ഇത്യേവം പൂര്വഭാഗോ ഽയം പുരാണസ്യ നിരൂപിതഃ
ഇങ്ങനെ ഈ പുരാണത്തിന്റെ ആദ്യഭാഗം വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
സംവാദേ സര്വതീര്ഥാനാം മാഹാത്മ്യം വിസ്തരാത്പൃഥക്
സംവാദത്തില് എല്ലാ തീര്ത്ഥങ്ങളുടെ മഹത്വവും പ്രത്യേകം പ്രത്യേകം വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഇത്യേവം തവ വാരാഹം പ്രോക്തം പാപവിനാശനമ്
ഇങ്ങനെ, വാരാഹാ, പാപം നശിപ്പിക്കുന്ന നിന്റെ കഥ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
കാഞ്ചനം ഗരുഡ കൃത്വാ തിലധേനുസമന്വിതമ്
പൊന്നുകൊണ്ട് ഒരു ഗരുഡനും എള്ളുപാലുകൊണ്ടൊരു പശുവും ഉണ്ടാക്കി
സ ലഭേദ്വൈഷ്ണവം ധാമ ദേവര്ഷിഗണവന്ദിതഃ
ദേവർഷിമാരും മറ്റ് ദൈവിക സന്മാർഗ്ഗികളും ആദരിക്കുന്ന വൈഷ്ണവലോകം അവൻ നേടുന്നു.
സോ ഽപി ഭക്തിം ലഭേദ്വിഷ്ണൌ സംസാരോച്ഛേദകാരിണീമ്
അവനും ലോകബന്ധനങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന വിഷ്ണുഭക്തി പ്രാപിക്കുന്നു.
യസ്മിന്പ്രതിപദം സാക്ഷാന്മഹാദേവോ വ്യവസ്ഥിതഃ
എല്ലാ ഘട്ടത്തിലും മഹാദേവൻ നേരിട്ട് നിലകൊള്ളുന്നതാണത്.
ലക്ഷം തസ്യാര്ഥം ജാതസ്യ സാരോ വ്യാസേന കീര്തിതഃ
അതിനുള്ള ഉദ്ദേശ്യത്തിനായി രചിക്കപ്പെട്ടതിന്റെ സാരം വ്യാസൻ പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഏകാശീതിസഹസ്രം തു സ്കാന്ദം സര്വോഘകൃതംനമ്
എല്ലാവർക്കും ഉപകാരപ്രദമായി എഴുപത്തൊന്ന് ആയിരം ശ്ലോകങ്ങളാണ് സ്കാന്ദം പുരാണത്തിൽ ഉള്ളത്.
യത്ര മാഹേശ്വരാ ധര്മാഃ ഷണ്മുഖേന പ്രകാശിതാഃ
അവിടെ, ശിവഭക്തി സംബന്ധിച്ച ധർമ്മങ്ങൾ ആറുമുഖനായ സ്കന്ദൻ വെളിപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
തസ്യ മാഹേശ്വരശ്ചാഥ ഖണ്ഡഃ പാപപ്രണാശനഃ
അതിനുശേഷം, അതിലെ ശൈവഖണ്ഡം പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നു.
സുചരിത്രശതൈര്യുക്തഃ സ്കന്ദമാഹാത്മ്യസൂചകഃ
നൂറുകണക്കിന് നല്ല കഥകളാൽ സമൃദ്ധമായത്, സ്കന്ദന്റെ മഹത്വം സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ദക്ഷയജ്ഞകഥാ പശ്ചാച്ഛിവലിങ്ഗാര്ചനേ ഫലമ്
പിന്നീട് ദക്ഷയാഗത്തിന്റെ കഥയും ശിവലിംഗാരാധനയുടെ ഫലവും വരുന്നു.
പാര്വത്യാഃ സമുപാഖ്യാനം വിവാഹസ്തദനന്തരമ്
അതിനുശേഷം പാർവതിയുടെ കഥയും ഉടനെ അവളുടെ വിവാഹവും വരുന്നു.
തതഃ പാശുപതാഖ്യാനം ചണ്ഡാഖ്യാനസമന്വിതമ്
തുടർന്ന് പാശുപതകഥയും ചണ്ഡകഥയും ചേർന്നാണ് വരുന്നത്.
