ഇഷാമായാം വിശേഷണ പിതൄണാം ശ്രാദ്ധതര്പണമ്
ഈഷാ മാസത്തില് പ്രത്യേകമായി പിതൃകള്ക്കായി ശ്രാദ്ധവും തര്പ്പണവും നടത്തണം.
ഊര്ജ്ജാമായാം ദീപദാനം ദേവാ ഗാരഗൃഹേഷു ച
ഊര്ജ്ജ മാസത്തില് ദേവന്മാര്ക്കും ഗൃഹത്തിലെ പൂജാമുറികളിലും വിളക്കു നല്കണം.
സമര്ചനം തഥാ ലക്ഷ്മ്യാഃ സ്വര്ണരൌപ്യേ കൃതാകൃതേ
അതുപോലെ സ്വര്ണ്ണവും വെള്ളിയും, രൂപം കൊടുത്തതോ കൊടുക്കാത്തതോ ഉപയോഗിച്ച് ലക്ഷ്മിയെ ആരാധിക്കണം.
ഗവാം പൂജാത്ര വിഹിതാ ശൃങ്ഗാദ്യങ്ഗാനുരഞ്ജനൈഃ
ഇവിടെ പശുക്കളുടെ കൊമ്പും അവയുടെ അവയവങ്ങളും അലങ്കരിച്ച് അവരെ ആരാധിക്കണം.
മാര്ഗേ ഽപി പിതൃപൂജാ സ്യാച്ഛ്രദ്ധൈര്ബ്രാഹ്മണഭോജനൈഃ
യാത്രാമധ്യേയും പിതൃപൂജ നടത്താം; വിശ്വാസത്തോടെ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഭക്ഷിപ്പിക്കണം.
പൌഷേ മാഘേ ച വിപ്രേന്ദ്ര പിതൃശ്രാദ്ധം ഫലാധികമ്
ഹേ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണ, പോഷ്, മാഘ മാസങ്ങളില് പിതൃകള്ക്കായി ചെയ്യുന്ന ശ്രാദ്ധത്തിന് കൂടുതല് ഫലം ലഭിക്കും.
ഫആല്ഗുനേ കേവലം ശ്രാദ്ധം ദ്വിജാനാം ഭോജനം തഥാ
ഫാല്ഗുന മാസത്തില് ശ്രാദ്ധവും ബ്രാഹ്മണഭക്ഷണവും മാത്രം നിര്ദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഇത്ഥം സംക്ഷേപതഃ പ്രോക്തം തിഥികൃത്യം മുനേ തവ
ഇങ്ങനെ, ഹേ മുനി, തിഥികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കര്മങ്ങള് സംക്ഷിപ്തമായി നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
സര്വത്രാപി വിശേഷോ ഽസ്തി സ പുരാണാന്തരേ സ്ഥിതഃ
എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും പ്രത്യേകതകള് ഉണ്ട്; അവ മറ്റു പുരാണങ്ങളില് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
സംപൂജിതാഃ ശാസ്ത്രവിദാം വരിഷ്ഠാഃ കൃതാഹ്നികാ ജഗ്മുരുമേശലോകമ്
ശാസ്ത്രജ്ഞരില് ശ്രേഷ്ഠന്മാരായവര് ആദരിക്കപ്പെട്ട്, ദൈനംദിന കര്മങ്ങള് പൂര്ത്തിയാക്കി, ഉമയുടെ ലോകത്തേക്ക് പോയി.
സുരാസുരേന്ദ്രൈരഭിവന്ദ്യമുഗ്രം നത്വാജ്ഞയാ തസ്യ നിഷേദുരുര്വ്യാമ്
ദേവാസുരന്മാരുടെ അധിപന്മാര് പോലും വന്ദനീയനായ ഉഗ്രന് വന്ദനം സ്വീകരിച്ച്, അവന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഭൂമിയില് തന്നെ നിലകൊണ്ടു.
ജഗ്മുസ്തതോ ജ്ഞാനഘനസ്വരൂപാ നത്വാ പുരാരിം സ്വപിതുര്നികാശമ്
ശുദ്ധജ്ഞാനസ്വരൂപികളായവര് നഗരനാശകനായവനെ വണങ്ങി, ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്നവന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
ലബ്ധ്വാശിഷോ ഽദ്യാപി ചരന്തി ശശ്വല്ലോകേഷു തീര്ഥാനി ച തീര്ഥഭൂതാഃ
അവർക്കു അനുഗ്രഹങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടും, ഇന്നും അവർ ലോകങ്ങളിൽ വിശ്രമമില്ലാതെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; അവർ തന്നെയാണ് തീർത്ഥങ്ങൾ, തീർത്ഥങ്ങളിൽ തന്നെ എത്തിച്ചേരുന്നവർ.
