ഏതദാഗ്നേയകം വിപ്ര പുരാണം പരികീര്തിതമ്
ബ്രാഹ്മണനേ, അഗ്നേയപുരാണം ഇങ്ങനെ വിശദമായി പറഞ്ഞുതീർന്നു.
തിലധേനു യുതം ചാപി മാര്ഗശീര്ഷ്യാം വിധാനതഃ
തിലവും പശുവും ദാനം ചെയ്യുന്നതോടുകൂടി മാർഗശീർഷമാസത്തിൽ നിയമപ്രകാരം ഇത് നടത്തണം.
ഏഷാനുക്രമണീ പ്രോക്താ തവാഗ്നേയസ്യ മുക്തിദാ
മുക്തി നൽകുന്ന അഗ്നേയപുരാണത്തിന്റെ ഈ വിവരണക്രമം നിന്നോട് പറഞ്ഞുതന്നു.
ശൃണ്വതാം പഠതാം ചൈവ നൃണാം ചേഹ പരത്ര ച
ഇത് ശ്രവിക്കുന്നവർക്കും വായിക്കുന്നവർക്കും ഈ ലോകത്തും അപ്പുറത്തും അനുഗ്രഹം ലഭിക്കും.
ഭവിഷ്യം ഭവതഃ സര്വലോകാഭീഷ്ടപ്രദായകമ്
ഭാവിയിൽ എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും എല്ലാവരുടെയും ആഗ്രഹങ്ങൾ പൂർത്തിയാകും.
സൃഷ്ട്യര്ഥം തത്ര സംജാതോ മനുഃ സ്വാര്യഭുവഃ പുരാ
സൃഷ്ടിക്കായി സ്വയമ്പുവു എന്ന മനു അപ്പോൾ അവിടെ ജനിച്ചു.
അഹം തസ്മൈ തദാ പ്രീതഃ പ്രാവോചം ധര്മസംഹിതാമ്
അപ്പോൾ സന്തുഷ്ടനായി ഞാൻ അവനോട് ധർമ്മസമാഹിതം ഉപദേശിച്ചു.
തദാ താം സംഹിതാം സര്വാം പഞ്ചധാ വ്യഭജന്മുനിഃ
അപ്പോൾ ആ മുനി ആ സമാഹിതം മുഴുവനും അഞ്ചായി വിഭജിച്ചു.
തത്രാദിമം സ്മൃതം പര്വം ബ്രാഹ്മം യത്രാസ്ത്യുപക്രമഃ
അവിടെ ആദ്യ ഭാഗം ബ്രഹ്മം എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്; അവിടെയാണ് ഉപക്രമം ഉള്ളത്.
ആദിത്യചരിതപ്രായഃ സര്വാഖ്യാനസമന്വിതഃ
അത് പ്രധാനമായും ആദിത്യന്റെ കൃത്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും, വിവിധ കഥകളാൽ സമ്പന്നവുമാണ്.
പുസ്തലേഖകലേഖാനാം ലക്ഷണം ച തതഃ പരമ്
അതിനുശേഷം പുസ്തകങ്ങൾ, എഴുത്ത്, ശിലാലിഖിതം എന്നിവയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുന്നു.
പക്ഷസ്യാദിതിഥീനാം ച കല്പാഃ സപ്ത ച കീര്തിതാഃ
പക്ഷങ്ങളുടെ ആദ്യതിഥികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഏഴു കല്പങ്ങൾ പിന്നീട് പറയുന്നു.
ശൈവേ ച കായതോ ഭിന്നാഃ സൌരേ ചാന്ത്യകഥാന്വയഃ
ശൈവമതത്തില് ശരീരമനുസരിച്ചാണ് വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നത്; സൌരമതത്തില് അവസാനകഥയുടെ വംശം പ്രധാനമാണ്.
പുരാണസ്യോപസംഹാരസഹിതം പര്വ പഞ്ചമമ്
പുരാണത്തിന്റെ അഞ്ചാം ഭാഗം സമാപനവും ഉള്ക്കൊള്ളുന്നു.
