നിക്ഷേപഹാരകേ വാപി കുമാരീവിഘ്നകാരകേ
അമാനതുകൾ കവർച്ച ചെയ്യുന്നതിലും, ഒരു കന്യകയ്ക്ക് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലും,
ദദാമീതി ദ്വിജാഗ്ര്യായ പ്രതിശ്രുത്യ ന ദാതരി
പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന് 'നൽകാം' എന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്ത് പിന്നീട് നൽകാതിരിക്കുകയും,
യത്പാതകം തദന്നേ ഹി സംസ്ഥിതം ഹരിവാസരേ
അത്തരം ആഹാരത്തിൽ ഉള്ള എല്ലാ പാപവും ഹരിദിനത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.
ഏകഭുക്തേന നക്തേന തഥൈവായാചിതേന ച
ഒരു പ്രാവശ്യം മാത്രം ഭക്ഷിച്ചാലും, രാത്രിയിൽ ഭക്ഷിച്ചാലും, ഭിക്ഷയെടുത്തതുകൊണ്ടാണെങ്കിലും,
ഗുര്വിണീനാം ഗൃഹസ്ഥാനാം ക്ഷീണാനാം രോഗിണാം തഥാ
ഗർഭിണികളുടെയും, ഗൃഹസ്ഥരുടെയും, ദാരിദ്ര്യത്തിൽ കഴിയുന്നവരുടെയും, രോഗികളുടെയും,
യജ്ഞഭോഗോദ്യതാനാം ച സംഗ്രാമക്ഷിതിസേവിനാമ്
യജ്ഞഭോഗത്തിനായി തയ്യാറെടുക്കുന്നവരുടെയും, യുദ്ധത്തിനായി സജ്ജരാകുന്നവരുടെയും, രാജാവിനെ സേവിക്കുന്നവരുടെയും,
ഏതന്മേ ഗൌതമഃ പ്രാഹ സ്ഥിതായാ മന്ദരാചലേ
ഇവയെല്ലാം മന്ദരാചലത്തിൽ പാർക്കുമ്പോൾ ഗൗതമൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു.
തേ ഗൃഹസ്ഥാ ദ്വിജാ ജ്ഞേയാ യേഷാമഗ്നിപരിഗ്രഹഃ
അഗ്നിപരിഗ്രഹം നടത്തുന്ന ദ്വിജന്മാരിൽപ്പെട്ട ഗൃഹസ്ഥരാണ് ഇവരെന്ന് അറിയണം.
ഗുര്വിണീ ഹ്യഷ്ടമമാസീയാ ശിശവശ്ചാഷ്ടവത്സരാഃ
ഗർഭിണി എട്ടാം മാസത്തിലാണ്; കുട്ടികൾക്ക് എട്ട് വയസ്സാണ്.
യേ വിവാഹാദിമാങ്ഗല്യകര്മവ്യഗ്രാ മഹോത്സവാഃ
വിവാഹം പോലുള്ള മംഗളകർമ്മങ്ങളിൽ തിരക്കുള്ളവരും, വലിയ ഉത്സവങ്ങളിൽ പങ്കാളികളുമാണ്,
ത്രിവിധേന പുരാണേന ഭര്ത്തുര്യാ സ്ത്രീ ഹിതേ രതാ
ഭർത്താവിന്റെ ക്ഷേമത്തിൽ മനസ്സോടെയുള്ള ഭാര്യ, മൂന്നു വിധത്തിലുള്ള പുരാതന പിന്തുണയോടെയാണ് ജീവിക്കുന്നത്.
കിമന്യൈര്ബഹുഭിര്ഭൂപ വാക്യാലാപകൃതൈര്മയാ
രാജാവേ, ഞാൻ പറയുന്ന അനവധി വാക്കുകളും സംഭാഷണങ്ങളും എന്തിനാണ്?
ന പ്രീതിര്യദി മേ ഛിത്വാ ശിരഃ സ്വം ഹി പ്രയച്ഛസി
നീ എന്റെ സന്തോഷം നൽകുന്നില്ലെങ്കിൽ, നിന്റെ തല വെട്ടി തന്നാലും അതിനൊന്നും പ്രയോജനമില്ല.
തദാ ഹ്യസത്യവചസോ ദേഹം ന സ്പര്ശയാമി തേ
അപ്പോൾ, നിന്റെ വാക്കുകൾ സത്യമായില്ലെങ്കിൽ, ഞാൻ നിന്റെ ശരീരം സ്പർശിക്കില്ല.
