകോമലാമ്
ശംഖംപോലുള്ള കഴുത്തും, തുല്യമായ സൗന്ദര്യവും, പൊന്നുപോലും അത്യന്തം മൃദുവുമായതും അവള്ക്കുണ്ടായിരുന്നു.
പിതൃഭക്ത്യാ യുതേനൈവ മാതൃഭക്ത്യാധികേന വൈ
അച്ഛനോടുള്ള ഭക്തിയും, അതിലും കൂടുതലായി അമ്മയോടുള്ള ഭക്തിയും അവനിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഗൃഹീതഖങ്ഗേ ജഗദീശനാഥേ ചചാല പൃഥ്വീം സനഗാ സമഗ്രാ
ലോകത്തിന്റെ നാഥൻ വാൾ പിടിച്ചപ്പോൾ, പർവ്വതങ്ങളോടുകൂടിയ ഭൂമി മുഴുവൻ വിറച്ചു.
നിപേതുരുല്കാഃ ശതശോ ധരായാം നിര്ഘാതയുക്താഃ സതഡിത്ഖമധ്യാത്
നൂറുകണക്കിന് ഉല്കകൾ മിന്നലും ഇടിമുഴക്കവും കൂടെ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്ക് വീണു.
നിരര്ഥകം ജന്മ മമാധുനാഭൂത്കൃതം തു ദൈവേന ദജഗദ്വിധായിനാ
ഇപ്പോൾ എന്റെ ജന്മം അർത്ഥരഹിതമായി; ലോകത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവായ വിധി ഇതു വരുത്തിയിരിക്കുന്നു.
ഹരേര്ദിനേ പാപഭയാപഹേ തു തൃണൈഃ സമാഹം ഭവിതാ ത്രിവിഷ്ടപേ
പാപഭയത്തെ അകറ്റുന്ന ഹരിദിനത്തിൽ, ഞാൻ സ്വർഗത്തിൽ പുല്ലുപോലെയാവും.
സത്വാധികോ യാസ്യതി മോക്ഷമാര്ഗം ഗന്താസ്മി പാപ നരകം സുദാരുണമ്
ധർമ്മം ഉള്ളവൻ മോക്ഷമാർഗത്തിൽ എത്തും; എന്നാൽ ഞാൻ, പാപി, ഭയങ്കരമായ നരകത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
മോഹിനീ മോഹസംയുക്താ പപാത ധരണീതലേ
മോഹം പിടിച്ച മോഹിനി നിലത്തേക്ക് വീണു.
ഗ്രീവായാശ്ഛേദനാര്ഥായ വൃഷാങ്ഗദസുതസ്യ തു
വൃഷാങ്കദന്റെ മകന്റെ കഴുത്ത് വെട്ടാനായിരുന്നു അതു.
പ്രചിച്ഛിദേ യാവദതീവ ഹര്ഷാദ്ധൈര്യാന്വിതോ രുക്മവിഭൂഷണോ ഽസൌ
പൊന്നാലങ്കാരങ്ങൾ ധരിച്ച അവൻ ധൈര്യത്തോടെയും അതിയായ സന്തോഷത്തോടെയും വെട്ടാൻ തയ്യാറായി.
തുഷ്ടോ ഽസ്മി തുഷ്ടോ ഽസ്മി ന സംശയോ ഽത്ര ഗച്ഛസ്വ ലോകം മമ ലോകനാഥ
എനിക്ക് സന്തോഷമുണ്ട്, സന്തോഷമുണ്ട്—ഇതിൽ സംശയമില്ല; ജനങ്ങളുടെ നാഥാ, നീ എന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് പോവുക.
ത്രൈലോക്യപൂജ്യാം വിമലാം ച ശുക്ലാം കൃത്വാ പദം മൂര്ധ്നി യമസ്യ ഭൂപ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന, കറപറ്റാത്ത, ശുദ്ധയായവളാക്കി, അവളെ യമന്റെ മുകളിൽ സ്ഥാപിച്ചു, രാജാവേ.
സംസ്പൃഷ്ടമാത്രോ വിരജാ ബഭൂവ പ്രിയാസമേതസ്തനയേന യുക്തഃ
അവനെ സ്പർശിച്ച ഉടൻ തന്നെ അവൻ പാപരഹിതനായി, പ്രിയപത്നിയെയും മകനെയും കൂടെക്കൊണ്ടു ചേർന്നു.
വിഹായ ലക്ഷ്മീമവനീപ്രസൂതാം വിഹായ ദാസീഃസുധനം സ കോശമ്
ഭൂമിയിൽ നിന്നുള്ള സമ്പത്തും ദാസിമാരെയും സുധനനെയും നിധിയെയും അവൻ ഉപേക്ഷിച്ചു.
ജഗാമ ദേഹം മധുസൂദനസ്യ തതോംഽബരാത്പുഷ്പചയഃ പപാത
അവൻ മധുസൂദനന്റെ ശരീരത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾ, ആകാശത്തിൽ നിന്ന് പുഷ്പവർഷം പെയ്തു.