വ്യസര്ജയത്തതഃ പുത്രം രാജ്യതന്ത്രാവലോകനേ
ശേഷം, രാജ്യം നോക്കാൻ മകനെ അയച്ചു.
രാജ്യതന്ത്രം തദഖിലം ചക്രേ പിതൃവചഃ സ്ഥിതഃ
അച്ഛന്റെ വാക്ക് അനുസരിച്ച്, രാജ്യം മുഴുവൻ കാര്യങ്ങളും അദ്ദേഹം നിയന്ത്രിച്ചു.
അടനം സര്വദേശേഷു വീക്ഷണം സര്വകര്മണാമ്
അവൻ എല്ലാ ദേശങ്ങളിലും സഞ്ചരിച്ചു, എല്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിശോധിച്ചു.
ഹസ്ത്യശ്വപോഷണം ചക്രേ ചാരചക്രേക്ഷണം തഥാ
ആനകളും കുതിരകളും നല്ലവണ്ണം പരിപാലിച്ചു, ചാരന്മാരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളും നിരീക്ഷിച്ചു.
ഗൃഹേ ഗൃഹേ നരാണാം ച ചക്രേ സംരക്ഷണം നൃപഃ
എല്ലാ വീടുകളിലും ജനങ്ങൾക്ക് രാജാവ് രക്ഷ നൽകുകയായിരുന്നു.
ശ്വശ്രൂര്വധ്വാ ന കുത്രാപി പ്രരോദിത്യവമാനിതാ
ഒരിടത്തും അമ്മായിയമ്മയെ മരുമകൾ അപമാനിച്ചോ കരയിപ്പിച്ചോ ഇല്ല.
ന വര്ണസംകരോ രാജ്യേ കേഷാഞ്ചിദഭവത്പുനഃ
രാജ്യത്ത് ഒരിക്കലും വർണ്ണങ്ങൾ തമ്മിൽ കലരൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
ന കഞ്ചുകവിഹീനാ തു ഭവേന്നാരീ സഭര്തൃകാ
ഭർത്താവുള്ള സ്ത്രീകൾക്ക് രാജ്യത്ത് ഒരിക്കലും മുഖംമൂടി ഇല്ലാതെ ഇരിക്കരുത്.
മാ സകേശാ ഹി വിധവാ മാസ്ത്വകേശാ മഭര്തൃകാ
വിധവയ്ക്കും ഭർത്താവില്ലാത്ത സ്ത്രീക്കും തലമുടി അഴിച്ചിട്ട് ഇരിക്കരുത്.
സാമാന്യവൃത്ത്യദാതാ മേ രാജ്യേ ഽവസതു നിര്ഘൃണഃ
സാമാന്യജീവിതം നൽകാത്ത ക്രൂരൻ എന്റെ രാജ്യത്ത് താമസിക്കരുത്.
ഋത്വിഗ്വാ ശാസ്ത്രഹീനശ്ച മാ മേ രാജ്യേ വസേദിഹ
യാഗം ചെയ്യാത്ത പുരോഹിതനും ശാസ്ത്രജ്ഞാനമില്ലാത്തവനും എന്റെ രാജ്യത്ത് താമസിക്കരുത്.
നിര്വാസ്യൌ താവുഭൌ പാപൌ യോ വൈ മദ്യം കരോതി ച
മദ്യം ഉണ്ടാക്കുന്നവനും കുടിക്കുന്നവനും ആ ഇരുവരും പാപികൾ; അവരെ രാജ്യം വിട്ടു പുറത്താക്കണം.
തസ്യ വാസോ ന മേ രാജ്യേ സ്വകലത്രം ത്യജേച്ച യഃ
തന്റെ ഭാര്യയെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവനെയും, എന്റെ രാജ്യത്ത് താമസിക്കാതിരിക്കുന്നവനെയും ശിക്ഷിക്കണം.
ഗച്ഛേത്സഗര്ഭാം യുവതീം പ്രസൂതാം ദണ്ഡ്യശ്ച വധ്യശ്ച സ ചാസ്മദീയൈഃ
ഗർഭിണിയായോ പ്രസവിച്ചയോ ആയ യുവതിയെ സമീപിക്കുന്നവനെ എന്റെ ജനങ്ങൾ മരണശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയനാക്കണം.