തതഃ കുമാരമാഹാത്മ്യേ പഞ്ചതീര്ഥകഥാനകമ്
അതിനുശേഷം കുമാരന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന ഭാഗത്തിൽ അഞ്ചു തിരുത്തുകളുടെ കഥ പറയുന്നു.
ഇന്ദ്രദ്യുമ്നകഥാ പശ്ചാന്നാഡീജങ്ഘകഥാന്വിതമ്
പിന്നീട് ഇന്ദ്രദ്യുമ്നന്റെ കഥയും, നാടിജംഘയുടെ കഥയും വരുന്നു.
മഹീസാഗരസംയോഗഃ കുമാരേശകഥാ തതഃ
ഭൂമിയും സമുദ്രവും ഒന്നിക്കുന്നതും, പിന്നെ കുമാരേശന്റെ കഥയും വരുന്നു.
വധശ്ച താരകസ്യാഥ പഞ്ചലിങ്ഗനിവേശനമ്
താരകന്റെ വധവും, അഞ്ചു ലിംഗങ്ങളുടെ സ്ഥാപനം കൂടിയാണ് അതിനുശേഷം.
ബ്രഹ്മാണ്ഡസ്ഥിതിമാനം ച വര്കരേശകഥാനകമ്
ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ സ്ഥിരതയും, വർക്കരേശന്റെ കഥയും അവിടെ പറയുന്നു.
വാസുദേവസ്യ മാഹാത്മ്യം കോടിതീര്ഥം തതഃ പരമ്
അതിനുശേഷം വാസുദേവന്റെ മഹത്വവും, അതിന് ശേഷം കോടിതീർത്ഥം വരുന്നു.
പാണ്ഡവാനാം കഥാ പുണ്യാ മഹാവിദ്യാപ്രസാധനമ്
പാണ്ഡവരുടെ പുണ്യകഥയും, മഹാവിദ്യ നൽകുന്ന അനുഗ്രഹവും അവിടെ പറയുന്നു.
അരുണാചലമാഹാത്മ്യം സനകബ്രഹ്മസംകഥാ
അരുണാചലത്തിന്റെ മഹത്വവും സനകനും ബ്രഹ്മാവും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണവും ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
മാഹിഷാസുരമാഖ്യാനം വധശ്ചാസ്യ മഹാദ്ഭുതഃ
മാഹിഷാസുരന്റെ കഥയും അവന്റെ അത്ഭുതകരമായ വധവും ഇവിടെ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഇത്യേഷ കഥിതഃ സ്കാന്ദേ ഖണ്ഡോ മാഹേശ്വരോ ഽദ്ഭുതഃ
ഇങ്ങനെ സ്കാന്ദ വിഭാഗത്തിൽ ശിവന്റെ അത്ഭുതകരമായ കാര്യങ്ങൾ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
പ്രഥമം ഭൂമിവാരാഹസമാഖ്യാനം പ്രകീര്തിതമ്
ആദ്യം ഭൂമിയുടെ വരാഹാവതാരത്തിന്റെ കഥ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു.
കമലായാഃ കഥാ പുണ്യാ ശ്രീനിവാസസ്ഥിതിസ്തതഃ
പിന്നീട്, കമലയുടെ പുണ്യകഥയും ശ്രീനിവാസന്റെ വാസസ്ഥലവും വിവരിക്കപ്പെട്ടു.
നാനാഖ്യാനസമായുക്താ ഭാരദ്വാജകഥാദ്ഭുതാ
നാനാ കഥകളാൽ സമൃദ്ധമായ ഭരദ്വാജന്റെ അത്ഭുതകഥയും ഇവിടെ ഉണ്ട്.
പുരുഷോത്തമമാഹാത്മ്യം കീര്തിതം ചോത്കലേ തതഃ
ഉത്കളത്തിൽ പുരുഷോത്തമന്റെ മഹത്വവും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
ഇന്ദ്രദ്യുമ്നസ്യ ചാഖ്യാനം വിദ്യാപതികഥാ ശുഭാ
ഇന്ദ്രദ്യുമ്നന്റെ കഥയും വിദ്യാപതിയുടെ ശുഭമായ കഥയും ഇവിടെ പറയുന്നു.