തച്ഛ്രുത്വാ വൃദ്ധവിപ്രസ്യ വാക്യം വാക്യവിശാരദാ
വയസ്സായ ബ്രാഹ്മണന്റെ വാക്കുകള് കേട്ടു, വാക്കുകളില് പ്രാവീണ്യമുള്ളവള്—
യത്തേ മനോഗതം വിപ്ര തദ്ദാസ്യാമി ഗൃഹാണമേ
നിന്റെ മനസ്സില് എന്താണോ, ബ്രാഹ്മണാ, അതെനിക്ക് നല്കാം; നീ സ്വീകരിക്കണം.
ഇത്യുക്തഃ സ ദ്വിജഃ പ്രാഹ ന പ്രത്യേമി സ്ത്രിയാ വചഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോള് ആ ബ്രാഹ്മണന് പറഞ്ഞു: സ്ത്രീയുടെ വാക്കുകള് ഞാന് വിശ്വസിക്കില്ല.
തദാകര്ണ്യ ദ്വിജേനോക്തം വിരോചനഗൃഹേശ്വരീ
ബ്രാഹ്മണന് പറഞ്ഞത് കേട്ടു, വിരോചനന്റെ വീട്ടിലെ രാജ്ഞി—
സ പ്രാപ്തോ ദൂതവാക്യേന പ്രാഹ്ലാദിര്ഹൃഷ്ടമാനസഃ
ദൂതന്റെ വാക്ക് കേട്ട്, പ്രഹ്ലാദന് സന്തോഷഭരിതനായ മനസ്സോടെ അവിടെ എത്തി.
തമാഗതം സമാലോക്യ പതിം ധര്മപരായണാ
ധര്മ്മനിഷ്ഠയായ അവള് ഭര്ത്താവിനെ എത്തുന്നത് കണ്ടു.
യദാ തു ജഗൃഹേ നൈവ ദത്തമാസനമാദരാത്
ആദരപൂര്വം നല്കിയ ഇരിപ്പിടം അവന് സ്വീകരിക്കാതിരുന്നപ്പോള്—
തദ്ദൃത്താന്തമുപാജ്ഞായ ദൈത്യരാട് സ വിരോചനഃ
ഈ സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് അറിഞ്ഞു, ദാനവരാജാവായ വിരോചനന്—
അങ്ഗീകൃതേ തു ദൈത്യേന തദ്വിജ്ഞായ ച മാനസമ്
അപ്പോള് ആ ദാനവന് സമ്മതം പറഞ്ഞതും, അവന്റെ മനസ്സിലെ ഉദ്ദേശം മനസ്സിലാക്കിയതുമായിരുന്നു.
തതസ്തു ദംപതീ തത്ര മുഗ്ധൌ സ്വകൃതയാ ശുചാ
അവിടെ ആ ദമ്പതികൾ, തങ്ങൾ ചെയ്തതുകൊണ്ടുണ്ടായ ദുഃഖത്തിൽ ആകുലരായി, ആശയക്കുഴപ്പത്തിൽ ആയിരുന്നു.
ഗൃഹാണ ജീവിതം വിപ്ര ദേഹി പാദോദകം മമ
എന്റെ ജീവൻ എടുക്കൂ, ബ്രാഹ്മണനേ, പക്ഷേ എന്റെ അപേക്ഷ — ദയവായി നിങ്ങളുടെ കാലിന്റെ വെള്ളം എനിക്ക് തരിക.
തതസ്തു വിപ്രഃ പ്രോതാത്മാ തദങ്ഗീകൃത്യ ചാസനമ്
അപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണൻ മനസ്സിൽ സമാധാനത്തോടെ, അവൻ നൽകിയ ഇരിപ്പിടം സ്വീകരിച്ചു.
പ്രക്ഷാല്യ പാദൌ വിപ്രസ്യ വിശാലാക്ഷീ മുദാന്വിതാ
വിപുലമായ കണ്ണുകളോടെ സന്തോഷത്തോടെ അവൾ ബ്രാഹ്മണന്റെ കാൽ കഴുകി.
തതസ്തു സഹസാ സുഭ്രു ദംപതീ ദിവ്യരൂപിണൌ
അപ്പോൾ അപ്രത്യക്ഷമായി, മനോഹരമായ കണ്പൗലികളുള്ളവളേ, ആ ദമ്പതികൾ ദിവ്യരൂപം പ്രാപിച്ചു.
തതഃ പ്രസന്നോ ഭഗവാന് ദേവശല്യം വിമോച്യ സഃ
പിന്നീട്, ദയാമയനായ ഭഗവാൻ, അവരുടെ ശാപബാധയൊക്കെ മാറ്റി, അവരെ മോചിപ്പിച്ചു.