ധര്മേ കാമേ ച മോക്ഷേ തു വിഷ്ണോശ്ചാപി ശിവസ്യ ച
ധര്മ്മം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവയില് വിഷ്ണുവിനെയും ശിവനെയും ഉള്പ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
പ്രതിസര്ഗാഹ്വയം ത്വന്ത്യം പ്രോക്തം സര്വകഥാന്വിതമ്
അവസാന ഭാഗം പ്രതിസര്ഗം എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്; അതില് എല്ലാ കഥകളും ഉള്പ്പെടുന്നു എന്ന് പറയുന്നു.
ചതുര്ദ്ദശസഹസ്രം തു പുരാണം പരികീര്തിതമ്
പുരാണം പതിനാലായിരം ശ്ലോകങ്ങളാണെന്ന് പറയുന്നു.
ഗുണാനാം താരതമ്യേന സമം ബ്രഹ്മേതി ഹി ശ്രുതിഃ
ഗുണങ്ങളുടെ ക്രമമനുസരിച്ച് എല്ലാം ബ്രഹ്മം തന്നെയാണെന്ന് ശ്രുതി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
ഗുഡധേനുയുതം ഹേമവസ്ത്രമാല്യവിഭൂഷണൈഃ
പഞ്ചസാര ചേര്ത്ത പശുക്കള്, പൊന്നും വസ്ത്രങ്ങളും മാലകളും അലങ്കാരങ്ങളും നല്കി,
ഗന്ധാദ്യൈര്ഭോജ്യഭക്ഷ്യൈശ്ച കൃത്വാ നീരാജനാദികമ്
സুগന്ധദ്രവ്യങ്ങള്, ഭക്ഷ്യങ്ങള്, മധുരങ്ങള് എന്നിവയും, ദീപാരാധനയും നടത്തി,
അഥ വൈകഹവിഷ്യാശീ കീര്തയേച്ഛൃണുയാദപി
ശുദ്ധമായ ഒരുതവണ മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവന് ഇതു പാരായണം ചെയ്യുകയോ കേള്ക്കുകയോ വേണം.
യോ ഽപ്യനുക്രമണീമേതാം ഭവിഷ്യസ്യ നിരൂപിതാമ്
ഭാവിയില് വേണ്ടിയുള്ള ഈ വിവരണക്രമം ആരെങ്കിലും പാരായണം ചെയ്താല്,
പഠേദ്വാ ശൃണുയാച്ചൈതാം ഭുക്തിം മുക്തിം ച വിന്ദതി
അത് വായിച്ചാലോ കേട്ടാലോ ആള്ക്ക് ഭോഗവും മോക്ഷവും ലഭിക്കും.
ബ്രഹ്മവൈവര്തകം നാമ വേദമാര്ഗാനുദര്ശകമ്
വേദമാര്ഗ്ഗം കാണിക്കുന്നതാണു ബ്രഹ്മവൈവര്ത്തം എന്ന പേരിലുള്ളത്.
നാരദായ പുരാണാര്ഥം പ്രാഹ സര്വമലൌകികമ്
നാരദനോടാണ് പുരാണത്തിന്റെ അര്ത്ഥം, ലോകാതീതമായതൊക്കെയും, പറഞ്ഞത്.
തയോരഭേദസിദ്ധ്യര്ഥം ബ്രഹ്മവൈവര്തമുത്തമമ്
അവയുടെ അഭേദം സ്ഥാപിക്കാനാണ് ഉത്തമമായ ബ്രഹ്മവൈവര്ത്തം രചിച്ചത്.
ശതകോടിപുരാണേ തത്സംക്ഷിപ്യ പ്രാഹ വേദവിത്
ശതകോടി പുരാണത്തില് അതിനെ സംക്ഷിപ്തമായി വേദജ്ഞന് പറഞ്ഞുവന്നു.
അഷ്ടാദശസഹസ്രം തത്പുരാണം പരികീര്തിതമ്
ആ പുരാണം പതിനെട്ടായിരം ശ്ലോകങ്ങളാണെന്ന് പറയുന്നു.
തത്ര സൂതര്ഷിസംവാദേ പുരാണോപക്രമസ്തതഃ
അവിടെ സൂതനും ഋഷിമാരും തമ്മിലുള്ള സംവാദത്തില് പുരാണത്തിന്റെ ആരംഭം പറയുന്നു.
വിവാദഃ സുമഹാന്യത്ര ദ്വയോരാസീത്പരാഭവഃ
അവിടെ ഇരുവര്ക്കിടയില് വലിയ വിവാദം ഉണ്ടായി, ഒരാള് പരാജയപ്പെട്ടു.