സുരാസുരേന്ദ്രൈരഭിവന്ദ്യമുഗ്രം നത്വാജ്ഞയാ തസ്യ നിഷേദുരുര്വ്യാമ്
ദേവാസുരന്മാരുടെ അധിപന്മാര് പോലും വന്ദനീയനായ ഉഗ്രന് വന്ദനം സ്വീകരിച്ച്, അവന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഭൂമിയില് തന്നെ നിലകൊണ്ടു.
ജഗ്മുസ്തതോ ജ്ഞാനഘനസ്വരൂപാ നത്വാ പുരാരിം സ്വപിതുര്നികാശമ്
ശുദ്ധജ്ഞാനസ്വരൂപികളായവര് നഗരനാശകനായവനെ വണങ്ങി, ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്നവന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
ലബ്ധ്വാശിഷോ ഽദ്യാപി ചരന്തി ശശ്വല്ലോകേഷു തീര്ഥാനി ച തീര്ഥഭൂതാഃ
അവർക്കു അനുഗ്രഹങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടും, ഇന്നും അവർ ലോകങ്ങളിൽ വിശ്രമമില്ലാതെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; അവർ തന്നെയാണ് തീർത്ഥങ്ങൾ, തീർത്ഥങ്ങളിൽ തന്നെ എത്തിച്ചേരുന്നവർ.
ദധ്യുശ്ചിരം വിഷ്ണുപദാബ്ജമവ്യയം ധ്യായന്തി യദ്യതയോ വീതരാഗാഃ
അവർ ദീർഘകാലം വിഷ്ണുവിന്റെ അക്ഷയമായ പാദകമലത്തിൽ ധ്യാനം ചെയ്തു; ആസക്തിയില്ലാത്ത യതികൾ ചെയ്യുന്നതുപോലെ.
ലബ്ധ്വാ ജ്ഞാനം സവിജ്ഞാനം ഭൃശം പ്രീതമനാ ഹ്യഭൂത്
അവൻ ജ്ഞാനവും അനുഭവസഹിതമായ ബോധവും നേടി, മനസ്സ് അതിയായി സന്തോഷംകൊണ്ടു നിറഞ്ഞു.
പ്രണമ്യ സത്കൃതഃ പിത്രാ ബ്രഹ്മണാ നിഷസാദ ച
അവൻ വന്ദനം ചെയ്ത്, പിതാവായ ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്നു ആദരവും ലഭിച്ച് ഇരുന്നു.
വര്ണയാമാസ തത്ത്വേന സോ ഽപി ശ്രുത്വാ മുമോദ ച
അവൻ അതിന്റെ സത്യസ്വരൂപം വിവരിച്ചു; കേട്ടപ്പോൾ അവനും സന്തോഷിച്ചു.
ആജഗാമ ച കൈലാസം മുനിസിദ്ധനിഷേവിതമ്
അവൻ മുനികളും സിദ്ധന്മാരും സേവിക്കുന്ന കൈലാസത്തിൽ എത്തി.
മന്ദാരൈഃ പാരിജാതൈശ്ച ചംപകാശോകവഞ്ജുലൈഃ
മന്ദാരം, പാർിജാതം, ചമ്പകം, അശോകം, വഞ്ചുലം എന്നിവ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
വാതോദ്ധൂതശിഖൈഃ പാന്ഥാനാഹ്വയദ്ഭിരിവാവൃതമ്
വായുവിൽ പറക്കുന്ന പുഷ്പങ്ങൾ വഴി വിളിക്കപ്പെടുന്നപോലെ പാതകൾ പൂക്കളാൽ മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു.
സരോഭിഃ സ്വച്ഛസലിലൈര്ലസത്കാഞ്ചനപങ്കജൈഃ
സ്വച്ഛമായ വെള്ളമുള്ള തടാകങ്ങൾ, പൊന്നുപോലുള്ള താമരകളാൽ ദ്യുതിമാൻ ആയിരുന്നു.
സ്വര്ദ്ധനീപാതനിര് ഘൃഷ്ടം ക്രീഡദ്ഭിശ്ചാപ്സരോഗണൈഃ
സ്വർഗ്ഗനദികൾ ഒഴുകി മിനുക്കിയതുപോലും, അപ്പസരസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ അവിടെ കളിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു.
ആമോദമുദിതൈര്നാഗൈഃ സലിലൈഃ പുഷ്കരോദ്ധൃതൈഃ
താമരകളിൽ നിന്ന് എടുത്ത വെള്ളം, ആനകൾ സന്തോഷത്തോടെ ആസ്വദിച്ചു.
