മനുജാഃ പിതൃഭിഃ സാര്ദ്ധം തഥൈവ ച പിതാമഹൈഃ
മനുഷ്യർ അവരുടെ അപ്പന്മാരോടും അപ്പന്റെ അപ്പന്മാരോടും കൂടെ പോകുന്നു.
തഥാ മാതാമഹാ യാന്തി മാതുര്യേ ജനകാദയഃ
അത് പോലെ തന്നെയാണ് അമ്മയുടെ അപ്പന്മാരോടും അമ്മയുടെ കുടുംബത്തിലെ മൂപ്പന്മാരോടും കൂടെ പോകുന്നത്.
ഏതദ്ദുഃഖം പുനര്ദേവ മമ മര്മവിഭേദനമ്
ഈ ദുഃഖം വീണ്ടും, ദേവാ, എന്റെ ഹൃദയം തുളച്ചുപോകുന്നു.
പിതൄണാം ബീജതോ യസ്മാദ്ധാത്ര്യാ കുക്ഷൌ ധൃതോ യതഃ
അപ്പന്മാരുടെ വിത്തിൽ നിന്ന്, അമ്മയുടെ ഗർഭത്തിൽ വച്ചാണ് ഒരാൾ വളരുന്നത്.
തതോ ഽന്യസ്യ കൃതം ബ്രഹ്മന്ബീജം ധാത്രീസമുദ്ഭവമ്
അതുകൊണ്ട്, ബ്രഹ്മണേ, മറ്റൊരാളുടെ വിത്ത് അമ്മയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്നുണ്ടായതാണെങ്കിൽ, അതു അവരുടെതല്ല.
ന ഭാര്യായാ ഭവേദ്വീജം ന ഭാര്യാ കുക്ഷിധാരിണീ
ഭാര്യയ്ക്ക് വിത്തില്ല, ഭാര്യ ഗർഭത്തിൽ അതു വഹിക്കുന്നതുമില്ല.
ജാമാതുഃ പുണ്യമാഹാത്മ്യത്തിന മേ ശിരസോ രുജാ
മരുമകന്റെ പുണ്യവും മഹത്വവും കൊണ്ടു എനിക്ക് തലവേദനയില്ല.
ഏകാദശ്യുപവാസീ യഃ സ മാം ത്യക്ത്വാ വ്രജേദ്ധരിമ്
ഏകാദശി ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ചു എന്നെ വിട്ട് പോകുന്നവൻ ഹരിയിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
ത്യക്ത്വാ തു മാമകം മാര്ഗം പ്രയാതി ഹരിമന്ദിരമ്
എന്റെ വഴി ഉപേക്ഷിച്ച്, അവൻ ഹരിയുടെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
ന തീര്ഥൈര്നാപി ദാനൈര്വാ ന വ്രതൈര്വിഷ്ണുവര്ജിതൈഃ
ക്ഷേത്രയാത്രയാലോ, ദാനങ്ങളാലോ, വിഷ്ണുവിനെ ഒഴിവാക്കിയ വ്രതങ്ങളാലോ മോക്ഷം ലഭിക്കില്ല.
യോഗേന സംപ്രണഷ്ടോ വാ ഭൃഗുപാതേന വാ വിധേ
യോഗം കൊണ്ടോ, ഭൃഗുവിന്റെ വീഴ്ച കൊണ്ടോ നഷ്ടപ്പെട്ടാലും, ഹേ ജ്ഞാനിയേ,
ഗതിം മതിമതാം ശ്രേഷ്ഠ സത്യമേതദുദീരിതമ്
ജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, സത്യം പറയപ്പെട്ടത് പോലെ അതാണ് സത്യം.
പ്രയാതി ലോകേ ധരണീധരസ്യ വിദുഷ്ടകര്മാപി മനുഷ്യജന്മാ
ചീത്ത പ്രവൃത്തികളുള്ള മനുഷ്യനും ഭൂമിയുടെ നാഥന്റെ ലോകത്ത് എത്തുന്നു.
വിജ്ഞപ്തി മാത്രാഭയദാപ്തികാലം കുരുഷ്വ സര്ഗസ്ഥിതിനാസഹേതോഃ
സൃഷ്ടി, നില, നാശം എന്നിവയ്ക്കായി അഭയം നൽകുന്ന സമയം അപേക്ഷപ്രകാരം മാത്രം നിശ്ചയിക്കണം.
നിയന്ത്രിതാഃ ശൃങ്ഖലരജ്ജുബന്ധനൈഃ സമീപഗാ മേ വശഗാ ഭവേയുഃ
കെട്ടുകളാലും ചങ്ങലുകളാലും ബന്ധിച്ചവരെ അടുത്ത് വെച്ച് എന്റെ വശത്താക്കാമായിരുന്നു.
