നാദേയം വിദ്യതേ രാജന്ഗൃഹായാതസ്യ തേ ഽധുനാ
രാജാവേ, നീ എന്റെ വീട്ടിൽ എത്തിയതിനാൽ ഇനി നിന്നു വേണ്ടി ദാനം ഒന്നുമില്ല.
പടഹം വാസരേ വിഷ്ണോഃ പ്രജാഭോജനവാരണമ്
വിഷ്ണുവിന്റെ ദിവസത്തിൽ പറ്റഹം മുഴങ്ങുന്നത് ജനങ്ങൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുന്നത് നിരോധിക്കാനാണ്.
പ്രാപ്തമേവ മയാ സര്വം ത്വദങ്ഘ്രിയുഗലേക്ഷണാത്
നിന്റെ കാൽദ്വയം കണ്ടു മാത്രം ഞാൻ എല്ലാം ലഭിച്ചു.
തം പൃച്ഛാമി ദ്വിജാഗ്ര്യം ത്വാം സര്വസംദേഹഭഞ്ജനമ്
സന്ദേഹങ്ങൾ എല്ലാം നീക്കുന്ന ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ നിന്നോടു ചോദിക്കുന്നു.
യാ വിലോകയതേ ദൃഷ്ട്യാ മാം സദാ മന്മഥാധികമ്
എന്നെ സദാ മന്മഥനെയും മറികടക്കുന്ന കാഴ്ചകൊണ്ട് നോക്കുന്ന അവൾ—
തത്ര തത്ര നിധാനാനി പ്രകാശയതി മേദിനീ
ഇവിടെയും അവിടെയും ഭൂമി നിധികൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
സദാ ഭാതി മുനിശ്രേഷ്ഠ ശാരദേന്ദുപ്രഭാ യഥാ
മുനിശ്രേഷ്ഠാ, അവൾ എപ്പോഴും ശാരദപൗർണ്ണമിയുടെ പ്രകാശംപോലെ ദീപിക്കുന്നു.
അന്നം പചതി യത്സ്വല്പം തസ്മിന്ഭുഞ്ജന്തി കോടയഃ
അവൾ ചുരുങ്ങിയ അന്നം വേവിച്ചാൽ പോലും ലക്ഷക്കണക്കിന് പേർ അതിൽ പങ്കുചേരുന്നു.
നാവജ്ഞാ ക്രിയതേ ബ്രഹ്മന് വാക്യേനാപി പ്രസൂപ്തയാ
ബ്രാഹ്മണാ, അവൾ ഉറങ്ങുമ്പോഴും ഒരു വാക്ക് കൊണ്ടുപോലും അവജ്ഞ കാണിക്കാറില്ല.
അഹമേവ ധരാപൃഷ്ഠേ പുത്രീ ദ്വിജവരോത്തമ
ദ്വിജവർശ്രേഷ്ഠാ, ഭൂമിയിൽ ഞാൻ തന്നെയാണ് ആ പുത്രി.
ഏകദ്വീപപതിശ്ചാഹം വിദിതോ ധരണീതലേ
ഭൂമിയിലെ ഒരു ദ്വീപിന്റെ രാജാവായി ഞാൻ അറിയപ്പെടുന്നു.
മദര്ഥേ യേന വിപ്രേന്ദ്ര സമാനീതാ നൃപാത്മജാ
ബ്രാഹ്മണപ്രഭു, എന്റെ കാരണത്താൽ രാജകുമാരി കൊണ്ടുവന്നു.
അഥ തേനാധിപതിനാ രൂപദ്രവിണശാലിനാ
അപ്പോൾ ആ ഭരതാവിന്, സൗന്ദര്യവും സമ്പത്തും നിറഞ്ഞവനായിരുന്നു,
യോ ഗത്വാ പ്രമദാരാജ്യം ജിത്വാ താഃ പ്രമദാ രണേ
അവൻ സ്ത്രീരാജ്യത്തിലേക്ക് പോയി, യുദ്ധത്തിൽ ആ സ്ത്രീകളെ ജയിച്ചു,
പ്രദദൌ മയി താഃ സര്വാഃ പ്രണമ്യ ച പുനഃ പുനഃ
അവൻ അവരെല്ലാം എനിക്ക് സമർപ്പിച്ചു, വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദനം ചെയ്ത്.
