അസ്മാകം സംശയഃ കശ്ചിദ്ധൃദയേ സംപ്രവര്തതേ
നമ്മുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഒരു സംശയം ഉണർന്നിരിക്കുന്നു.
തിഥേഃ പ്രാന്തമുപോഷ്യം സ്യാദാഹോസ്വിന്മൂലമേവ ച
തിഥിയുടെ അവസാനം ഉപവാസം പാലിക്കണോ, അതോ തുടക്കത്തിൽ തന്നെയോ?
തിഥേഃ പ്രാന്തം സുരാണാം ഹി ഉപോഷ്യം പ്രീതിവര്ദ്ധനമ്
ദേവന്മാർക്ക് സന്തോഷം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ തിഥിയുടെ അവസാനം ഉപവാസം പാലിക്കണം.
അതഃ പ്രാന്തമുപോഷ്യം ഹി തിഥേര്ദശഫലേപ്സുഭിഃ
അതിനാൽ, പത്ത് മടങ്ങ് ഫലം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ തിഥിയുടെ അവസാനം ഉപവാസം പാലിക്കണം.
പൂര്വവിദ്ധാ ന കര്തവ്യാ ദ്വിതീയാ ചാഷ്ടമീ തഥാ
മുൻദിവസം സ്പർശിച്ച തിഥിയിലും, രണ്ടാംതിയിലും, എട്ടാംതിയിലും ഉപവാസം ചെയ്യരുത്.
പൂര്വവിദ്ധാ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാഃ കര്തവ്യാ സപ്തമീ സദാ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, മുൻദിവസം സ്പർശിച്ച ഏഴാംതിഥി എപ്പോഴും ആചരിക്കണം.
പൂര്വവിദ്ധാനിമാംസ്ത്യക്ത്വാ നരകം പ്രതിപദ്യതേ
മുൻദിവസം സ്പർശിച്ച ഈ തിഥികൾ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ നരകത്തിൽ പോകും.
ഏതച്ഛ്രുതം മയാ വിപ്രാഃ കൃഷ്ണദ്വൈപായനാത്പുരാ
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ഞാൻ ഇത് മുമ്പ് കൃഷ്ണദ്വൈപായനനിൽ നിന്ന് കേട്ടതാണ്.
പൂര്വവിദ്ധാ തു മന്തവ്യാ പ്രഭൂതാ നോദയം വിനാ
മുൻദിവസം സ്പർശിച്ച തിഥി, സൂര്യോദയം കൂടാതെ അധികം ഉണ്ടായാൽ മാത്രമേ അങ്ങനെ കണക്കാക്കാവൂ.
പിത്ര്യേ ഽസ്തമനവേലായാം സ്പര്ശേ പൂര്ണാ നിഗദ്യതേ
പിതൃകർമ്മത്തിനുള്ള ദിവസം, സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുമ്പോൾ തിഥി സ്പർശിച്ചാൽ അതു പൂർണ്ണമായതായി പറയപ്പെടുന്നു.
പ്രത്യഹം ശോധയേത്പ്രാജ്ഞസ്തിഥിം ദൈവജ്ഞചിന്തകാത്
പ്രതിദിനം, ജ്ഞാനികൾ ജ്യോതിഷിയെ ആശ്രയിച്ച് തിഥി പരിശോധിക്കണം.
ചന്ദ്രാര്കചാരവിജ്ഞാനാത്കാലം കാലവിദോ വിദുഃ
ചന്ദ്രനും സൂര്യനും എങ്ങനെ സഞ്ചരിക്കുന്നു എന്ന് അറിഞ്ഞവരാണ് കാലം നിർണ്ണയിക്കുന്നത്.
വര്ജയന്തി നരാസ്തജ്ജ്ഞാ യാമാംശ്ച ചതുരോ ദ്വിജാഃ
അത് അറിയുന്നവർ അതിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നു; രണ്ടുപേരായി ജനിച്ചവർ നാലു യാമങ്ങളിലും അതിൽ പങ്കെടുക്കുന്നില്ല.
ന ദിവാ ശുദ്ധിമാപ്നോതി തദാ രാത്രൌ വിധീയതേ
പകൽ സമയത്ത് ശുദ്ധി ലഭിക്കില്ല; അപ്പോൾ രാത്രിയിൽ അതിന് നിർദ്ദേശം ഉണ്ട്.
വിധിരേഷ മയാ ഖ്യാതോ നരാണാമുപവാസിനാമ്
ഉപവാസം പാലിക്കുന്ന മനുഷ്യർക്കായി ഈ നിയമം ഞാൻ വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നു.
