താവത്പ്രണമ്യ നൃപതേഃ പുത്രോ വചനമബ്രവീത്
അതിനുശേഷം രാജകുമാരൻ വിനയപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ചു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
തവ ഭര്തുഃ പ്രസാദേന വൃദ്ധിം സംപ്രാപ്തവാനഹമ്
നിന്റെ ഭർത്താവിന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടാണ് എനിക്ക് ഈ സമൃദ്ധി ലഭിച്ചത്.
അസ്യാഃ പീതം പയോ ഭൂരി കുചയോഃ സ്നേഹസംപ്ലുതമ്
അവളുടെ സ്നേഹപൂർണ്ണമായ മുലകളിൽ നിന്നുള്ള പാലാണ് ഞാൻ വളരെ കുടിച്ചത്.
ഇയം മാം ജനയിത്വൈവ ജാതാ ശിഥിലബന്ധനാ
അവൾ എന്നെ പ്രസവിച്ച ശേഷം ബന്ധങ്ങൾ ദുർബലമായി.
മാതുഃ പുത്രസ്യ ചാര്വങ്ഗി സത്യമേതന്മയേരിതമ്
സുന്ദരിയേ, അമ്മയും മകനും സംബന്ധിച്ചുള്ള എന്റെ വാക്കുകൾ സത്യമാണ്.
ഉത്സംഗേ വര്തയിഷ്യാമി മാതൃസംഘസ്യ നിത്യശഃ
ഞാൻ എപ്പോഴും അമ്മമാരുടെ കൂട്ടത്തിന്റെ മടിയിൽ തന്നെ ഇരിക്കും.
മാതൃസൌഖ്യം ന ജാനാതി കുമാരീ ഭര്തൃജം യഥാ
ഭർത്താവിൽ നിന്നുള്ള മകൾക്കുള്ള അമ്മയുടെ സന്തോഷം ഒരു കന്യക്ക് അറിയില്ല.
ഹാരമുത്തമദേഹസ്ഥം ഹസ്തേനാഹര്തുമിച്ഛതി
അവൾ ഉത്തമമായ ശരീരത്തിൽ കിടക്കുന്ന ഹാരത്തെ കൈകൊണ്ട് എടുക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
സമീഹതേ ജഗദ്ധര്തും സവീര്യം മാതൃജം പയഃ
ലോകത്തെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന ശക്തിയുള്ള അമ്മയുടെ പാലാണ് അവൾക്ക് കുടിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹം.
അസ്യാശ്ചൈവാപരാണാം ച വിശേഷോ യദി മേ ന ചേത്
അവളെയും മറ്റുള്ളവരെയും വേർതിരിച്ച് അറിയാൻ എനിക്ക് കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ—
ഏവം ബ്രുവാണേ തനയേ മോഹിനീ വിസ്മയം ഗതാ
അവളുടെ മകൻ ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചപ്പോൾ മോഹിനിക്ക് അത്ഭുതം തോന്നി.
വിനീതസ്യ ഹ്യപാപസ്യ ഔചിത്യം പാപിനോ ഗൃഹേ
വിനീതനും പാപരഹിതനുമായവന്റെ പെരുമാറ്റം പാപികളുടെ വീട്ടിലും യോജിച്ചതായിരിക്കും.
ഏവം ഗുണാധികസ്യാഹം കര്തും കര്മ ജുഗുപ്സിതാമ്
അവനിൽ എത്ര ഗുണങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, ഞാൻ ചെയ്യേണ്ടത് വെറുക്കപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രവൃത്തിയാണ്.
ഏവം വിമൃശ്യ ബഹുധാ മോഹിനീ ലോകസുംദരീ
ഇങ്ങനെ പലവിധം ആലോചിച്ച ശേഷം, ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും മനോഹരിയായ മോഹിനി,
ന ശക്നോമി വിനാ തേന മുഹൂര്തമപി വര്തിതുമ്
അവനെ കൂടാതെ ഒരു നിമിഷം പോലും ഞാൻ കഴിയാൻ കഴിയുന്നില്ല.
കനിഷ്ഠാ ജനനീ താത ശീഘ്രം ത്വാം ദ്രഷ്ടുമിച്ഛതി
കുഞ്ഞേ, നിന്റെ ഇളയ അമ്മ ഉടൻ നിന്നെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
പുത്രവാക്യേന നൃപതിരതത്ക്ഷണാദ്ഗന്തുമുദ്യതഃ
മകനിന്റെ വാക്ക് കേട്ട രാജാവ് ഉടൻ പോകാൻ തയ്യാറായി.
