പുരാണാഖ്യാനമമലം യത്ത്വം പൃച്ഛസി മാനദ
മാന്യനായവനേ, നീ ചോദിക്കുന്ന ആ നിർമലമായ പുരാണകഥയെക്കുറിച്ച്
സര്വജ്ഞ സര്വകല്യാണ സര്വാധ്യക്ഷ നമോ ഽസ്തു തേ
എല്ലാം അറിയുന്നവനേ, എല്ലാ മംഗളത്തിന്റെയും ഉറവിടമേ, എല്ലാറ്റിനെയും കണക്കാക്കുന്നവനേ, നിനക്കു വന്ദനം!
ലക്ഷണം ച പ്രമാണം ച പ്രമാണം ചം വക്താരം പൃച്ഛകം തഥാ
അതിന്റേതായ ലക്ഷണങ്ങൾ, അതിന്റെ പ്രാമാണ്യം, അതിന്റെ സാക്ഷ്യവും, പറയുന്നവനും, ചോദിക്കുന്നവനും—
യസ്മിഞ്ജ്ഞാതേ ഭവേജ്ജ്ഞാതം വാങ്മയം സചരാചരമ്
അതറിയുമ്പോൾ, എല്ലാ വാക്കുകളും, ചലനമുള്ളതും അചലമായതും, അറിയപ്പെടും.
ചതുര്വര്ഗസ്യ ബീജം ച ശതകോടിപ്രവിസ്തരമ്
നാലു ജീവിതലക്ഷ്യങ്ങളുടെ വിത്തും, നൂറുകോടി വരെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതുമാണ്.
കാലേനാഗ്രഹണം ദൃഷ്ട്വാ പുരാമസ്യ മഹാമതിഃ
കാലക്രമേണ അതു ആരും ഓർക്കുന്നില്ലെന്ന് കണ്ടപ്പോൾ, ആ മഹാമനസ്സുകാരൻ പുരാതനകാലത്ത്—
ചതുര്ലക്ഷപ്രമാണേന ദ്വാപരേ ദ്വാപരേ സദാ
ദ്വാപരയുഗത്തിൽ, എല്ലായ്പ്പോഴും, അതിന്റെ അളവ് നാലു ലക്ഷമായിരുന്നു.
അദ്യാപി ദേവലോകേ തു ശതകോടിപ്രവിസ്തരമ്
ഇന്നും ദേവലോകത്തിൽ, അതു നൂറുകോടി വരെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ബ്രാഹ്മം പാദ്മം വൈഷ്ണവം ച വായവീയം തഥൈവ ച
ബ്രാഹ്മം, പാദ്മം, വൈഷ്ണവം, അതുപോലെ വായവീയവും—
ആഗ്നേയം ച ഭവിഷ്യം ച ബ്രഹ്മവൈവര്ത്തലിങ്ഗകേ
ആഗ്നേയവും, ഭവിഷ്യവും, ബ്രഹ്മവൈവർതവും, ലിംഗവും,
മാത്സ്യം ച ഗാരുഡം തദ്വദ്ബ്രഹ്മാണ്ഡാഖ്യമിതി ത്രിഷട്
മാത്സ്യവും, ഗാരുഡവും, അതുപോലെ ബ്രഹ്മാണ്ഡം—ഇവയൊക്കെയും പതിനെട്ട് പുരാണങ്ങൾ.
പ്രവക്ഷ്യാമി സമാസേന നിശാമയ സമാഹിതഃ
ഇവയെ ഞാൻ സംക്ഷേപമായി പറയാം; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കു.
വ്യാസേന വേദവിദുഷാ സമാഖ്യാതം മഹാത്മനാ
വേദങ്ങൾ അറിയുന്ന മഹാത്മാവായ വ്യാസൻ ഇവയെ വിവരിച്ചു.
നാനാഖ്യാനേതിഹാസാഢ്യം ദശസാഹസ്രമുച്യതേ
നാനാ കഥകളും ചരിത്രങ്ങളും നിറഞ്ഞ, പത്തായിരം ശ്ലോകങ്ങളാണെന്ന് പറയുന്നു.
