വ്രതാദീനാം ച പൂര്വോ ഽയം വിഭാഗഃ സമുദാഹൃതഃ
വ്രതാദികൾക്കുള്ള വിഭജനം ആദിയിൽ തന്നെ വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ശിവസ്യ സംഹിതോക്താ വൈ വിസ്തരേണ മുനീശ്വര
ശിവന്റെ സംഹിതയും ഇവിടെ വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
സ തു സര്വാത്മനാ യസ്യാസ്തീരേ തിഷ്ഠതി സംതതമ്
ആർ അതിന്റെ തീരത്ത് എല്ലായ്പ്പോഴും സമഗ്രമായ മനസ്സോടെ നില്ക്കുന്നുവോ,
ഇദം ബ്രഹ്മ നിരാകാരം കൈവല്യം നര്മദാജലമ്
ഈ നിർആകൃതമായ ബ്രഹ്മവും, മോക്ഷവും, നർമദാനദിയുടെയും ജലമാണ്.
ശക്തിഃ കാപി സരിദൃപാ രേവേയമവതാരിതാ
ഏതോ അത്ഭുതമായ ശക്തിയാണ് ഈ രേവാ നദിയെ ഭൂമിയിലേക്കു കൊണ്ടുവന്നത്.
വസംതി യാമ്യതീരേ യേ ലോകം തേ യാന്തി വൈഷ്ണവമ്
ദക്ഷിണത്തീരത്ത് താമസിക്കുന്നവർ വിഷ്ണുവിന്റെ ലോകം പ്രാപിക്കും.
സംഗമാഃ പഞ്ച ച ത്രിംശന്നദീനാം പാപനാശനീ
മുപ്പത്തഞ്ച് നദികൾ ചേർന്നിടുന്ന സംയമങ്ങൾ ഇവിടെ പാപങ്ങൾ നീക്കുന്നു.
പഞ്ചത്രിംശത്തമഃ പ്രോക്തോ രേവാസാഗരസഗമഃ
മുപ്പത്തിയഞ്ചാമത്തേത് രേവയും സമുദ്രവും ഒന്നിക്കുന്ന സ്ഥലം എന്നാണ് പറയുന്നത്.
ചതുഃശതാനി തീര്ഥാനി പ്രസിദ്ധാനി ച സംതി ഹി
നാലുനൂറ് പ്രശസ്തമായ തീർഥങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്.
സംതി ചാന്യാനി രേവായാസ്തീരയുഗ്മേ പദേ പദേ
രേവയുടെ ഇരുതീരങ്ങളിലും ഓരോ ഇടവും വിശുദ്ധതയുള്ള സ്ഥലങ്ങളാണ്.
നര്മദാചരിതം യത്ര വായുനാ പരികീര്തിതമ്
വായു മഹർഷി പറഞ്ഞ നർമദയുടെ കഥ ഇവിടെ വായിക്കപ്പെടുന്നു.
ശ്രാവണ്യാം യോ ദദേദ്ഭക്ത്യാ ബ്രാഹ്മണായ കുടുംബിനേ
ശ്രാവണമാസത്തിൽ ഭക്തിയോടെ ഒരു ഗൃഹസ്ഥ ബ്രാഹ്മണന് ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ—
യഃ ശ്രാവയേദ്വാ ശൃണുയാദ്വായവീയമിദം നരഃ
അല്ലെങ്കിൽ ഈ വായുവിന്റെ കഥ വായിക്കുന്നവൻ, അല്ലെങ്കിൽ കേൾക്കുന്നവൻ—
യശ്ചാനുക്രമണീമേതാം ശൃണോതി ശ്രാവയേത്തഥാ
ഇതിന്റെ ക്രമം കേൾക്കുന്നവനും മറ്റുള്ളവരെ കേൾപ്പിക്കുന്നവനും—
സോ ഽപി സര്വപുരാണസ്യ ഫലം ശ്രവണജം ലഭേത്
അവനും എല്ലാ പുരാണങ്ങൾ കേൾക്കുന്നതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും.
ശ്രീമദ്ഭാഗവതം നാമ പുരാണം ബ്രഹ്മസംമിതമ്
ശ്രീമദ് ഭാഗവതം എന്ന പുരാണം ബ്രഹ്മാവിനാൽ മഹത്വം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
സുരപാദപരൂപോ ഽയം സ്കന്ധൈര്ദ്വാദശഭിര്യുതഃ
ദ്വാദശം സ്കന്ധങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായത്, ദേവന്മാരുടെ പാദംപോലെയാണ് ഇതിന്റെ രൂപം.
തത്ര തു പ്രഥമസ്കന്ധേ സൂതര്ഷീണാം സമാഗമേ
അതിന്റ ആദ്യ സ്കന്ധത്തിൽ സൂതാദിമഹർഷിമാരുടെ സംഗമം നടക്കുന്നു.
പരീക്ഷിതമുപാഖ്യാനമിതീദം സമുദാഹൃതമ്
അവിടെ പരിചിതിന്റെ കഥ ഇങ്ങനെ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു.
ബ്രഹ്മനാരദസംവാദേ ദേവതാചരിതാമൃതമ്
ബ്രഹ്മാവും നാരദനും നടത്തിയ സംഭാഷണത്തിൽ ദേവതകളുടെ കഥകളുടെ അമൃതം ഉണ്ട്.
ദ്വിതീയോ ഽയം സമുദിതഃ സ്കന്ധോ വ്യാസേന ധീമതാ
ഈ രണ്ടാമത്തെ സ്കന്ധം ധീരനായ വ്യാസൻ രചിച്ചതാണ്.
സൃഷ്ടിപ്രകരണം പശ്ചാദ്ബഹ്മണഃ പരമാത്മനഃ
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവായ പരമാത്മാവിന്റെ സൃഷ്ടിക്കഥ വരുന്നു.
സത്യാശ്ചരിതമാദൌ തു ധ്രുവസ്യ ചരിതം തതഃ
ആദ്യം സത്യാശ്ചരന്റെ കഥയും, അതിന് ശേഷം ധ്രുവന്റെ കഥയും വരുന്നു.
ഇത്യേഷ തുര്യോ ഗദിതോ വിസര്ഗേ സ്കന്ധ ഉത്തമഃ
ഇങ്ങനെ സൃഷ്ടിയെക്കുറിച്ചുള്ള നാലാംതും ഏറ്റവും ഉത്തമവുമായ വിഭാഗം വിവരിച്ചു.
ബ്രഹ്മാണ്ഡാന്തര്ഗതാനാം ച ലോകാനാം വര്ണനം തതഃ
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിനുള്ളിലെ ലോകങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരണം വരുന്നു.
അജാമിലസ്യ ചരിതം ദക്ഷസൃഷ്ടിനിരൂപണമ്
അജാമിലന്റെ കഥയും ദക്ഷന്റെ സൃഷ്ടിയുടെ വിവരവും പിന്നീട് വരുന്നു.
ഷഷ്ഠോ ഽയമുദിതഃ സ്കന്ധോവ്യാസേന പരിപോഷണേ
ഈ ആറാം വിഭാഗം വ്യാസൻ പോഷണത്തിനായി പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
സപ്തമോ ഗദിതോ വത്സ വാസനാകര്മകീര്തനേ
ഏഴാമത്തേത്, പ്രിയമേ, പ്രവൃത്തികളും വാസനകളും വിവരിക്കുന്നതാണ്.
സമുദ്രമഥനം ചൈവ ബലിവൈഭവബന്ധനമ്
സമുദ്രമഥനം കൂടാതെ ബലിയുടെ ശക്തി ബന്ധിപ്പിച്ച കഥയും ഇവിടെ ഉണ്ട്.
സൂര്യവംശസമാഖ്യാനം സോമവംശനിരൂപണമ്
സൂര്യവംശത്തിന്റെ കഥയും ചന്ദ്രവംശത്തിന്റെ വിവരണവും ഇവിടെ ഉണ്ട്.