അഥ ശ്വേതാഭ്രസദൃശേ ശൃങ്ഗേ തസ്യ ച ഭൂഭൃതഃ
അപ്പോൾ, ആ മലയുടെ മേഘക്കൂട്ടംപോലെ വെള്ളയുള്ള ഒരു ശിഖരത്തിൽ,
തസ്യാധസ്താത്സമാസീനം യോഗിമണ്ഡലമധ്യഗമ്
അതിനടിയിൽ, യോഗിമാരുടെ വട്ടത്തിൽ ഇരുന്നവനെ,
ഭൂതിഭൂഷിതസര്വാങ്ഗം നാഗഭൂഷണഭൂഷിതമ്
ശരീരമൊക്കെയും വിശുദ്ധഭസ്മം ചാർത്തി, പാമ്പുകളാൽ അലങ്കരിച്ചവനെ,
തം ദൃഷ്ട്വാ നാരദോ വിപ്രാ ഭക്തിനമ്രാത്മകന്ധരഃ
അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണമാരേ, നാരദൻ ഭക്തിയോടെ തല താഴ്ത്തി നമസ്കരിച്ചു.
തതഃ പ്രസന്നമനസാ സ്തുത്വാ വാഗ്ഭിര്വൃഷധ്വജമ്
ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, വാക്കുകൾകൊണ്ട് വൃഷഭധ്വജനെ നാരദൻ സ്തുതിച്ചു.
അഥാപൃച്ഛച്ച കുശലം നാരദം ജഗതാം ഗുരുഃ
അപ്പോൾ ലോകങ്ങളുടെ ഗുരു നാരദനോടു സുഖം ചോദിച്ചു.
സര്വേഷാം യോഗിവര്യാണാം ശൃണ്വതാം തത്ര വാഡവാഃ
അവിടെ എല്ലാ പ്രധാന യോഗിമാരും കേൾക്കുമ്പോൾ, വാഡവേ,
സ ശിവഃ സാദരം തസ്യ ഭക്ത്യാ സംതുഷ്ടമാനസഃ
അവൻ ശിവൻ, അത്യന്തം ആദരത്തോടെ, ഭക്തിയുടെ ഫലമായി മനസ്സിൽ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
സ ലബ്ധ്വാ ശാംഭവം ജ്ഞാനം ശങ്കരാല്ലോകശങ്കരാത്
അവൻ ലോകത്തിന് ഉപകാരിയായ ശങ്കരനിൽ നിന്ന് ശിവജ്ഞാനം ലഭിച്ചു.
തത്രാപി നാരദോ ഽഭീക്ഷ്ണം ഗതാഗതപരായണഃ
അവിടെ തന്നെ, നാരദൻ എന്നും വരികയും പോവുകയും ചെയ്യുന്നവനായി നിലകൊണ്ടു.
ഏതദ്വഃ കീര്തിതം വിപ്രാ നാരദീയം മഹന്മയാ
ബ്രാഹ്മണമാരേ, ഈ നാരദന്റെ മഹത്തായ ഉപദേശങ്ങൾ ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ചതുഷ്പാദസമായുക്തം ശൃണ്വതാം ജ്ഞാനവര്ദ്ധനമ്
നാലു പ്രധാന ഗുണങ്ങൾ ഉള്ള ഈ ഉപദേശം കേൾക്കുന്നവർക്കു ജ്ഞാനം വർധിപ്പിക്കുന്നു.
സമാജേ ദ്വിജമുഖ്യാനാം തഥാ കേശവമന്ദിരേ
പ്രധാന ബ്രാഹ്മണരുടെ സംഗമങ്ങളിലും, അങ്ങനെ തന്നെ കേശവന്റെ ക്ഷേത്രത്തിലും,
സേതൌ കാഞ്ച്യാം കുശസ്ഥല്യാം ഗങ്ഗാദ്വാരേ കുശസ്ഥലേ
പാലത്തിന്മേൽ, കാഞ്ചിയിൽ, കുശസ്ഥലിയിൽ, ഗംഗയുടെ വാതിലിൽ, കുശസ്ഥലിയിൽ,
സ ലഭേത്സര്വയ ജ്ഞാനാം തീര്ഥാനാം ച ഫലം മഹത്
അവൻ എല്ലാ ജ്ഞാനവും തീർത്ഥങ്ങളുടെ മഹത്തായ ഫലവും നേടുന്നു.
ഉപവാസപരോ വാപി ഹവിഷ്യാശീ ജിതേന്ദ്രിയഃ
ഉപവാസത്തിൽ ആകാമെങ്കിലും, ഹവിഷ്യഭക്ഷണം കഴിക്കാമെങ്കിലും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചവനാകാമെങ്കിലും,
ശിവഭക്തിരതോ വാപി ശൃണ്വന് സിദ്ധിമവാപ്നുയാത്
അല്ലെങ്കിൽ ശിവഭക്തിയിൽ ലീനനായവനാകാമെങ്കിലും, ഇതു കേൾക്കുമ്പോൾ സിദ്ധി നേടും.