താനി മേ പ്രദദൌ പുത്രോ ജനന്യാ തൂപവര്ണിതഃ
അവ സ്ത്രീകളെ, അമ്മ അവരെ കുറിച്ച് പറഞ്ഞതുപോലെ, എന്റെ മകൻ എനിക്ക് നൽകി.
പുനരായാതി ശര്വര്യാം മത്പാദാഭ്യങ്ഗകാരണാത്
രാത്രിയാകുമ്പോൾ എന്റെ കാലുകൾ മസാജ് ചെയ്യാനായി അവൻ വീണ്ടും വരുന്നു.
പ്രബോധയന്പ്രേഷ്യജനാന്നിദ്രയാ സംകുലേന്ദ്രിയാന്
ഉറക്കത്തിൽ മുങ്ങിയിരുന്ന ദാസന്മാരെ ഉണർത്തി,
അപ്രമേയം മമ സുഖം വശഗാ ഹി പ്രിയാ ഗൃഹേ
എന്റെ സന്തോഷം അളക്കാനാവാത്തതാണ്, കാരണം എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൾ വീട്ടിൽ എനിക്കു കീഴ്പ്പെടുന്നു.
വര്തതേ ഹി ജനഃ സര്വോ മമാജ്ഞാപാലകഃ ക്ഷിതൌ
ഭൂമിയിലെ എല്ലാവരും എന്റെ ആജ്ഞ പാലിക്കുന്നവരാണ്.
ഇഹ ജന്മകൃതം വാപി പരജന്മകൃതം തഥാ
ഈ ജന്മത്തിൽ ഉണ്ടായതായാലും അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരു ജന്മത്തിൽ ഉണ്ടായതായാലും,
മമ പുണ്യം വദ ബ്രഹ്മന് വിചാര്യ സ്വമനീഷയാ
ബ്രാഹ്മണനേ, എന്റെ പുണ്യം എന്താണെന്ന്, നിന്റെ ബുദ്ധിയാൽ ആലോചിച്ച് പറഞ്ഞുതരൂ.
വിദ്വത്സു പൂജാ ദ്വിജദാനശക്തിര്മന്യേ ഽഹമേതത്സുകൃതപ്രസൂതമ്
പണ്ഡിതന്മാരിൽ ഞാൻ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു; ദ്വിജന്മാർക്ക് ദാനം ചെയ്യാനുള്ള ശേഷി എനുണ്ട്—ഇത് നല്ല പ്രവൃത്തികളാൽ ഉണ്ടായതാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
ചിന്തയിത്വാ ക്ഷണം ജ്ഞാത്വാ കാരണം തമുചാവ ഹ
ഒരു നിമിഷം ആലോചിച്ച് കാരണം മനസ്സിലാക്കി, അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ദാരിര്ദ്യേണ പരാഭൂതോ ദുഷ്ടയാ ഭാര്യയാ തഥാ
ദാരിദ്ര്യത്താൽ തോറ്റു, ദുഷ്ടയായ ഭാര്യയാൽ കൂടി,
നിവസന്ദുഃഖസംതപ്തോ ബഹുവര്ഷാണി പാര്ഥിവ
വസതിയിലുള്ള ദുഃഖത്തിൽ വർഷങ്ങളോളം പീഡിതനായി, രാജാവേ,
തതഃ സര്വാണി തീര്ഥാനി പരക്രമ്യ മഹീപതേ
അതിനുശേഷം, ഭൂമിയുടെ അധിപനായ നീ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും സന്ദർശിച്ചു,
തത്ര സ്നാതം ത്വയാ വിപ്രസംഗേന യമുനാജലേ
അവിടെ നീ ബ്രാഹ്മണസംഗത്തിൽ യമുനാനദിയിൽ കുളിച്ചു.
മന്ദിരേ ച വരാഹസ്യ കഥ്യമാനാം കഥാം നൃപ
വരാഹക്ഷേത്രത്തിൽ, രാജാവേ, അവിടെ പറയുന്ന കഥ നീ ശ്രവിച്ചു.
ചതുര്ഭിഃ പാരണൈര്യസ്യ നിഷ്പത്തിസ്തു വിധീയതേ
നാലു ഉപവാസം പൂർത്തിയാക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും.