ലക്ഷ്മീകല്പാനുചരിതം യത്ര കൂര്മവപുര്ഹരിഃ
ലക്ഷ്മീ കല്പത്തിൽ, കൂർമ്മരൂപത്തിൽ ഹരിചെയ്ത പ്രവൃത്തികൾ നടന്നിടം,
ഇന്ദ്രദ്യുമ്നപ്രസംഗേന പ്രാഹര്ഷിഭ്യോ ദയാന്വിതഃ
ഇന്ദ്രദ്യുമ്നന്റെ കഥയിലൂടെ ദയാപരനായ്, മഹർഷിമാരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചിടം,
യത്ര ബ്രാഹ്മാഃ പുരാ പ്രോക്താ ധര്മാ നാനാവിധാ മുനേ
മുനിവേ, പുരാതനകാലത്ത് ബ്രാഹ്മണന്മാർ വിവിധവിധ ധർമ്മങ്ങൾ പ്രസ്താവിച്ചിടം,
തത്ര പൂര്വവിഭാഗേ തു പുരാണോപക്രമഃ പുരാ
അവിടെ, ആദ്യം ഭാഗത്തിൽ പുരാണത്തിന്റെ ഉപോദ്ഘാതം മുൻകാലത്ത് നൽകിയിരിക്കുന്നു.
വര്ണാശ്രമാചാരകഥാ ജഗദുത്പത്തികീര്തനമ്
വർണ്ണാശ്രമങ്ങളിലെ ആചാരങ്ങൾക്കും ലോകസൃഷ്ടിയുടെ വിവരണത്തിനും അവിടെ സ്ഥാനം ഉണ്ട്.
തതഃ സംക്ഷേപതഃ സര്ഗഃ ശാങ്കരം ചരിതം തഥാ
അതിനുശേഷം, സൃഷ്ടിയുടെ സംക്ഷിപ്ത വിവരണവും ശങ്കരന്റെ ചരിതവും പറയുന്നു.
ഭൃഗുവംശസമാഖ്യാനം തതഃ സ്വായമ്ഭുവസ്യ ച
ഭൃഗുവംശത്തിന്റെ കഥയും, പിന്നെ സ്വായംഭുവന്റെ വംശവിവരണവും അവിടെ പറയുന്നു.
ദക്ഷസൃഷ്ടികഥാ പശ്ചാത്കശ്യപാന്വയകീര്തനമ്
പിന്നീട്, ദക്ഷന്റെ സൃഷ്ടിക്കഥയും കശ്യപന്റെ വംശചരിതവും പറയുന്നു.
മാര്തണ്ഡകൃഷ്ണസംവാദോ വ്യാസപാണ്ഡവസംകഥാ
മാർതാണ്ഡനും കൃഷ്ണനും തമ്മിലുള്ള സംവാദവും, വ്യാസനും പാണ്ഡവന്മാരുമുള്ള കഥകളും അവിടെ ഉണ്ട്.
വാരാണസ്യാശ്ച മാഹാത്മ്യം പ്രയാഗസ്യ തതഃ പരമ്
വാരാണസിയുടെ മഹത്വവും, അതിനുശേഷം പ്രധാനമായ് പ്രയാഗയുടെ മഹത്വവും പറയുന്നു.
ഉത്തരേ ഽസ്യാ വിഭാഗേ തു പുരാ ഗീതൈശ്വരീ തതഃ
ഇതിന്റെ ഉത്തരഭാഗത്തിൽ, മുൻകാലത്ത് ദേവിയെ ഗായിച്ചിരിക്കുന്നു.
നാനാവിധാനാം തീര്ഥാനാം മാഹാത്മ്യം ച പൃഥക് തതഃ
പിന്നീട്, വിവിധതരം തീർത്ഥങ്ങളുടെ മഹത്വം പ്രത്യേകം വിവരിക്കുന്നു.
അതഃ പരം ഭാഗവതീസംഹിതാര്ഥ നിരൂപണമ്
അതിനുശേഷം, ഭാഗവതീസംഹിതയുടെ അർത്ഥം വിശദീകരിക്കുന്നു.
പാദഽസ്യാഃ പ്രഥമേ പ്രോക്താ ബ്രാഹ്മണാനാം വ്യവസ്ഥിതിഃ
ഇതിന്റെ ആദ്യഭാഗത്തിൽ, ബ്രാഹ്മണരുടെ സ്ഥാനം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ദ്വിതീയേ ക്ഷത്ത്രിയാണാം തു വൃത്തിഃ സമ്യക്പ്രകീര്തിതാ
രണ്ടാമത്തെ ഭാഗത്തിൽ, ക്ഷത്രിയരുടെ ജീവിതോപാധി വിശദമായി പറയുന്നു.