ഏവം മയാപി ദാതവ്യം തവ ദേവി പ്രതിശ്രുതമ്
ഇങ്ങനെ, ദേവിയേ, ഞാൻ നിന്നോട് വാഗ്ദാനം ചെയ്തതു ഞാൻ നൽകേണ്ടതാണെന്ന് അറിയുക.
സത്തയമേവ മനുഷ്യാണാം ഗതിദം പരികീര്തിതമ്
സത്യമാണ് മനുഷ്യരുടെ മുന്നോട്ട് പോകാനുള്ള മാർഗ്ഗം എന്ന് പ്രസിദ്ധമാണ്.
സത്യാച്ച്ചുതം മനുഷ്യം ഹി ശ്വപാകാദധമം വിദുഃ
സത്യത്തിന്റെ വഴി പിന്തുടരുമ്പോൾ, മനുഷ്യൻ എത്ര താഴ്ന്നവനാണെങ്കിലും — കുരക്കു ഭക്ഷിക്കുന്നവനാണെങ്കിലും — അവൻ ഉയരുന്നു എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
ജഗ്രാഹ ഭര്തുശ്ചരണൌ സുതാമ്നൌ രക്താങ്ഗുലീ പാണിയുഗേന സുഭ്രൂഃ
രക്തം പൂണ്ട വിരലുകളുള്ള ഇരുകൈകളും കൊണ്ട്, മനോഹരമായ കണ്പൗലികളുള്ള അവൾ ഭർത്താവിന്റെ കാലുകൾ പിടിച്ചു.
ഉവാച വചനം ദേവീ ധര്മാം ഗദവിനാശനമ്
അപ്പോൾ ദേവി, അധർമ്മത്തിന്റെ വേദന നശിപ്പിക്കുന്ന വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
മോഹിന്യാ മോഹരൂപായാ നാന്യത്സംരോചതേ ഽധുനാ
മോഹിനിയുടെ മായയിൽ അകപ്പെട്ടവർക്കു ഇനി മറ്റൊന്നും ഇഷ്ടമാവുന്നില്ല.
ധര്മത്യാഗാദ്വരം നാഥ പുത്രസ്യ വിനിപാതനമ്
നാഥാ, ധർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിനെക്കാൾ മകനു നാശം സംഭവിക്കുന്നത് നല്ലതാണു.
പുത്രസ്യോത്പാദനേ തീവ്രാതാദൃശീ ന ഭവേത്പിതുഃ
ഒരു മകനു ജനനം സംഭവിക്കുമ്പോൾ, അത്തരം കടുത്ത വേദന പിതാവിന് അനുഭവപ്പെടാറില്ല.
മാതുര്ഭവതി ഭൂപാല തഥാ നഹി ഭവേത്പിതുഃ
ഭൂപാലാ, അമ്മയ്ക്കു മാത്രമേ അങ്ങനെ അനുഭവപ്പെടൂ; പിതാവിന് അങ്ങനെ അല്ല.
ജനനീ ധാരിണീ ക്ലിഷ്ടാ വര്ദ്ധനേ പാലനേ ഽധികാ
ജനിപ്പിക്കുന്നതിലും, സഹിക്കുന്നതിലും, വളർത്തലിലും അമ്മയ്ക്ക് കൂടുതലാണ്.
സ്നേഹാധിക്യം തു സംപ്രേക്ഷ്യ മാതരം മഹതീം വിദുഃ
അമ്മയുടെ അതിയായ സ്നേഹം കണ്ടാൽ, എല്ലാവരും അമ്മയെ മഹത്വമുള്ളവളെന്ന് അറിയുന്നു.
പുത്രസ്യ നൃപശാര്ദൂല സത്യവാക്യസ്യ പാലനാത്
രാജാവേ, മകനായ സത്യവാചകനിന്റെ വാക്ക് പാലിച്ചതിനാൽ,
മാ സത്യലങ്ഘനം കാര്ഷീഃ ശാപിതോ ഽസി മയാത്മനാ
നീ ഒരിക്കലും സത്യം ലംഘിക്കരുത്; ഞാൻ തന്നെ നിന്നെ ശപിച്ചിരിക്കുന്നു.
യസ്മിംശ്ചീര്ണേ രുജാ ദേഹേ നാല്പാപി നൃപ ജായതേ
ഇത് ആചരിക്കുന്നവന്, രാജാവേ, ശരീരത്തിൽ ചെറിയ വേദന പോലും ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
പ്രാണാനാദായ പുത്രം വാ സര്വസ്വം വാ മഹീപതേ
ജീവൻ, മകൻ, അല്ലെങ്കിൽ എല്ലാം നഷ്ടപ്പെടേണ്ടിവന്നാലും, ഭൂമിയുടെ രാജാവേ,