പിതുര്നനിയോഗാദ്രാജേന്ദ്ര പാലയന് ഹരിവാസരമ്
രാജാവേ, പിതാവിന്റെ ആജ്ഞ ഇല്ലാതെ ഹരിയുടെ ദിനം ആചരിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ അതിനെ സംരക്ഷിച്ചു.
നാസുഖീ നാപ്രജഃ കശ്ചിന്ന വാ ഫുഷ്ഠീ മഹീപതേ
രാജാവേ, അവിടെ ആരും ദുഃഖിതനോ, സന്താനമില്ലാത്തവനോ, രോഗബാധിതനോ ആയിരുന്നില്ല.
ഘടദോഗ്ധ്രീഷു നൃപതേ തൃപ്തവത്സാസു ധേനുഷു
പാലിടുന്ന സ്ത്രീകളിലും, തൃപ്തമായ കാളകളിലും, രാജാവേ,
പ്രഹൃഷ്ടായാം തു മേദിന്യാം സര്വധാന്യസമുദ്ഭവഃ
ഭൂമി സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞപ്പോൾ എല്ലാ വിധ ധാന്യങ്ങളും വളർന്നു.
വ്യതീതേ ജലദാപായേ നിര്മലേ ചാംബരേ ഗൃഹേ
മേഘങ്ങൾ മാറി, ആകാശം തെളിഞ്ഞു, വീട് ശുദ്ധമായി,
മധ്യപ്രവാഹയുക്താസു നിമ്നഗാസു സമന്തതഃ
നദികൾ നടുവിലൂടെ ഒഴുകി, എല്ലായിടത്തും,
ചന്ദ്രാംശുധവലേ ലോകേ നാതിതീവ്രേ ദിവാകരേ
ചന്ദ്രന്റെ പ്രകാശത്തിൽ ലോകം മിനുങ്ങി, സൂര്യന്റെ താപം അതിക്രമിച്ചില്ല,
യത്രോത്സുകൈഃ പ്രയാതൈസ്തു ഭൂമിപാലൈഃ സമന്തതഃ
ഭൂമിപാലകർ ആഗ്രഹത്തോടെ എല്ലായിടത്തും പോയപ്പോൾ,
മോഹിനീ രമയാമാസ തത്കാലേ ഹൃച്ഛയാര്ദിതാ
ആ സമയത്ത്, പ്രേമത്തിൽ ആകുലയായ മോഹിനി അവരെ ആനന്ദിപ്പിച്ചു.
വനേഷു ഗിരിശൃങ്ഗേഷു നദീനാം സംഗമേഷു ച
കാടുകളിലും, പർവതശിഖരങ്ങളിലും, നദികളുടെ സംഗമങ്ങളിലും,
മലയേ മന്ദരേ വിന്ധ്യേ മഹേന്ദ്രേ വിബുധാലയേ
മലയ, മന്ദര, വിന്ധ്യ, മഹേന്ദ്ര പർവതങ്ങളിലും, ദേവലോകത്തും,
അന്യേഷു ചൈവ രാജാനം സ്വര്ഗസ്ഥാനാദികേഷു ച
മറ്റു സ്ഥലങ്ങളിലും, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ഉള്ള രാജാക്കന്മാരുടെ ഇടയിലും,
രാജാപി മോഹിനീം പ്രാപ്യ സര്വം കൃത്യം പരിത്യജന്
രാജാവും മോഹിനിയെ ലഭിച്ചപ്പോൾ എല്ലാ കർത്തവ്യങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ചു.
വ്രതം നോപേക്ഷതേ തത്തു അതിമുഗ്ധോ ഽപി പാര്ഥിവഃ
അത്യന്തം ആകർഷിതനായിരുന്നിട്ടും രാജാവ് ആ വ്രതം ഉപേക്ഷിച്ചില്ല.
ഏവം പ്രകീഡതസ്തസ്യ പൂര്ണേ സംവത്സരേ ഗതേ
ഇങ്ങനെ കളിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, ഒരു സംവത്സരം പൂർണ്ണമായപ്പോൾ,
നിദ്രാഛേദകരോ വിഷ്ണോഃ സ മാസഃ പുണ്യദായകഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ ആ മാസം, പുണ്യം നൽകുന്നതും ഉറക്കം കെടുത്തുന്നതുമായിരിന്നു.