വിമുച്യ കുംഭീം സകലോ ജനൌഘഃ പ്രയാതി തദ്ധാമ പരാത്പരസ്യ
കുഭിയിൽ നിന്ന് എല്ലാവരെയും മോചിപ്പിച്ചാൽ, അവർ ആ പരമോന്നതൻ്റെ ലോകത്തിലേക്ക് പോകും.
അച്ഛിദ്രൈര്ഗമ്യനാനൈശ്ച നരൈസ്ത്രിഭുവനാര്ചിത
കുറ്റമില്ലാത്തവരും വിവിധയാത്രികരും മൂന്ന് ലോകവും ആദരിക്കുന്നവരുമാണ് അവിടെ എത്തുന്നത്.
യോ ന പൂര്യതി ലോകൈഘൈഃ സര്വസത്വസരോരുഹൈഃ
ലോകങ്ങളുടെ കൂട്ടത്താൽ പോലും നിറയാത്തവനും എല്ലാ ജീവികളുടെ കമലങ്ങളാലും തൃപ്തനാകാത്തവനുമാണ് അവൻ.
സ്വകര്മസ്ഥാ വികര്മസ്ഥാഃ ശുചയോ ഽശുചയോ ഽപി വാ
സ്വന്തം കര്മങ്ങളില് നിലകൊള്ളുന്നവരായാലും, തെറ്റായ പ്രവര്ത്തികളിലായാലും, ശുദ്ധരായാലും അശുദ്ധരായാലും,
സോ ഽസ്മാകം ഹി മഹാന് ശത്രുര്ഭവതാം ച വിശേഷതഃ
അവന് ഞങ്ങളുടെ വലിയ ശത്രുവാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് നിങ്ങളുടേതു കൂടിയാണ്.
തേന വര്ഷസഹസ്രേണ ശാസിതം ക്ഷിതിമണ്ഡലമ്
അവന് ആയിരം വര്ഷത്തോളം ഭൂമിയെ ഭരിച്ചു.
ആരോപയിത്വാ ഗരുഡേ കൃത്വാ രൂപം ചതുര്ഭുജമ്
ഗരുഡനില് കയറി, നാലു കൈകളുള്ള രൂപം ധരിച്ച്,
യദി സ്ഥാസ്യതി ദേവേശ മാധവ്യാം മാധവപ്രിയഃ
ദേവന്മാരുടെ നാഥനായ മാധവിയുടെ പ്രിയന് അവിടെ തുടരുകയാണെങ്കില്,
ഏഷ ദണ്ഡഃ പടോ ഹ്യേഷ തവ പദ്ഭ്യാം വിസര്ജിതഃ
ഈ ദണ്ഡവും ഈ വസ്ത്രവും നിന്റെ കാലുകള് കൊണ്ട് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
രുക്മാങ്ഗദേന ദേവേശ ധന്യാ സാ സ ധൃതോ യയാ
സ്വര്ണ്ണം പോലെ തിളങ്ങുന്ന അങ്കങ്ങള് ഉള്ളവനെ ആരാണ് കൈവശം വെച്ചതെങ്കില്, ദേവനാഥാ, അവള് ഭാഗ്യവതിയാണ്.
കിമപത്യേന ജാതേന മാതുഃ ക്ലേശകരേണ ഹി
മാതാവിന് ദുഃഖം മാത്രം നല്കുന്ന മകനു ജനിച്ചാല് എന്ത് പ്രയോജനം?
വൃഥാശൂലാ ഹി ജനനീ ജാതാ ദേവ കുപുത്രിണീ
ദേവാ, ദുഷ്ടനായ മകന് ജനിച്ചാല് അമ്മയ്ക്ക് വൃഥാ വേദന മാത്രമാണ്.
യഃ പിതുര്നോദ്ധരേത്പക്ഷം വിദ്യയാ വാ ബലേന വാ
പിതാവിനെ അറിവാലോ ശക്തിയാലോ സഹായിക്കാത്തവന്,
ധര്മേ ചാര്ഥേ ച കാമേ ച പ്രതീപോ യോ ഭവേത്സുതഃ
ധര്മത്തിലും സമ്പത്തിലും ആഗ്രഹത്തിലും പിതാവിനെ എതിര്ക്കുന്ന മകനാണ്,
ഏകാ ഹി വീരസൂരേവ വിരഞ്ചേ നാത്ര സംശയഃ
വീരനെ പ്രസവിച്ചവളാണ് സത്യത്തില് അമ്മ, ബ്രഹ്മാവേ, ഇതില് സംശയം വേണ്ട.