വിശേഷാദ്ഭൂമിപാലാനാം ത്വദ്വിധാനാം മഹീപതേ
നിനക്കുപോലുള്ള ഭൂപാലന്മാരിൽ പ്രത്യേകിച്ചും,
സത്യേ സ്ഥിതാ ക്ഷിതിര്ഭൂപ സത്യം ധാരയതേ ജഗത്
രാജാവേ, ഭൂമി സത്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; സത്യമാണ് ലോകത്തെ നിലനിർത്തുന്നത്.
സത്യാ ധാരമിദം സര്വം ജഗത്സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്
സത്യത്താൽ ഈ ലോകത്തിലെ എല്ലാം—ചലിക്കുന്നതും അചലമായതും—നിലനിൽക്കുന്നു.
ന ഗര്ഭം യുവതീ ധത്തേ വേലാതീതം കദാചന
യുവതികൾ ഒരിക്കലും സമയമാകാതെ ഗർഭം ധരിക്കില്ല.
ദിവ്യാദിസാധനം നൄണാം സത്യാധാരം മഹീപതേ
ദൈവികവും മറ്റു ലക്ഷ്യങ്ങളും നേടാനുള്ള മാർഗ്ഗം, രാജാവേ, സത്യത്തിലാണ് അധിഷ്ഠിതമായിരിക്കുന്നത്.
മദിരാപാനതുല്യേന കര്മണാ ലിപ്യസേ ഽനൃതാത്
നീ സത്യവിരുദ്ധമായ പ്രവൃത്തിയിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ, മദ്യം കുടിക്കുന്നതുപോലെ പാപം പിടിക്കുന്നു.
മന്ദരേ പര്വതശ്രേഷ്ഠേ ഹരിവാസരഭോജനമ്
മന്ദരപർവ്വതത്തിൽ, ഏറ്റവും ഉന്നതമായ പർവ്വതത്തിൽ, ഹരിയുടെ ദിവസത്തെ ഭക്ഷണം,
ക്ഷുദ്രശാസ്ത്രോപദേശേന ലോലുപേന വരാനനേ
ലോഭിയായവൻ ചെറുതായ ശാസ്ത്രങ്ങൾ പഠിപ്പിച്ചതിലൂടെ, സുന്ദരിയേ,
ന ശങ്ഖേന പിബേത്തോയം ന ഹന്യാത്കൂര്മസൂകരൌ
ശംഖം ഉപയോഗിച്ച് വെള്ളം കുടിക്കരുത്, ആമയെയും പന്നിയെയും കൊല്ലരുത്.
അഗമ്യാഗമനേ ദേവി അഭക്ഷ്യസ്യ ച ഭക്ഷണേ
ദേവി, നിരോധിത സ്ത്രീകളെ സമീപിക്കുകയും, കഴിക്കരുതാത്തത് കഴിക്കയും ചെയ്യുന്നത്—
ജാനന്നപി കഥം ദേവി ഭോക്ഷ്യേ ഽഹം ഹരിവാസരേ
ദേവി, അറിയുമ്പോഴും, ഹരിയുടെ വിശേഷദിനത്തിൽ ഞാൻ എങ്ങനെ ഭക്ഷണം കഴിക്കാനാകും?
അഭക്ഷ്യേണ സമഃ പ്രോക്തഃ കിം പുനശ്ചാത്തനക്രിയാ
കഴിക്കരുതാത്തത് കഴിക്കുന്നത് വലിയ പാപം ആണെന്ന് പറയുന്നു; അതിൽ കൂടി മനസ്സോടെ കഴിക്കുന്നതെന്ത് പറയണം?
മൂലം ഫലം പയസ്തോയമുപഭോജ്യം മുനീശ്വരൈഃ
മൂലങ്ങൾ, പഴങ്ങൾ, പാൽ, വെള്ളം എന്നിവ മഹർഷിമാർക്ക് അനുയോജ്യമായ ആഹാരങ്ങളാണ്.
ജ്വരിണാം ലങ്ഘനം ശസ്തം ധാര്മികാണാമുപോഷണമ്
ജ്വരം ഉള്ളവർക്ക് ഉപവാസം ഉത്തമം; ധാർമ്മികർക്ക് നിരാഹാരം അനുകൂലമാണ്.
ജ്വരമധ്യേ കൃതം പഥ്യം നിധനായ പ്രകല്പതേ
ജ്വരകാലത്ത് അനുയോജ്യമായതും, അതിനിടയിൽ എടുത്താൽ, അതു നാശത്തിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്.
മാഗ്രഹം കുരു വാമോരു വ്രതഭങ്ഗോ ഭവേന്മമ
നിന്റെ ആവശ്യം ഞാൻ അംഗീകരിക്കരുത്, സുന്ദരിയായവളേ; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ എന്റെ വ്രതം ഭംഗപ്പെടും.