ഭഗ്നോ യാമ്യോ ഽഭവന്മാര്ഗോ ദ്വാദശാദിത്യതാപിതഃ
പന്ത്രണ്ട് സൂര്യന്റെ ചൂടിൽ യമന്റെ വഴി തകർന്നു പോയി.
ദേവാ നാമപി യേ ലോകാസ്തേ ശൂന്യാ ഹ്യഭവംസ്തഥാ
ദേവന്മാരുടെ ലോകങ്ങളും അങ്ങനെ ശൂന്യമായി.
മുക്ത്വൈകാം ദ്വാദശീം മര്ത്യാ നാന്യം ജാനന്തി തേ വ്രതമ്
ദ്വാദശി ഒഴികെ മറ്റൊരു വ്രതം മനുഷ്യർ അറിയുന്നില്ല.
നാരദോ ധര്മരാജാനം ഗത്വാ ചേദമുവാച ഹ
നാരദൻ ധർമ്മരാജാവിനെ സമീപിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ന ചാപി ക്രിയതേ ലേഖ്യം കിഞ്ചിദ്ദുഷ്കൃതകര്മണാമ്
ദുഷ്കൃത്യങ്ങൾ ചെയ്തവരുടെ കാര്യത്തിൽ ഒരു രേഖയും എഴുതുന്നില്ല.
കാരണം കിം ന ചായാന്തി പാപിനോ യേന തേ ഗൃഹമ്
പാപികൾ നിങ്ങളുടെ വീട്ടിലേക്ക് വരാത്തതിന്റെ കാരണം എന്താണ്?
ഏവമുക്തേ തു വചനേ നാരദേന മഹാത്മനാ
മഹാത്മാവായ നാരദൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ,
യോ ഽയം നാരദ ഭൂപാലഃ പൃഥിവ്യാം സാംപ്രതം സ്ഥിതഃ
നാരദാ, ഭൂമിയിൽ ഇപ്പോൾ നിലകൊള്ളുന്ന ഈ രാജാവാണ്,
പ്രബോധയതി രാജേന്ദ്രഃ സ ജനം പടഹേന ഹി
രാജാധിരാജൻ ജനങ്ങളെ പാറയുടെ ശബ്ദംകൊണ്ട് ഉണർത്തുന്നു.
യേ കേചിദ്ഭുഞ്ജതേ മര്ത്യാസ്തേ മേ ദണ്ഡേഷു യാന്തി ഹി
ഭൂമിയിൽ ആരെങ്കിലും ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ, അവർ എന്റെ ശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയരാകും.
വ്യാജേനാപി മുനുശ്രേഷ്ഠ ദ്വാദശ്യാം സമുപോഷിതാഃ
മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോ, ദ്വാദശി ദിവസം ഉപവാസം ചെയ്താൽ, അതു നടിക്കുകയാണെങ്കിലും,
ദ്വാദശീസേവനാല്ലോകാഃ പ്രായാന്തി ഹരിമന്ദിരമ്
ദ്വാദശി ആചരിക്കുന്നവർ ഹരിയുടെ വാസസ്ഥലത്തേക്ക് എത്തുന്നു.
കൃത ഹി നരകാഃ ശൂന്യാ ലോകാശ്ചാപി ദിവൌകസാമ്
നരകങ്ങൾ ശൂന്യമായിരിക്കുന്നു; ദേവതകളുടെ ലോകങ്ങളും അങ്ങനെ തന്നെ.
ഏകാദശ്യുപവാസസ്യ മാഹാത്മ്യേന ദ്വിജോത്തമ
ഏകാദശി ഉപവാസത്തിന്റെ മഹത്വം കൊണ്ടാണ്, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ,
സമുപോഷ്യ ദിനം വിഷ്ണോഃ പ്രയാന്തി ഹരിമന്ദിരമ്
വിഷ്ണുവിന്റെ ദിവസത്തിൽ ഉപവാസം ചെയ്തവർ ഹരിയുടെ വാസസ്ഥലത്തേക്ക് പോകുന്നു.