ദധ്യുശ്ചിരം വിഷ്ണുപദാബ്ജമവ്യയം ധ്യായന്തി യദ്യതയോ വീതരാഗാഃ
അവർ ദീർഘകാലം വിഷ്ണുവിന്റെ അക്ഷയമായ പാദകമലത്തിൽ ധ്യാനം ചെയ്തു; ആസക്തിയില്ലാത്ത യതികൾ ചെയ്യുന്നതുപോലെ.
ലബ്ധ്വാ ജ്ഞാനം സവിജ്ഞാനം ഭൃശം പ്രീതമനാ ഹ്യഭൂത്
അവൻ ജ്ഞാനവും അനുഭവസഹിതമായ ബോധവും നേടി, മനസ്സ് അതിയായി സന്തോഷംകൊണ്ടു നിറഞ്ഞു.
പ്രണമ്യ സത്കൃതഃ പിത്രാ ബ്രഹ്മണാ നിഷസാദ ച
അവൻ വന്ദനം ചെയ്ത്, പിതാവായ ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്നു ആദരവും ലഭിച്ച് ഇരുന്നു.
വര്ണയാമാസ തത്ത്വേന സോ ഽപി ശ്രുത്വാ മുമോദ ച
അവൻ അതിന്റെ സത്യസ്വരൂപം വിവരിച്ചു; കേട്ടപ്പോൾ അവനും സന്തോഷിച്ചു.
ആജഗാമ ച കൈലാസം മുനിസിദ്ധനിഷേവിതമ്
അവൻ മുനികളും സിദ്ധന്മാരും സേവിക്കുന്ന കൈലാസത്തിൽ എത്തി.
മന്ദാരൈഃ പാരിജാതൈശ്ച ചംപകാശോകവഞ്ജുലൈഃ
മന്ദാരം, പാർിജാതം, ചമ്പകം, അശോകം, വഞ്ചുലം എന്നിവ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
വാതോദ്ധൂതശിഖൈഃ പാന്ഥാനാഹ്വയദ്ഭിരിവാവൃതമ്
വായുവിൽ പറക്കുന്ന പുഷ്പങ്ങൾ വഴി വിളിക്കപ്പെടുന്നപോലെ പാതകൾ പൂക്കളാൽ മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു.
സരോഭിഃ സ്വച്ഛസലിലൈര്ലസത്കാഞ്ചനപങ്കജൈഃ
സ്വച്ഛമായ വെള്ളമുള്ള തടാകങ്ങൾ, പൊന്നുപോലുള്ള താമരകളാൽ ദ്യുതിമാൻ ആയിരുന്നു.
സ്വര്ദ്ധനീപാതനിര് ഘൃഷ്ടം ക്രീഡദ്ഭിശ്ചാപ്സരോഗണൈഃ
സ്വർഗ്ഗനദികൾ ഒഴുകി മിനുക്കിയതുപോലും, അപ്പസരസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ അവിടെ കളിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു.
ആമോദമുദിതൈര്നാഗൈഃ സലിലൈഃ പുഷ്കരോദ്ധൃതൈഃ
താമരകളിൽ നിന്ന് എടുത്ത വെള്ളം, ആനകൾ സന്തോഷത്തോടെ ആസ്വദിച്ചു.
അഥ ശ്വേതാഭ്രസദൃശേ ശൃങ്ഗേ തസ്യ ച ഭൂഭൃതഃ
അപ്പോൾ, ആ മലയുടെ മേഘക്കൂട്ടംപോലെ വെള്ളയുള്ള ഒരു ശിഖരത്തിൽ,
തസ്യാധസ്താത്സമാസീനം യോഗിമണ്ഡലമധ്യഗമ്
അതിനടിയിൽ, യോഗിമാരുടെ വട്ടത്തിൽ ഇരുന്നവനെ,
ഭൂതിഭൂഷിതസര്വാങ്ഗം നാഗഭൂഷണഭൂഷിതമ്
ശരീരമൊക്കെയും വിശുദ്ധഭസ്മം ചാർത്തി, പാമ്പുകളാൽ അലങ്കരിച്ചവനെ,
തം ദൃഷ്ട്വാ നാരദോ വിപ്രാ ഭക്തിനമ്രാത്മകന്ധരഃ
അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണമാരേ, നാരദൻ ഭക്തിയോടെ തല താഴ്ത്തി നമസ്കരിച്ചു.
തതഃ പ്രസന്നമനസാ സ്തുത്വാ വാഗ്ഭിര്വൃഷധ്വജമ്
ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, വാക്കുകൾകൊണ്ട് വൃഷഭധ്വജനെ നാരദൻ സ്തുതിച്ചു.
അഥാപൃച്ഛച്ച കുശലം നാരദം ജഗതാം ഗുരുഃ
അപ്പോൾ ലോകങ്ങളുടെ ഗുരു നാരദനോടു സുഖം ചോദിച്ചു.
സര്വേഷാം യോഗിവര്യാണാം ശൃണ്വതാം തത്ര വാഡവാഃ
അവിടെ എല്ലാ പ്രധാന യോഗിമാരും കേൾക്കുമ്പോൾ, വാഡവേ,