ദ്വിതീയോ ഽയം സമുദിതഃ സ്കന്ധോ വ്യാസേന ധീമതാ
ഈ രണ്ടാമത്തെ സ്കന്ധം ധീരനായ വ്യാസൻ രചിച്ചതാണ്.
സൃഷ്ടിപ്രകരണം പശ്ചാദ്ബഹ്മണഃ പരമാത്മനഃ
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവായ പരമാത്മാവിന്റെ സൃഷ്ടിക്കഥ വരുന്നു.
സത്യാശ്ചരിതമാദൌ തു ധ്രുവസ്യ ചരിതം തതഃ
ആദ്യം സത്യാശ്ചരന്റെ കഥയും, അതിന് ശേഷം ധ്രുവന്റെ കഥയും വരുന്നു.
ഇത്യേഷ തുര്യോ ഗദിതോ വിസര്ഗേ സ്കന്ധ ഉത്തമഃ
ഇങ്ങനെ സൃഷ്ടിയെക്കുറിച്ചുള്ള നാലാംതും ഏറ്റവും ഉത്തമവുമായ വിഭാഗം വിവരിച്ചു.
ബ്രഹ്മാണ്ഡാന്തര്ഗതാനാം ച ലോകാനാം വര്ണനം തതഃ
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിനുള്ളിലെ ലോകങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരണം വരുന്നു.
അജാമിലസ്യ ചരിതം ദക്ഷസൃഷ്ടിനിരൂപണമ്
അജാമിലന്റെ കഥയും ദക്ഷന്റെ സൃഷ്ടിയുടെ വിവരവും പിന്നീട് വരുന്നു.
ഷഷ്ഠോ ഽയമുദിതഃ സ്കന്ധോവ്യാസേന പരിപോഷണേ
ഈ ആറാം വിഭാഗം വ്യാസൻ പോഷണത്തിനായി പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
സപ്തമോ ഗദിതോ വത്സ വാസനാകര്മകീര്തനേ
ഏഴാമത്തേത്, പ്രിയമേ, പ്രവൃത്തികളും വാസനകളും വിവരിക്കുന്നതാണ്.
സമുദ്രമഥനം ചൈവ ബലിവൈഭവബന്ധനമ്
സമുദ്രമഥനം കൂടാതെ ബലിയുടെ ശക്തി ബന്ധിപ്പിച്ച കഥയും ഇവിടെ ഉണ്ട്.
സൂര്യവംശസമാഖ്യാനം സോമവംശനിരൂപണമ്
സൂര്യവംശത്തിന്റെ കഥയും ചന്ദ്രവംശത്തിന്റെ വിവരണവും ഇവിടെ ഉണ്ട്.
കൃഷ്ണസ്യ ബാലചരിതം കൌമാരം ച വ്രജസ്ഥിതിഃ
കൃഷ്ണന്റെ ബാല്യത്തിലെ പ്രവർത്തികളും, ബാലാവസ്ഥയും, വ്രജയിൽ ജീവിച്ച കാലവും വിവരിക്കുന്നു.
ഭൂഭാരഹരണം ചാത്ര നിരോധേ ദശമഃ സ്മൃതഃ
ഭൂഭാരഹരണവും, പത്താമത്തേത് അവസാനമായി അറിയപ്പെടുന്നതുമാണ്.
യദോശ്ച ദത്താത്രേയേണ ശ്രീകൃഷ്ണോനോദ്ധവസ്യ ച
യദുവിന്റെ കഥയും ദത്താത്രേയനിലൂടെ, ശ്രീകൃഷ്ണന്റെയും ഉദ്ധവന്റെയും കഥകളും ഉണ്ട്.
ഭവിഷ്യകലിനിര്ദ്ദേശോ മോക്ഷോ രാജ്ഞഃ പരീക്ഷിതഃ
ഭാവിയിലെ കലിയുഗം വരുമെന്ന് സൂചനയും, രാജാവ് പരീക്ഷിതിന്റെ മോക്ഷവും വിവരിക്കുന്നു.
സൌരീ വിഭൂതിരുദിതാ സാത്വതീ ച തതഃ പരമ്
സൗരിയുടെ മഹത്വവും, തുടർന്ന് സാത്വതവംശത്തിന്റെ കഥയും ഇവിടെ പറയുന്നു.