സ്നാനാര്ചനക്രിയാ കാര്യ്യാ ദാനഹോമാദിസംയുതാ
കുളിയും പൂജയും ദാനം, ഹോമം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളോടൊപ്പം നിർവഹിക്കണം.
ശതയജ്ഞാധികം വാപി നരഃ പ്രാപ്നോത്യസംശയമ്
നൂറ് യജ്ഞങ്ങൾക്കാൾ കൂടുതൽ ഫലം ഒരാൾക്ക് സംശയമില്ലാതെ ലഭിക്കും.
പിതൃതര്പണസംയുക്തം ന ദൃഷ്ട്വാ ദ്വാദശീദിനമ്
പിതൃതർപ്പണം കൂടാതെ ദ്വാദശി ദിനം കാണുന്നില്ലെങ്കിൽ,
കരോതി ധര്മഹരണമസ്നാതേവ സരസ്വതീ
അവൻ ധർമ്മം ലംഘിക്കുന്നു; സരസ്വതി കുളിക്കാത്തതുപോലെ.
ഉപോഷ്യാ ദ്വാദശീ പുണ്യാ പൂര്വവിദ്ധാം വിവര്ജയേത്
പുണ്യമായ ദ്വാദശി ഉപവാസത്തോടെ ആചരിക്കണം; മുമ്പത്തെ ഘട്ടം ബാധിച്ചിരിക്കുന്ന ദിവസം ഒഴിവാക്കണം.
തദോപവാസോ ഹി കഥം കര്തവ്യോ മാനവൈര്വദ
അപ്പോൾ മനുഷ്യർ എങ്ങനെ ഉപവാസം നടത്തണം? അതു പറയൂ.
ദ്വിതീയേ ഽഹ്നി യദാ ന സ്യാത്സ്വല്പാപ്യേകാദശീ തിഥിഃ
രണ്ടാം ദിവസത്തിൽ, ഒറ്റയിടത്തും എകാദശി തിഥി ഉണ്ടാകുന്നില്ലെങ്കിൽ,
യദാ ന പ്രാപ്യതേ വിപ്രാ ദ്വാദശ്യാം പൂര്വസമ്ഭവമ്
ബ്രാഹ്മണരേ, ദ്വാദശി ദിവസത്തിൽ മുമ്പത്തെ സംയോജനം ഉണ്ടാകുന്നില്ലെങ്കിൽ,
ബഹ്വാ ഗമവിരോധേഷു ബ്രാഹ്മണേഷു വിവാദിഷു
ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ പലവിധം അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും തർക്കങ്ങളും ഉണ്ടാകുമ്പോൾ,
ഏകാദശ്യാം തു വിദ്ധായാം സംപ്രാപ്തേ ശ്രവണേ തഥാ
എകാദശി ബാധിച്ചിരിക്കുമ്പോഴും ശ്രവണ നക്ഷത്രം ഉണ്ടായിരിക്കുമ്പോഴും,
ഏഷ വോ നിര്ണയഃ പ്രോക്തോ മയാ ശാസ്ത്രവിനിര്ണയാത്
ശാസ്ത്രവിധാനപ്രകാരം ഈ തീരുമാനമാണ് ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറഞ്ഞത്.
യുഗാദീനാം വദവിധിം സൌതേ സമ്യഗ്യഥാതഥമ്
സൗതേ, യുഗങ്ങളുടെ ആരംഭത്തിൽ വേണ്ട നിയമം ഞാൻ ശരിയായി വിശദീകരിക്കാം.
ദ്വേ ശുക്ലേ ദ്വേ തഥാ കൃഷ്ണേ യുഗാദ്യാഃ കവയോ വിദുഃ
കവികൾ അറിയുന്നത്, യുഗാരംഭത്തിൽ രണ്ട് ശുക്ലപക്ഷവും രണ്ട് കൃഷ്ണപക്ഷവും ഉണ്ടെന്നതാണ്.
അയനം ദിനഭാഗാഢ്യം സംക്രമഃ ഷോഡശഃ പലഃ
അയനം ദിനഭാഗങ്ങൾകൊണ്ട് സമൃദ്ധമാണ്; സംക്രാന്തി പതിനാറ് പലം ആയിരിക്കും.
മധ്യകാലേ തു വിഷുവേ ത്വക്ഷയാ പരികീര്തിതാ
നടുവിൽ, വിഷുവിന്റെ സമയത്ത്, കുറവ് ഉണ്ടാകുന്നതായി പറയുന്നു.