യഃ ശിവഃ ശിവദഃ സാക്ഷാത്പ്രകൃതീശഃ പരാത്പരഃ
ശിവനും, മംഗളദായകനും, പ്രകൃതിയുടെ യഥാർത്ഥ അധിപനും, പരമോന്നതനും ആകുന്നു അവൻ.
തസ്മാദ്ദ്വിജ സദാചാരോ നിഷേവ്യോ വിധിനാ വിധിഃ
അതിനാൽ, ദ്വിജന്മാരേ, നല്ല ആചാരമുള്ളവനെ നിയമം പോലെ ആദരിക്കുകയും സേവിക്കുകയും വേണം.
സ ശാന്തിമാപ്നുയാദഗ്ര്യാം ധമ്യാമുഭയസംസ്ഥിതാമ്
അവൻ ഇരുവിശ്വങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്ന ഉത്തമവും ധാർമ്മികവുമായ ശാന്തി പ്രാപിക്കട്ടെ.
തന്മയാ സാധിതോ ധര്മഃ സര്വോത്തമധനാത്മനാ
ആത്മസമ്പത്തിൽ ഏകീകരിച്ചവൻ സ്ഥാപിച്ച ധർമ്മം എല്ലാറ്റിലും ശ്രേഷ്ഠമാണ്.
യദാ സമാഗതോ ഭര്താ മമ കന്യാം സമാഹരന്
എന്റെ മകളെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ ഭർത്താവ് എത്തിയപ്പോൾ,
മയാ പൃഷ്ടഃ കഥം നാമ കന്യേയം സമുപാഹൃതാ
ഞാൻ അവനോടു ചോദിച്ചു: 'ഈ പെൺകുട്ടിയെ എങ്ങനെയാണ് ഇവിടെ എത്തിച്ചത്?'
തന്നിശമ്യാഹ മാം ബദ്ധാ സ്വയം ചാസ്ഥാനി ദര്ശനാത്
ഇത് കേട്ടപ്പോൾ, തന്റെ സ്ഥിരതയിലും ധർമ്മദർശനത്തിലും ഉറച്ചവൻ എന്നോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
ന തേ തത്ത്വദൃശോ ജ്ഞേയാ ന സാ ഭാര്യാ വിരോധിനീ
സത്യത്തെ കാണുന്നവരെ സംശയിക്കേണ്ടതില്ല; വിരോധമുള്ള ഭാര്യ യഥാർത്ഥ ഭാര്യയല്ല.
സാ ഭാര്യാന്യാ കര്മവല്ലീരൂപാ സംസാരദായീനീ
മറ്റൊരു ഭാര്യ, പ്രവൃത്തികളുടെ വള്ളിപോലുള്ളവൾ, സാംസാരിക ബന്ധങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു.
അലീകം നൈവ വക്തവ്യം പ്രാണൈഃ കണ്ഠഗതൈരപി
ജീവൻ കണ്പത്തിൽ എത്തിയാലും, ഒരിക്കലും അസത്യമായത് പറയരുത്.
സത്യേ സമാസ്ഥിതോ ബ്രഹ്മാ സത്യേ സന്തഃ സമാസ്ഥിതാഃ
ബ്രഹ്മാവ് സത്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; സദ്ഭവനുകളും സത്യത്തിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
സത്യം ബ്രൂയാദിതി വചോ വേദാന്തേഷു പ്രഗീയതേ
'സത്യം പറയണം' എന്ന വാക്ക് ഉപനിഷത്തുകളിൽ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.
സത്യം തു സര്വദാ വിപ്ര മങ്ഗലം മങ്ഗലപ്രദമ്
സത്യം എല്ലായ്പ്പോഴും ശുഭവും ശുഭം ഉണ്ടാക്കുന്നതുമാണ്, മഹർഷേ.
സ്ത്രീഷു സത്യം ന വക്തവ്യം തത്രാപി ശൃണു കാരണമ്
പെൺകുട്ടികളോട് സത്യം പറയരുത്; അതിന്റെ കാരണം ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ.
ഉക്തം തദ്ധര്മജനകം ധര്മസൂക്ഷ്മത്വദര്ശകമ്
ഇതുവരെ പറഞ്ഞത് ധർമ്മത്തിന്റെ ഉറവിടവും ധർമ്മത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മത കാണിക്കുന്നതുമാണ്.
സാക്ഷ്യേ യത്ര വിവാഹേഷു ദാംപത്യം തദുദീരിതമ്
വിവാഹങ്ങളിൽ സാക്ഷ്യം പറയേണ്ടിടത്ത്, അത് ഭർത്താവും ഭാര്യയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ കുറിച്ചാണ്.
സ്ത്രീപുംസോര്ദ്വിജസംസ്കാരേ നിര്ദിഷ്ടം ഗുരുശിഷ്യയോഃ
സ്ത്രീയും പുരുഷനും, ഗുരുവും ശിഷ്യനും ചെയ്യുന്ന ചടങ്ങുകളിൽ ഇതു നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
നാനയോരണുമാത്രോ ഽപി ഭേദോ ബോധ്യോ വിജാനതാ
ഇരുവരിലും ഒറ്റയടി പോലും വ്യത്യാസമില്ലെന്ന് അറിവുള്ളവൻ മനസ്സിലാക്കണം.
ക്വചിദ്വ്യത്യയദോഷശ്ചേദ്ദൈവമേവാത്ര കാരണമ്
എങ്ങെങ്കിലും മറിച്ചുപോകുന്നതിൽ തെറ്റ് ഉണ്ടെങ്കിൽ അതിന് കാരണം വിധിയത്രേ.
ദൈവം തത്പൂര്വജന്മാനി സംചിതാഃ കര്മവാസനാഃ
ആ വിധി മുൻ ജന്മങ്ങളും, ചെയ്ത പ്രവൃത്തികളുടെ വാസനകളും ചേർന്നതാണ്.
ശുഭം വാപ്യശുഭം വിപ്ര തം തു ശാന്തം വിദുര്ബുധാഃ
ശുഭവുമാകട്ടെ അശുഭവുമാകട്ടെ, മഹർഷേ, ജ്ഞാനികൾ അതിനെ ശാന്തമായതാണെന്ന് അറിയുന്നു.
ഏവമാദി വിദിത്വാ തു നായം ഭര്താ നിപാതിതഃ
ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞാൽ ഈ ഭർത്താവിന് അപമാനം സംഭവിച്ചിട്ടില്ല.
ഗതിം പ്രയാതഃ കൃതിനാം ത്വദ്ധസ്തവിനിപാതിതഃ
നിന്റെ കൈകൊണ്ട് വീണയാളായിട്ടും, സദാചാരികൾക്കുള്ള മാർഗ്ഗം അവൻ പ്രാപിച്ചു.
ത്വത്പ്രാണരക്ഷണേ ധര്മോ മമാഭൂദ്ദ്വിജസത്തമ
നിന്റെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ എന്റെ ധർമ്മം നിറവേറ്റപ്പെട്ടു, മഹർഷി.
രാക്ഷസീം യോനിമാപന്നാ രാക്ഷസസ്യ പ്രിയാ ഹ്യഹമ്
ഞാൻ രാക്ഷസികളുടെ വംശത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു, രാക്ഷസന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവളുമാണ്.
ധര്മകാമദുഘാ ധേനുഃ സംതോഷോ നന്ദനം വനമ്
ധർമ്മവും കാമവും നൽകുന്ന പശു, തൃപ്തിയും ആനന്ദമുള്ള നന്ദനവനം.
വൈതരണ്യാം പതന്ഭര്താ മയോദ്ധൃത ഇഹാഭവത്
വൈതരണിയിൽ വീഴുന്ന ഭർത്താവിനെ ഞാൻ രക്ഷിച്ചു, അവൻ ഇവിടെ എത്തി.
ഇയം ത്വസംഗിനീ ഭാര്യാ ഭവിഷ്യതി പിതുര്ഗൃഹേ
ഈ ബന്ധമില്ലാത്ത ഭാര്യ അവളുടെ അച്ഛന്റെ വീട്ടിൽ തന്നെ തുടരും.
മത്സംഗമാത്പൂര്വമേവ യാ ഭാര്യാ വിപ്ര തേ ഽഭവത്
എന്റെ കൂടെ ചേർന്നതിന് മുമ്പ്, മഹർഷേ, നിനക്ക് ഉണ്ടായിരുന്ന ഭാര്യ.
സാപി തിര്യഗ്ഗതിം പ്രാപ്യ മുച്യതേ മദനുഗ്രഹാത്
അവളും മൃഗജന്മം പ്രാപിച്ചെങ്കിലും, എന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ നിന്ന് മോചിതയാകും.