ദേഹാന്തേ വിഷ്ണുസായുജ്യം ലഭതേ നാത്ര സംശയഃ
ശരീരം വിടുമ്പോൾ വിഷ്ണുവിനോടൊപ്പം ഐക്യം നേടുന്നു — ഇതിൽ ഒരു സംശയവും ഇല്ല.
സുപ്തോത്ഥിതം ജഗന്നാഥമലങ്കൃത്യ നിശാഗമേ
രാത്രി വരുമ്പോൾ ഉറക്കം വിട്ടുണർന്ന ലോകനാഥനെ അലങ്കരിച്ചശേഷം,
ഹുത്വാ തത്ര സമുദ്ദീപ്തേ രൌപ്യ ദീപികയാ മുനേ
അവിടെ തെളിഞ്ഞ് കത്തുന്ന വെള്ളി വിളക്കിൽ അർപ്പണം നടത്തി,
തത്രൈവാനുഗതാം ലക്ഷ്മീം ബ്രഹ്മാണീം ചണ്ഡികാം തഥാ
അവിടെ തന്നെയായി ലക്ഷ്മിയും ബ്രഹ്മാണിയും ചണ്ഡികയും,
മാതൄഃ പിതൄന്നഗാന്നാഗാന്സര്വാന്നീരാജയേത്ക്രമാത്
മാതാക്കളെയും പിതാക്കളെയും നാഗരെയും മറ്റെല്ലാവരെയും ക്രമത്തിൽ ആദരപൂർവ്വം പൂജിക്കണം.
നമോ ജയേതി ശബ്ദൈശ്ച ഘണ്ടാശങ്ഖാ ദിനിഃസ്വനൈഃ
'നമോ ജയ' എന്നിങ്ങനെയുള്ള വാക്കുകളും ഘണ്ടയും ശംഖവും മുഴങ്ങുമ്പോൾ,
ഗവാം കോലാഹലേ വൃത്തേ നീരാജനമഹോത്സവേ
നീരാജന മഹോത്സവത്തിൽ പശുക്കളുടെ കൂക്കിളി മുഴങ്ങുമ്പോൾ,
രാജചിഹ്നാനി സര്വാണി ച്ഛത്രാദീനി ച നാരദ
നാരദാ, കുടയും മറ്റും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ രാജചിഹ്നങ്ങളും,
പൂജയിത്വാ യഥാന്യായം നീരജ്യ സ്വയമാദരാത്
അവയെ യഥാവിധി പൂജിച്ച്, ആത്മാർത്ഥതയോടെ സ്വയം നീരാജനം നടത്തി,
സിംഹാസനേ നവേ കൢപ്തേ തിഷ്ഠേത്സമ്യഗലങ്കൃതഃ
പുതുതായി ഒരുക്കിയ സിംഹാസനത്തിൽ പൂർണ്ണമായി അലങ്കരിച്ച് ഇരിക്കണം.
ശീര്ഷോപരി നരേദ്രസ്യ തയാ നീരാജയേച്ഛനൈഃ
അത് കൊണ്ട് രാജാവിന്റെ തലക്ക് മുകളിൽ സാവധാനം നീരാജനം നടത്തണം.
രാജ്ഞാ വിത്തവതാന്യേന വര്ഷമാരോഗ്യമിച്ഛതാ
സമ്പന്നനായ മറ്റൊരു രാജാവിന് ഒരു വർഷം ആരോഗ്യവും ആശംസിക്കുന്നുവെങ്കിൽ,
നീരാജനാഭിധാ വിപ്ര തദ്രോഗാ യാന്തി സംക്ഷയമ്
ബ്രാഹ്മണനേ, നീരാജനം എന്ന ഈ ചടങ്ങ് കൊണ്ട് ആ രോഗങ്ങൾ ഇല്ലാതാകും.
മനോഭവസ്തഥാ പ്രാണോ നരോ യാതശ്ച വീര്യവാന്
അതു പോലെ മനസ്സിലെ ആഗ്രഹവും, പ്രാണനും, പുരുഷന്റെ വീര്യവും വിട്ടുപോകുന്നു,
വിഭുശ്ചാപി പ്രഭുശ്ചൈവ സാധ്യാ ദ്വാദശ കീര്തിതാഃ
ശക്തനും പ്രഭുവും ഉൾപ്പെടെ ഈ പന്ത്രണ്ട് പേരെയും പറയുന്നു.
