കഥിതം ചിത്രഗുത്പേന ധര്മം സരസിസംഭവമ്
ചിത്രഗുപ്തൻ തടാകത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ധർമ്മത്തെ വിശദീകരിച്ചു.
അധിത്യകായാം ഭൂപാല സൈകതസ്യ ഗിരേഃ പരാ
രാജാവേ, മണൽപർവതത്തിന്റെ കുന്നിൻ ചരിവിനപ്പുറം—
തതഃ കാലാന്തരേ തേന വാരാഹേണ നൃപോത്തമ
അതിനുശേഷം, കുറച്ചു കാലത്തിന് ശേഷം, ആ വരാഹം, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ—
തതോ ഽന്യദാമുയാ കാല്യാഹസ്ത യുഗ്മമിതഃ കൃതഃ
അതിനുശേഷം, മറ്റൊരു സമയത്ത്, അതേ വരാഹം ഇവിടെ രണ്ട് തടാകങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി.
പീതം ക്ഷുദ്രൈര്വനചരൈഃ സത്ത്വൈസ്തൃഷ്ണാസമാകുലൈഃ
അവയെ കാട്ടിൽ താമസിക്കുന്ന ചെറു ജീവികൾ, അത്യന്തം ദാഹം കൊണ്ടു കഷ്ടപ്പെട്ട്, കുടിച്ചു.
ഹസ്തത്രയമിതഃ ഖാതഃ കൃതസ്തത്രാധികം ജലമ്
അവിടെ മൂന്നു കൈ നീളത്തിൽ ഒരു കുഴി കുഴിച്ചു, കൂടുതൽ വെള്ളം ഉണ്ടാക്കി.
ഭവാംസ്തത്ര സമായാതോ ജലശോഷാദ നന്തരമ്
വെള്ളം ഉണങ്ങിയതിന് ശേഷം നീ അവിടെ എത്തി.
തതസ്തസ്യോപദേശേന മന്ത്രിണോ നൃപതേ ത്വയാ
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, നിന്റെ മന്ത്രിയുടെ ഉപദേശപ്രകാരം നീ—
വൃക്ഷാശ്ച രോപിതാസ്തത്ര സര്വലോകോപകാരിണഃ
അവിടെ എല്ലാവർക്കും ഉപകാരപ്രദമായ വൃക്ഷങ്ങൾ നട്ടു.
വിമാനം ധര്മ്യമാരുഢാസ്ത്വമാണ്യേനം സമാരുഹ
നീ ധർമ്മപരമായ ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറി ആ വാഹനത്തിൽ ഇരുന്നു.
ആരുരോഹ വിമാനം തത്ഷഷ്ഠോ രാജാ സമാംശഭാക്
ആ ആറാമത്തെ രാജാവും, പുണ്യത്തിൽ പങ്കാളിയായി, ആ ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറി.
ശ്രുത്വൈതന്മുച്യതേ പാപാദാജന്മമരണാന്തികാത്
ഇത് കേൾക്കുന്നവൻ പാപത്തിൽ നിന്നും, ജനനമരണങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകുന്നു.
സോ ഽപ്യാപ്നോത്യഖിലം പുണ്യം സരോനിര്മാണസംഭവമ്
അവനും തടാകം നിർമ്മിച്ചതിൽ നിന്നുള്ള എല്ലാ പുണ്യവും നേടുന്നു.
ശിവസ്യാപി ഹരേര്വാപി തസ്യ പുണ്യഫലം ശൃണു
ശിവനോ ഹരിയോ ഇവർക്കുവേണ്ടി ഇതു ചെയ്യുന്നവന്റെ പുണ്യഫലം ഇപ്പോൾ കേൾക്കു.
കല്പത്രയം വിഷ്ണുപദേ തിഷ്ടത്യേവ ന സംശയഃ
മൂന്നു കല്പകാലം വിഷ്ണുവിന്റെ പാദത്തിങ്കൽ അവൻ നിലകൊള്ളുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
യാവത്പുണ്യം ഭവേത്തസ്യ തന്മേ നിഗദതഃ ശൃണു
അവൻ എത്ര പുണ്യം നേടുന്നുവോ അതു ഞാൻ വിശദമായി പറയുന്നത് കേൾക്കു.
