മഹേശ്വരൻ, വട്ടക്കണ്ണുകളും നീണ്ട മൂക്കും ഉള്ള മഹത്വമുള്ള ദൈവമാണ്. സ്തവരജാതികളുടെ അധിപതിയായ ഈ പ്രഭു, ദീർഘജിഹ്വയും ഇരട്ടത്വവും, കൂടാതെ അകത്തു പൊള്ളയായ വയറും ഉണ്ട്. സദ്യസ്, അഗ്നിജ്വാലപോലെയുള്ള വായും, ഉല്കകളിൽ മുഖ്യരായവരോടു ദയയും സഹിതം ചേർന്നിരിക്കുന്നു. ക്രോധീശൻ മഹാകാളിയോടും, ചണ്ഡേശൻ സരസ്വതിയോടും കൂടിയിരിക്കുന്നു. മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും ജ്ഞാനമുള്ള, മന്ത്രശക്തിയുള്ള ഏക രുദ്രൻ അവിടെയാണ്. ലംബോദരി, നാലു മുഖങ്ങളുള്ള, അജജനനായ ദൈവം, ദ്രാവിണിയോടൊപ്പം നിലകൊള്ളുന്നു. ലംഗലീശൻ, ദാരുകേശൻ, രൂപിണി എന്നിവരോടൊപ്പം യുക്തനായവൻ ഉചിതമായ രീതിയിൽ ഇടപെടുന്നു. കാകോദരി, അഷാഢി എന്നിവരും പൂതനയോടൊപ്പം ചേർന്നിരിക്കുന്നു. മീനേശൻ ശംഖിനിയോടും, മേഷേശൻ തർജയനിയോടും കൂടിയിരിക്കുന്നു. ചലഗണ്ഡൻ കപർദിനിയോടും, ദ്വിരണ്ടേശൻ വജ്രയോടും ചേർന്നിരിക്കുന്നു. ഭുജംഗൻ രേവതിയോടും, പിനാകി മാധവിയോടും കൂടിയിരിക്കുന്നു. ശ്വേതോരസ്കൻ വിദ്യാരിണിയോടും, ഭൃഗു സഹജയോടും ചേർന്നിരിക്കുന്നു. സംവർത്തകത്തിൽ മഹാമായയെ ശ്രീകണ്ഠമാതൃകയെന്നു പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. മഹർഷി ദക്ഷിണാമൂർത്തിയാണ്; ഛന്ദസ്സ് ഗായത്രി എന്നു പറയുന്നു. 'ഹലോ' എന്നതാണ് ബീജക്ഷരങ്ങൾ; സ്വരങ്ങൾ ശക്തികളായാണ് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ബന്ധൂകപുഷ്പത്തിലും പൊന്നിലും നിറം ഉള്ള ശരീരവും, മനോഹരമായ കണ്ണും, അങ്കുശവും പാശവും ഉള്ളവനാണ്. ശിവനും ശക്തിയും ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ചാൽ, നാലാമത്തേത് ഹൃദയാന്തമാണ്. വിഘ്നേശൻ ലജ്ജയോടും, വിഘ്നരാജൻ ശ്രീയോടും കൂടിയിരിക്കുന്നു. വിഘ്നകൃതും മംഗല്യയോടും, വിഘ്നഹർത്താ സരസ്വതിയോടുമാണ്. ദ്വിദന്തൻ തേജസ്സിനോടും, ഗജവക്രകൻ കാമിനിയോടും ചേർന്നിരിക്കുന്നു. ദീർഘജിഹ്വ പാർവതിയോടും, ജ്വാലിനി ശങ്കുകർണകയോടും കൂടിയിരിക്കുന്നു. ഗജേന്ദ്രൻ കാമരൂപിണിയോടും, ശൂർപകർണ്ണൻ ഓമയോടും ചേർന്നിരിക്കുന്നു. മഹാനന്ദൻ വിഘ്നേശിയോടും, നാലു രൂപങ്ങളുള്ളവൻ ദേഹമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ദുമുഖൻ ഭൂതിയോടും, സുമുഖൻ ഭൗതികിയോടും കൂടിയിരിക്കുന്നു. ദ്വിജിഹ്വ മഹിഷിയോടും, ജഭി സൂരനെന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. വരദാനങ്ങൾ നൽകുന്നവൻ ലജ്ജയോടും, വാമദേവന്റെ അംശമായും, ദീർഘനാസയോടുമാണ്. സേനാനി രാത്രിയോടും, മോഹം മൂലം കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെട്ടവനും, ഗ്രാമാധിപതിയോടും കൂടിയിരിക്കുന്നു. മദം നിറഞ്ഞ വാഹകനും അശാന്തിയും ജടാമുടിയും പ്രഭയോടും അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഉത്തമൻ ശിവയോടും, ഐശ്വര്യത്തോടും, വൃഷഭധ്വജത്തോടുമാണ്. മേഘനാദൻ മഹാഭാഗ്യത്തോടും, വ്യാപ്തിയോടും, കലരാത്രിയോടും ചേർന്നിരിക്കുന്നു. ഗണേശന്റെ മാതാക്കളുടെ സംഘം ഇങ്ങനെ മഹർഷിമാർ വിവരണം ചെയ്യുന്നു. ആറ് ദീർഘക്ഷരങ്ങൾ അടങ്ങിയ ബീജത്താൽ അവയവങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തി, പിന്നീട് ധ്യാനിക്കണം. ഭാര്യയുടെ അങ്കത്തിൽ ചുവപ്പായ ശരീരവും മൂന്നു കണ്ണുകളും ഉള്ളവനെ സംഘം ഭാവത്തിൽ ദർശിക്കണം. നിലയ്ക്കൽ, സ്ഥാപനം, ജ്ഞാനം, ശാന്തി, അതിലുമുള്ളവ എന്നിവയും, സൂക്ഷ്മവും അതിസൂക്ഷ്മവും, ജ്ഞാനാമൃതവും പോഷണവുമാണ്. സ്മൃതി, ബുദ്ധി, തുടർന്ന് പ്രഭ, ലക്ഷ്മി, ദൃഢത, സ്ഥിരത എന്നിവയും ഉണ്ട്. കാമം, വരദാനം, അല്ലെങ്കിൽ ആനന്ദം, സ്നേഹത്തോടെ ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നു. വിശപ്പ്, കോപം, പ്രവർത്തനം, മരണകാരണം എന്നിവയും ഉണ്ട്. ഇങ്ങനെ അവയവങ്ങളുടെ മാതാവിനെ വിവരണം ചെയ്തു; ഭക്തൻ അതനുസരിച്ച് ആചരണം ചെയ്യണം. ഛന്ദസ്സ് ഗായത്രി എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്; ദേവത ശാരദയെന്നു പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.