സംപ്രവിശ്യ ഗൃഹേ രാജാ ദദര്ശ ശയനസ്ഥിതാമ്
അവൻ വീട്ടിൽ കയറി, കിടക്കയിൽ കിടക്കുന്ന അവളെ കണ്ടു.
ഉപാസ്യ മാനാം പ്രിയയാ സംധ്യാവല്യാ ശനൈഃ ശനൈഃ
പ്രിയപ്പെട്ട സന്ധ്യാവലിയെ ആദരിച്ച്, രാജാവ് പതിയെ അവളരികിലേക്ക് നടന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ രുക്മാങ്ഗദം പ്രാപ്തം ശയനേ മോഹ്യ സുംദരീ
രുക്മാംഗദൻ എത്തിയതിനെ കണ്ടു, ആ മനോഹരിയായ സ്ത്രീ ഭാവനയാൽ കിടക്കയിൽ വീണു.
ഇഹോപവിശ്യതാം കാന്ത പര്യങ്കേ മൃദുതൂലകേ
പ്രിയനേ, ഈ മൃദുവായ കിടക്കയിൽ വന്ന് ഇരിക്കൂ.
അദ്യാപി നഹി തേ വാഞ്ഛാ രാജ്യേ പരിനിവര്തതേ
ഇന്നും നിന്റെ രാജസിംഹാസനത്തോടുള്ള ആഗ്രഹം കുറഞ്ഞിട്ടില്ല.
യഃ സമര്ഥം സുതം ജ്ഞാത്വാ സ്വയം പശ്യേന്നൃപശ്രിയമ്
തന്റെ മകൻ കഴിവുള്ളവനാണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടും, രാജകീയ ഐശ്വര്യത്തിനെ ഇനിയും ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ—
സുപുത്രാണാം പിതൄണാം ഹി സുഖം യാതി ക്ഷണം നൃപ
നല്ല മക്കളുള്ള പിതാക്കൾക്ക്, രാജാവേ, ആ സന്തോഷം ഒരു നിമിഷം മാത്രമേ നീണ്ടുനിൽക്കൂ.
സര്വാശ്ച പ്രകൃതീ രാജംസ്തവേഷ്ടാഃ പൂര്ണപുണ്യജാഃ
രാജാവേ, നിന്റെ എല്ലാ പ്രജകളും നിനക്കു ഭക്തിയുള്ളവരാണ്; അവർ സഞ്ചിതമായ പുണ്യഫലത്തിൽ ജനിച്ചവരാണ്.
പരിത്യജ്യ പ്രിയാസൌഖ്യം കീനാശ ഇവ ദുര്ബലഃ
പ്രിയയോടുള്ള സുഖങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, അവൻ മരിക്കാനിരിക്കുന്നവനെപ്പോലെ ദുർബലനായി.
നിഷ്പ്രയോജനമാനീതാ ക്ഷീരസാഗരമസ്തകാത്
പാൽക്കടലിന്റെ മുകളിൽ നിന്ന് അർത്ഥമില്ലാതെ കൊണ്ടുവന്നതുപോലെയാണ്.
യോ ഭാര്യാം യൌവനോപേതാം ന സേവേദിഹ ദുര്മതിഃ
യൗവനത്തിൽ ഉള്ള ഭാര്യ ഉണ്ടെങ്കിലും അവളെ ആസ്വദിക്കാത്തവൻ വാസ്തവത്തിൽ മൂഢനാണ്.
അസേവിതാ വ്രജേദ്ഭാര്യാ അദത്തം ഹി ധനം വ്രജേത്
ആസ്വദിക്കപ്പെടാത്ത ഭാര്യ വിട്ടുപോകും; കൊടുക്കാത്ത ധനം നഷ്ടമാകുന്നതുപോലെ.
നാലസൈഃ പ്രാപ്യതേ വിദ്യാ ന ഭാര്യാ വ്രതസംസ്ഥിതൈഃ
സൗമ്യനേ, ആൾസ്യക്കാരന് വിദ്യ ലഭിക്കില്ല; വ്രതത്തിൽ മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നവന് ഭാര്യയും ലഭിക്കില്ല.