പ്രജാപതീനാം ച തഥാ ദക്ഷാദീനാം മുനീശ്വര
ദക്ഷനും മറ്റു പ്രജാപതിമാരും അവരുടെ വംശാവലികളും മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അങ്ങനെ തന്നെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
വംശാനുകീര്തനം പുണ്യം മഹാപാതകനാശനമ്
ഈ വംശകഥകൾ കേൾക്കുന്നതും പറയുന്നതും വലിയ പാപങ്ങൾ പോലും നശിപ്പിക്കുന്നതും മഹത്തായ പുണ്യം നൽകുന്നതുമാണ്.
ശ്രീമതോ രാമചന്ദ്രസ്യ ചതുര്വ്യൂഹാവതാരിണഃ
നാലു രൂപങ്ങളായി അവതരിച്ച മഹത്വമുള്ള രാമചന്ദ്രന്റെ കഥകളും ഇവിടെ പറയുന്നു.
കൃഷ്ണസ്യ ജഗദീശസ്യ ചരിതം കല്മഷാപഹമ്
ലോകത്തിന്റെ അധിപനായ കൃഷ്ണന്റെ പാവങ്ങൾ നീക്കുന്ന ചരിത്രവും ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
വര്ണനം യത്ര പാതാലസ്വര്ഗാണാം ച പ്രദൃശ്യതേ
പാതാളവും സ്വർഗ്ഗലോകവും എങ്ങനെ കാണപ്പെടുന്നു എന്നതും ഇവിടെ വിശദമായി പറയുന്നു.
പാര്വത്യാശ്ച തഥാ ജന്മ വിവാഹശ്ച നിഗദ്യതേ
പാർവതിയുടെ ജനനവും വിവാഹവും അങ്ങിനെ തന്നെ വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
പൂര്വഭാഗോ ഽയമുദിതഃ പുരാണസ്യാസ്യ നാരദ
നാരദാ, ഈ പുരാണത്തിന്റെ ആദ്യഭാഗം ഇതാണ് എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
വിസ്തരേണ സമാഖ്യാതം തീര്ഥയാത്രാവിധാനതഃ
തീർത്ഥയാത്രയുടെ വിധികളും ക്രമവും വളരെ വിശദമായി ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
വര്ണനം യമലോകസ്യ പിതൃശ്രാദ്ധവിധിസ്തഥാ
യമലോകത്തിന്റെ വിശേഷങ്ങളും പിതൃകർമ്മങ്ങൾ എങ്ങനെ നടത്തണം എന്നതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
വിഷ്ണുധര്മയുഗാഖ്യാനം പ്രലയസ്യ ച വര്ണനമ്
വിഷ്ണുദർമ്മയുഗത്തിന്റെ കഥയും പ്രളയത്തിന്റെ വിവരണവും ഇവിടെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മവാദസമുദ്ദേശഃ പുരാണസ്യ പ്രശംസനമ്
ബ്രഹ്മതത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശവും ഈ പുരാണത്തിന്റെ മഹത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രശംസയും ഇവിടെ ഉണ്ട്.
വര്ണിതം സര്വപാപഘ്നം സര്വസൌഖ്യപ്രദായകമ്
ഇവയെല്ലാം പാപങ്ങൾ നീക്കി എല്ലാ സന്തോഷവും നൽകുന്നതായി വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ലിഖിത്വേതത്പുരാണം യോ വൈശാഖ്യാം ഹേമസംയുതമ്
വൈശാഖമാസത്തിൽ സ്വർണ്ണം ചേർത്ത് ഈ പുരാണം എഴുതുന്നവൻ,
പൌരാണികായ സംപൂജ്യ വസ്ത്രഭോജ്യവിഭൂഷണൈഃ
പുരാണം വായിക്കുന്നവനോട് വസ്ത്രം, ഭക്ഷണം, ആഭരണങ്ങൾ എന്നിവയോടെ ആദരപൂർവ്വം സമർപ്പിക്കുന്നവൻ,
യഃ പഠേച്ഛൃണുയാദ്വാപി ബ്രാഹ്മാനുക്രമണീം ദ്വിജ
അല്ലെങ്കിൽ, ദ്വിജനേ, ബ്രാഹ്മണക്രമം വായിക്കുന്നവനോ കേൾക്കുന്നവനോ,
ശൃണോതി യഃ പുരാണം തു ബ്രഹ്മം സര്വം ജിതേന്ദ്രിയഃ
ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചവൻ ഈ പുരാണം ശ്രവിക്കുന്നവൻ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ എല്ലാം പ്രാപിക്കും.