ഇത്യേവം കഥിതം വത്സ ശ്രീമദ്ഭാഗവതം തവ
ഇങ്ങനെ, പ്രിയമേ, ഈ ശ്രീമദ്ഭാഗവതം നിനക്കായി പറഞ്ഞുതരുന്നു.
സാഹായ്യകര്തുര്ഗദിതം ഭക്തിഭുക്തിവിമുക്തിദമ്
സഹായകൻ പറഞ്ഞത് ഭക്തിയും ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നതാണ്.
ദേയം ഭാഗവതായേദം ദ്വിജായപ്രീതിപൂര്വകമ്
ഈ ഭാഗവതം സ്നേഹപൂർവ്വം ഒരു ബ്രാഹ്മണനു നൽകണം.
സ പുരാണശ്രവണജം പ്രാപ്നോതി ഫലമുത്തമമ്
അവൻ ഈ പുരാണം ശ്രവിക്കുന്നതിലൂടെ ഉത്തമമായ ഫലം പ്രാപിക്കും.
പഞ്ചവിംശതിസാഹസ്രം ബൃഹത്കല്പകഥാശ്രയമ്
ഇത് ഇരുപത്തയ്യായിരം ശ്ലോകങ്ങൾ ഉള്ളതും, മഹാകൽപ്പത്തിന്റെ വലിയ കഥയെ ആധാരമാക്കിയതുമാണ്.
നാനാധര്മകഥാഃ പുണ്യാഃ പ്രവൃത്തേ സമുദാഹൃതാഃ
നാനാതരം ധർമ്മകഥകൾ, പുണ്യമായവ, ഇവിടെ വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ദ്വിതീയേ മോക്ഷധര്മാഖ്യേ മോക്ഷോപായനിരൂപണമ്
രണ്ടാം ഭാഗമായ മോക്ഷധർമ്മത്തിൽ മോക്ഷം നേടാനുള്ള മാർഗങ്ങൾ വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
സനന്ദനേന ഗദിതാ നാരദായ മഹാത്മനേ
സനന്ദനൻ മഹാത്മാവായ നാരായണനോടു ഈ വൃത്താന്തങ്ങൾ പറഞ്ഞു.
മന്ത്രാണാം ശോധനം ദീക്ഷാമന്ത്രോദ്ധാരശ്ച പൂജനമ്
മന്ത്രങ്ങൾ ശുദ്ധീകരിക്കൽ, ദീക്ഷ, മന്ത്രം എടുക്കൽ, പൂജ എന്നിവയും ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നു.
ഗണേശസൂര്യവിഷ്ണൂനാം ശിവശക്ത്യോരനുക്രമാത്
ഗണപതി, സൂര്യൻ, വിഷ്ണു, ശിവൻ, ശക്തി എന്നിവരുടെ ക്രമത്തിൽ ചെയ്യുന്ന ചടങ്ങുകളും വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
പുരാണലക്ഷണം ചൈവ പ്രമാണം ദാനമേവ ച
പുരാണങ്ങളുടെ സ്വഭാവം, അതിന്റെ പ്രാമാണികത, ദാനം എന്നിവയും ഇവിടെ പറയുന്നു.
ചൈത്രാദിസര്വമാസേഷു തിഥീനാഞ്ചപൃഥക്പൃഥക്
ചൈത്രം തുടങ്ങി എല്ലാ മാസങ്ങളിലും ഓരോ തിഥികൾക്കായി പ്രത്യേകം വിശദീകരണമുണ്ട്.
സനാതനേന മുനിനാ നാരദായ ചതുര്ഥകേ
സനാതനമുനി നാലാം ഭാഗത്തിൽ നാരായണനോടു പറഞ്ഞു.
അസ്യോത്തരേ വിഭാഗേ തു പ്രശ്ന ഏകാദശീവ്രതേ
ഇതിന്റെ അടുത്ത ഭാഗത്തിൽ ഏകാദശി വ്രതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ചോദ്യം ഉണ്ട്.
രുക്മാങ്ഗദകഥാ പുണ്യാമോഹിന്യുത്പത്തികര്മ ച
പുണ്യമായ രുക്മാംഗദന്റെ കഥയും, മോഹിനിയുടെ ഉത്ഭവവും ചടങ്ങുകളും ഇവിടെ പറയുന്നു.