ചതുര്ദിക്കുകള്ക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ലക്ഷണങ്ങള് ഉണ്ടെങ്കില് അതിനെ 'അസമം' എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. ഒരു പാദത്തിലെ അക്ഷരങ്ങള് ഇരുപത്തിയാറ് വരെ വേണമെങ്കില് ഓരോന്നും വേറേ شمارിക്കപ്പെടണം. ശ്ലോകങ്ങള്ക്ക് മൂന്ന് പാദങ്ങളോ ആറു പാദങ്ങളോ ഉണ്ടെങ്കില് അതിന്റെ പേരുകള് അനുസരിച്ച് നല്കപ്പെടുന്നു. അതിന്റെ ക്രമത്തില് ഗായത്രി, ഉഷ്ണിക്, അനുഷ്ടുപ്, ബൃഹതി, പംക്തി എന്നിവയും പിന്നീട് ശക്കരി, സാതി, പൂർവാ, അഷ്ടി, അഷ്ടി എന്നിവയും ഓര്മ്മിക്കപ്പെടുന്നു. വിവിധത്വം, സംയോജനം, അധികം, ഉയരം എന്നിവയും ഈ ഘടനയില് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. ഒരു വരിയില് എല്ലാ ഗുരുവിന് മുന്പിലും ലഘു അക്ഷരങ്ങള് വയ്ക്കണം; ലഘു അക്ഷരങ്ങള് ഗുരുവിനടിയില് വയ്ക്കണം. ഈ ക്രമീകരണം അവസാനത്തേക്ക് ലഘു അക്ഷരങ്ങള് മാത്രം ശേഷിക്കുംവിധം വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു. പറയപ്പെട്ട ഇരട്ട അക്ഷരങ്ങള് എവിടെയാണോ സ്ഥിരമായി വരുന്നത് അവയെ ഗുണിച്ചെടുക്കണം. ആവര്ത്തിക്കുന്ന അക്ഷരങ്ങള് മേലും കീഴുമായി ക്രമത്തില് എടുക്കണം. അവസാനത്തോട് അടുത്തതില് നിന്ന് തിരികെ വരണം, ഓരോന്നും മുകളിലായി വിടണം. ലഘു അക്ഷരങ്ങളുടെ ലക്ഷണങ്ങളുടെ ആകെ സംയുക്തമായാല് എണ്ണം ലഭിക്കും. ഈ എണ്ണം ഇരട്ടിച്ച് ഒന്നുചേര്ത്ത് ജ്ഞാനികള് അതിനെ മാര്ഗം എന്നു പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. ക്രമീകരണത്തില് പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന വിഭാഗങ്ങളുടെ പേരുകള് ഇതോടെ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു. നിന്റെ കമലപോലെയുള്ള വായില് നിന്ന് ഈ ഉപദേശങ്ങള് സംക്ഷിപ്തമായും വിശദമായും ഞങ്ങള് കേട്ടു. ഒരിക്കല്, മെരുപര്വ്വതത്തിന്റെ ശിഖരത്തില്, കർണികാരവൃക്ഷങ്ങളുടെ തോട്ടത്തില്, പര്വതാധിപതിയുടെ മകള്, ദേവി അവിടെ വസിച്ചിരുന്നു. അവള് യോഗത്തിലൂടെ സ്വയം ലീനയായി, യോഗശീലതയില് ലയിച്ച്, അഗ്നി, ഭൂമി, വായു, ആകാശം എന്നിവയാല് ചുറ്റപ്പെട്ട്, മനസ്സിന് അശാന്തിയുള്ളവര്ക്ക് പ്രാപിക്കാനാകാത്തതു അവള് ധാരണയിലൂടെ നേടിയെടുത്തു. ഒരു നൂറ് വര്ഷത്തോളം അവള് വായുവില് മാത്രം ആശ്രയിച്ചിരുന്നുവെന്ന് പറയുന്നു. അവിടെ എല്ലാ ബ്രഹ്മര്ഷികളും ദേവര്ഷികളും കൂടി വന്നു. ആദിത്യന്മാര്, രുദ്രന്മാര്, സൂര്യനും ചന്ദ്രനും അവിടെ എത്തിയിരുന്നു. അവിടെ മഹാദേവനായ രുദ്രന് സ്വര്ണ്ണത്തില് നിന്ന് മനോഹരമായ ഒരു കമലം സൃഷ്ടിച്ചു. ആ ദിവ്യവും ആനന്ദകരവുമായ വനത്തില് ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും സപ്തർഷിമാരും നിറഞ്ഞിരുന്നു. ആ കമലത്തിന്റെ നിറം ഒരിക്കലും മങ്ങുകയോ ഉണങ്ങുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജടകള് ദഹനാഗ്നിയുടെ ജ്വാലകളെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു. ഈ വിധത്തില്, തപസ്സും ഭക്തിയും കൊണ്ട്, നാരായണാ, ഭാഗ്യശാലിയായ മൂന്നുകണ്ണന് ഭഗവാന് അദ്ദേഹത്തോട് പുഞ്ചിരിയോടെ സംസാരിച്ചു: “ആകാശം എത്ര ശുദ്ധമാണോ, അതുപോലെ നിന്റെ മകനും ശുദ്ധനാകും.” അദ്ദേഹത്തിന്റെ തേജസ്സിലൂടെ അവന് മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തി നേടും, പക്ഷേ അതിന് കീർത്തി മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ. അതിനുശേഷം, അരണി കഷ്ണം എടുത്ത് അദ്ദേഹം അഗ്നി ഉണര്ത്താന് തുടക്കമിട്ടു. അപ്പോള് ഭാഗ്യശാലിയായ ഋഷി ഘൃതാചിയെ, ദിവ്യാംഗനയെ, കണ്ടു. ആ വനത്തില് ഭാഗ്യശാലിയായ വ്യാസനും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു, മഹാമുനിയേ. ഘൃതാചി ഒരു തുതിക എന്ന രൂപത്തില് അതീവ മനോഹരിയായി സമീപിച്ചു. അവളെ കാമദേവന് പിന്തുടര്ന്നു, അവളുടെ ശരീരത്തിലെ എല്ലാം ഭാഗത്തെയും ബാധിച്ചു. വ്യാസന് തന്റെ മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കാനാകാതെ പോയി; ശ്രമിച്ചിട്ടും ആ ആഗ്രഹം അതിനെ ഒഴുക്കിക്കൊണ്ടുപോയി. അരണി കഷ്ണം ചുറ്റിയപ്പോള്, മഹാതപസ്വിയായ ശുകന് ജനിച്ചു. ഹോമദാനമേറ്റു അഗ്നി തെളിയുന്നതുപോലെ, ശുകന് അവിടെ തെളിഞ്ഞു.