നേത്രഹീനഃ കര്ണഹീനഃ സംധ്യാഹീനോ ദ്വിജോ യഥാ
കണ്ണില്ലാത്തവനും ചെവിയില്ലാത്തവനും സംധ്യ ആചരണം ഇല്ലാത്ത ദ്വിജനും പോലെ,
ത്യക്തകാമസ്ത്വഹം ബ്രഹ്മംല്ലോകപാലത്വമീദൃശമ്
ആഗ്രഹങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ഞാൻ, ബ്രഹ്മനേ, ലോകങ്ങളുടെ രക്ഷകന്റെ സ്ഥാനത്ത് ഇരിക്കുന്നു.
നിര്വ്യാപാരോ നിയോഗീ തു നിയോഗേ യസ്തു തിഷ്ഠതി
പ്രവർത്തനമില്ലാതെ നിയമിതനായവനും, നിയമത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനും,
ഏവമുക്ത്വാ യമോ വിപ്രാ നാരദേന സമന്വിതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, യമൻ നാരദനോടൊപ്പം ബ്രാഹ്മണന്മാരേ,
സ ദദര്ശ സമാസീനം മൂര്താമൂരതജനാവൃതമ്
അവൻ ഇരുന്നവനെ, രൂപമുള്ളവരും രൂപമില്ലാത്തവരും ചുറ്റിയിരുന്നവനെ കണ്ടു.
സ്വഭവം ഭൂതനിലയമോങ്കാരാഖ്യമകല്മഷമ്
ഭൂതങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലമായ, ശുദ്ധവും ഓംകാരമെന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്വഭാവം അവനാണ്.
ഉപാസ്യമാനം വിവിധൈര്ലോകപാലൈര്ദിഗീശ്വരൈഃ
വിവിധ ലോകപാലകരും ദിശകളുടെ അധിപതികളും അവനെ ആരാധിച്ചു.
മൂര്തിമദ്ഭിഃ സമുദ്രൈശ്യ നദീഭിശ്ച സരോവരൈഃ
രൂപമുള്ള സമുദ്രങ്ങളും നദികളും തടാകങ്ങളും അവനെ ആരാധിച്ചു.
വാപീകൂപതഡാഗാദ്യൈര്മൂര്തിമദ്ഭിശ്ച പര്വതൈഃ
വാപ്പികൾ, കിണറുകൾ, കുളങ്ങൾ, രൂപമുള്ള പർവതങ്ങൾ എന്നിവയും അവനെ ആരാധിച്ചു.
കലാകാഷ്ഠാനിമേഷൈശ്ച ഋതുഭിശ്ചായനൈര്യുഗൈഃ
കല, കഷ്ട, നിമിഷം എന്നിങ്ങനെയുള്ള സമയഭാഗങ്ങളാലും, ঋതു, അയനം, യുഗം എന്നിവകൊണ്ടും,
ഋക്ഷൈര്യോഗൈശ്ച കരണൈഃ പൌര്ണമാസേംദുസംക്ഷയൈഃ
നക്ഷത്രങ്ങൾ, ഗ്രഹയോഗങ്ങൾ, കരണം, പൗർണമി, ചന്ദ്രൻ ക്ഷയിക്കുന്നത് എന്നിവകൊണ്ടും,
സത്യാനൃതൈശ്ച ദേവേശോ വേഷ്ടിതോ ധര്മപാവകഃ
സത്യം, അസത്യം എന്നിവകൊണ്ടു തന്നെ ധർമ്മത്തിന്റെ ജ്വാലയായ ദേവതാധിപൻ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
സത്ത്വേന രജസാ ചൈവ തമസാ ച പിതാമഹഃ
സത്ത്വം, രജസ്, തമസ് എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഗുണങ്ങൾകൊണ്ടും പിതാമഹൻ ആവൃതനാകുന്നു.
വായുനാ ശ്ലേഷ്മപിത്താഭ്യാം മൂര്തൈരാതങ്കനാമഭിഃ
വായു, ശ്ലേഷ്മം, പിത്തം എന്നിങ്ങനെയുള്ള ദോഷങ്ങൾകൊണ്ടും രോഗങ്ങളെന്ന പേരിൽ ഉള്ള രൂപങ്ങളാലും,
അനുക്തൈരപി ഭൂതൈശ്ച സംവൃതോ ലോകകൃത്സ്വയമ്
പറയപ്പെടാത്ത ഭൂതങ്ങളാലും ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചവൻ സ്വയം ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.