തതോ ദ്വിജാഗ്ര്യാന്സംഭോജ്യ ദ്വാദശാത്ര സുദക്ഷിണാഃ
ശേഷം, ഇവിടെ പന്ത്രണ്ട് പ്രധാന ദ്വിജന്മാരെ ഉത്തമമായി ആഹ്വാനിച്ച് ദാനങ്ങൾ നൽകി സത്കരിക്കണം.
ഏതസ്യാമേവ വിദിതം ദ്വാദശാദിത്യസംജ്ഞിതമ്
ഇതേ ചടങ്ങിലാണ് 'പന്ത്രണ്ട് ആദിത്യന്മാർ' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.
ധാതാമിത്രോര്ഽയമാ പൂഷാ ശക്രോംഽശോ വരുണോ ഭഗഃ
ധാതാവ്, മിത്രൻ, അര്യാമൻ, പൂഷൻ, ഇന്ദ്രൻ, അംശൻ, വരുണൻ, ഭാഗൻ —
പ്രതിമാസം തു ശുക്ലായാം ദ്വാദശ്യാമര്ച്യ യത്നതഃ
ഓരോ മാസവും ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം തീയതിയിൽ, ശ്രദ്ധയോടെ പൂജ നടത്തണം.
ഹൈമീഃ സംപൂജ്യ വിധിനാ ഭോജയിത്വാ ദ്വിജോത്തമാന്
പൊന്നിൽ നിർമ്മിച്ച പ്രതിമകൾക്ക് വിധിപ്രകാരം ആദരവോടെ പൂജ ചെയ്ത്, ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ആഹ്വാനിച്ച് ഭക്ഷണം നൽകണം.
ഏവ വ്രതം നരഃ കൃത്വാ ദ്വാദശാദിത്യസംജ്ഞകമ്
ഇങ്ങനെ 'പന്ത്രണ്ട് സൂര്യന്മാരുടെ വ്രതം' എന്ന ഈ വ്രതം ഒരാൾ നിർവഹിച്ചാൽ—
ജായതേ ഭുവി ധര്മാത്മാ മാനുഷ്യേ രോഗവര്ജിതഃ
അവൻ ഭൂമിയിൽ ധർമ്മപരനായും, മനുഷ്യരിൽ രോഗമില്ലാത്തവനായും ജനിക്കും.
തത്പുണ്യേന രവേന്ഭിത്വാ മണ്ഡലം ദ്വിജസത്തമ
അവൻ ആ പുണ്യഫലത്താൽ, ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണേ, സൂര്യന്റെ വട്ടം കടന്ന് പോകും.
അത്രൈവാഖണ്ഡസംജ്ഞം ച വ്രതമുക്ത ദ്വിജോത്തമ
ഇവിടെയായി 'അഖണ്ഡ വ്രതം' എന്നും പേരുള്ള വ്രതം പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണേ.
അഭ്യര്ച്യ ഗന്ധപുഷ്പാദ്യൈസ്തദഗ്രേ ഭോജയേദ്ദ്വിജാന്
ഗന്ധം, പുഷ്പം തുടങ്ങിയവകൊണ്ട് ആരാധന നടത്തി, അതിന്റെ മുമ്പിൽ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഭക്ഷണം നൽകണം.
തതഃ സമാന്തേ താം മൂര്തിം സമഭ്യര്ച്യ വിധാനതഃ
ശേഷം, നിർദ്ദിഷ്ട വിധിയിൽ ആ പ്രതിമയെ സമാപനത്തിൽ വീണ്ടും ആരാധിക്കണം.
ശതജന്മസു യത്കിഞ്ചിന്മയാഖണ്ഡവ്രതം കൃതമ്
നൂറു ജന്മങ്ങളിൽ ഞാൻ നിർവഹിച്ചിട്ടുള്ള അഖണ്ഡ വ്രതം എത്രയുമുണ്ടോ—
തതഃ സംഭോജ്യ വിപ്രാഗ്ര്യാന്സഖണ്ഡാഢ്യൈസ്തു പായസൈഃ
അതിനു ശേഷം, ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ തുള്ളികളോടുകൂടിയ പായസം നൽകി ആഹ്വാനിക്കണം.
ഇതി കൃത്വാ വ്രതം വിപ്ര പ്രീണയിത്വാ ജനാര്ദനമ്
ഇങ്ങനെ വ്രതം നിർവഹിച്ച്, ജനാർദ്ദനനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചശേഷം—
പൌഷസ്യ കൃഷ്ണദ്വാദശ്യാം രൂപവ്രതമുദീരിതമ്
പൗഷമാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം തീയതിയിൽ 'രൂപവ്രതം' പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നു.