തൃതീയേ വൈശ്യജാതീനാം വൃത്തിരുക്താ ചതുര്വിധാ
മൂന്നാമത്തെ ഭാഗത്തിൽ, വൈശ്യജാതിയുടെ നാലുവിധം ഉപജീവന മാർഗങ്ങൾ പറയുന്നു.
ചതുര്ഥേ ഽസ്യാസ്തഥാ പാദേ ശൂദ്രവൃത്തിരുദാഹൃതാ
നാലാമത്തെ പാദത്തിൽ ശൂദ്രരുടെ ജീവിതരീതി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
പഞ്ചമേ ഽസ്യാസ്തതഃ പാദേ വൃത്തിഃ സംകരജോദിതാ
അഞ്ചാമത്തെ പാദത്തിൽ മിശ്രജാതികളുടെ ജീവിതരീതി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഇത്യേഷാ പഞ്ചപദ്യുക്താ ദ്വിതീയാ സംഹിതാ മുനേ
ഇങ്ങനെ, മഹർഷേ, രണ്ടാമത്തെ സംഹിതയ്ക്ക് അഞ്ചു പാദങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നു.
ഷോഢാ ഷട്കര്മസിര്ദ്ധി ബോധയന്തീ ച കാമിനാമ്
അത് ആറു വിധത്തിലുള്ള കര്മ്മഫലങ്ങളും ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുടെ ഇച്ഛകളും പഠിപ്പിക്കുന്നു.
ചതുഷ്പദീ ദ്വിജാതീനാം സാക്ഷാദ്ബ്രഹ്മസ്വരൂരിണീ
നാലു പാദങ്ങളുള്ളത് ദ്വിജന്മാർക്ക് നേരെ ബ്രഹ്മസ്വരൂപമാണ്.
താഃ ക്രമാത്ഷട്ചതുര്ദ്വീഷുസാഹസ്രാഃ പരികീര്തിതാഃ
അവയെ ക്രമമായി ആറു, നാല്, രണ്ട്, ആയിരം എന്നിങ്ങനെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
പഠതാം ശൃണ്വതാം നൄണാം സര്വോത്കൃഷ്ടഗതിപ്രദമ്
ഇത് വായിക്കുന്നവർക്കും കേൾക്കുന്നവർക്കും ഏറ്റവും ഉന്നതമായ ഗതി നൽകുന്നു.
ബ്രാഹ്മണായാ യനേ ദദ്യാത്സ യാതി പരമാം ഗതിമ്
ബ്രാഹ്മണനോട് ഇത് സമർപ്പിക്കുന്നവൻ പരമഗതിയിലേക്കുയരും.
യത്രോക്തം സപ്തകല്പാനാം വൃത്തം സംക്ഷിപ്യ ഭൂതലേ
ഭൂമിയിൽ ഏഴു കല്പങ്ങളുടെ കഥ സംക്ഷിപ്തമായി പറയുന്നിടത്താണ്,
ഉപക്രമ്യ തദുദ്ദിഷ്ടം ചതുര്ദ്ദശസഹസ്രകമ്
ആരംഭിച്ച് പറഞ്ഞത് പതിനാലായിരം വരികൾക്കാണ്.
ബ്രഹ്മദേവാസുരോത്പത്തിര്മാരുതോത്പത്തിരേവ ച
ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഉത്ഭവവും ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും ഉത്ഭവവും, കാറ്റിന്റെ ഉത്ഭവവും,
മന്വന്തരസമുദ്ദേശോ വൈശ്യരാജ്യാഭിവര്ണനമ്
മന്വന്തരങ്ങളുടെ സംക്ഷിപ്തവിവരണവും വൈശ്യരുടെ ആധിപത്യത്തിന്റെ വിവരണവും,
പിതൃവംശാനുകഥനം ശ്രദ്ധാകാലസ്തഥൈവ ച
പിതൃവംശങ്ങളുടെ കഥയും ശ്രദ്ധയുടെ സമയവും,
കീര്തനം സോമവംശസ്യ യയാതിചരിതം തഥാ
സോമവംശത്തിന്റെ മഹത്വവും യയാതിയുടെ കഥയും,