കല്പത്രയം വിഷ്ണുപദേ തിഷ്ടത്യേവ ന സംശയഃ
മൂന്നു കല്പകാലം വിഷ്ണുവിന്റെ പാദത്തിങ്കൽ അവൻ നിലകൊള്ളുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
യാവത്പുണ്യം ഭവേത്തസ്യ തന്മേ നിഗദതഃ ശൃണു
അവൻ എത്ര പുണ്യം നേടുന്നുവോ അതു ഞാൻ വിശദമായി പറയുന്നത് കേൾക്കു.
കല്പത്രയം വിഷ്ണുപദേ സ്ഥിത്വാ ബ്രഹ്മപുരം വ്രജേത്
വിഷ്ണുവിന്റെ പാദത്തിങ്കല് മൂന്നു സൃഷ്ടികാലം കഴിഞ്ഞ്, ഒരാള്ക്ക് ബ്രഹ്മാപുരിയിലെത്താം.
തതസ്തു യോഗിനാമേവ കുലേ ജാതോ ദയോന്വിതാഃ
അതിനുശേഷം, ദയയോടെ, യോഗികളുടെ കുടുംബത്തില് ജനനം ലഭിക്കും.
ദാരുഭിഃ കുരുതേ യസ്തു തസ്യ സ്യാദ്ദിഗുണം ഫലമ്
മരത്താല് നിര്മ്മിക്കുന്നവര്ക്ക് ഇരട്ടമായ ഫലം ലഭിക്കും.
സ്ഫുടികാഭിഃ ശിലാഭിസ്തു ജ്ഞേയം ദശഗുണോത്തരമ്
സ്ഫടികം അല്ലെങ്കില് കല്ല് ഉപയോഗിച്ചാല് പത്ത് മടങ്ങ് കൂടുതല് ഫലം ലഭിക്കും.
ദേവാലയം തഡാഗം വാ ഗ്രാമം വാ പാലയേത്തു യഃ
ആര്ക്കെങ്കിലും ദേവാലയം, കുളം, അല്ലെങ്കില് ഗ്രാമം സംരക്ഷിച്ചാല്
ദേവാലയസ്യ ശുശ്രൂഷാം ലേപസേചനമണ്ഡനൈഃ
ദേവാലയത്തില് ലേപനം, തളിക്കല്, അലങ്കാരം എന്നിവയിലൂടെ സേവനം ചെയ്താല്
വേതനാദ്വിഷ്ടിതോ വാപി പുണ്യകര്മപ്രവര്ത്തിതാഃ
വേതനത്തിന് വേണ്ടിയോ, അല്ലെങ്കില് പുണ്യപ്രവൃത്തിയാലോ പ്രേരിതരായി ചെയ്താലും,
താഡാഗാര്ദ്ധഫലം രാജന്കാസാരേ പരികീര്തിതമ്
രാജാവേ, ഒരു കുളത്തിന്റെ ഫലത്തിന്റെ പാതി ഒരു തടാകത്തിനാണ് ലഭിക്കുക എന്നു പറയുന്നു.
വാപീശതഗുണം പ്രോക്തം കുല്യായാം ഭൂപതേഃ ഫലമ്
ഭൂപതിയെ, ഒരു കിണറിന് ഒരു കുല്യയേക്കാള് നൂറിരട്ടി ഫലം ലഭിക്കും എന്നു പറയുന്നു.
തയോഃ ഫലം സമാനം സ്യാദിത്യാഹ കമലോദ്ഭവഃ
ഇരുവിന്റെയും ഫലം തുല്യമാണ് എന്നു കമലത്തില് ജനിച്ചവന് പറയുന്നു.
ഭുവം തയോഃ സമഫലം പ്രാഹുര്വേദവിദോ ജനാഃ
വേദം അറിയുന്നവര് പറയുന്നു: ഇരുവിന്റെയും ഭൂമിയിലെ ഫലം ഒരുപോലെയാണ്.
ദരിദ്രഃ കുരുതേ കൂപം സമം പുണ്യം പ്രകീര്തിതമ്
ദരിദ്രന് ഒരു കിണര് നിര്മ്മിച്ചാല്, അവന് ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം തുല്യമാണ് എന്നു പറയുന്നു.