ശിരോവപനത്തിന്റെ (തലമുടി മുറിക്കൽ) ചടങ്ങുകൾ സംബന്ധിച്ച് വിശിഷ്ടമായ നിർദേശങ്ങൾ പുരാതന ശാസ്ത്രങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഈ ചടങ്ങ് നിർവഹിക്കേണ്ട ദിവസങ്ങൾക്കും സമയങ്ങൾക്കും പ്രത്യേകമായ നിർണയങ്ങൾ ഉണ്ട്. പാർവൺ ദിവസങ്ങളിലും അമാവാസ്യയിലും ഈ ചടങ്ങ് നടത്തരുത്; വെള്ളിയാഴ്ചകളിലും യാഗസമയങ്ങളിലും ചന്ദ്രൻ അധിപതിയായ ദിവസങ്ങളിലും ശിരോവപനം ചെയ്യേണ്ടതാണ്. വിഷ്ണുവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, മൂന്നു രാത്രികളിൽ ഈ ശിരോവപനം നിർവഹിക്കണം. ജന്മനക്ഷത്രം ശിരോവപനത്തിനും അതിനുവേണ്ടി മാത്രമാണ് ഉത്തമം, മറ്റു ചടങ്ങുകൾക്കു അത് അനുയോജ്യമല്ല. ജനനത്തിൻറെ എട്ടാം ദിവസം, ചന്ദ്രൻ ആറാം, എട്ടാം അല്ലെങ്കിൽ അവസാന നക്ഷത്രത്തിൽ ഇല്ലാത്തപ്പോൾ, ഈ ചടങ്ങ് നടത്താം. എന്നാൽ സംധ്യാസമയത്തോ, രാത്രിയിലോ, ഭക്ഷണശേഷമോ, യാത്രയിലോ ഈ ചടങ്ങ് നിർവഹിക്കരുത്. രാജകുമാരന്മാർക്കു ശിരോവപനം ഓരോ അഞ്ചാം ദിവസവും നടത്തേണ്ടതാണെന്ന് നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. രാജാവിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം, പണ്ഡിതനായ ബ്രാഹ്മണൻ അല്ലെങ്കിൽ ജ്ഞാനിയെന്നു നിർദ്ദേശിച്ചാൽ, യാഗസമയത്തോ, മരണത്തിൻറെ സമയത്തോ, തടവിൽ നിന്ന് മോചിതനായപ്പോൾ ഈ ചടങ്ങ് നിർവഹിക്കാം. എല്ലാ മംഗളചടങ്ങുകൾക്കുമുമ്പായി, മംഗളത്തിനായി ആദ്യം മുടി അർപ്പണം നടത്തണം. മൂന്നാം ദിവസം, വിത്തുള്ള നക്ഷത്രത്തിൽ, ഉത്തമമായ ഒരു വാരത്തിൽ, നല്ല ഘടികയിൽ ഈ ചടങ്ങ് നടത്തണം. അപ്പോൾ സദ്ഗുണമുള്ള സ്ത്രീകളും മറ്റും ആശംസകൾ പറയണം, അങ്ങനെ പുണ്യം പ്രാപിക്കാം. അവിടെ, മണ്ണ് എടുത്ത്, കൂര്മായുധം ഉപയോഗിച്ച്, വീണ്ടും മടങ്ങി വരണം. പലവിധ വിത്തുകൾ കലർത്തിയ വെള്ളം, പുഷ്പങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച് ഉപയോഗിക്കണം. രാജാവിന് ശിരസ്തുച്ഛം പതിനൊന്നാം ദിവസം കെട്ടണം; മറ്റു എല്ലാവർക്കും പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം. ഉപനയനം, അർത്ഥസമ്പന്നനും, യജ്ഞോപവീതം ധരിച്ചതിനുശേഷം, അവിടെ നടത്തണം. നിർദ്ദിഷ്ടവർഷത്തിൽ മാത്രമേ ഉപനയനം നടത്താവൂ; നിർദ്ദേശമില്ലെങ്കിൽ ചെയ്യരുത്. വേദങ്ങളുടെ അധിപതികൾ ക്രമത്തിൽ ചന്ദ്രൻ, ശുക്രൻ, മംഗളൻ, ബുധൻ എന്നിവരാണ്. ഇവരിൽ, പ്രധാനമായും പൊതുവായ സമയങ്ങൾ തപസ്സു മുതലായ അഞ്ച് മാസങ്ങളിലാണ്. ചടങ്ങുകൾ അറിയുന്ന, വേദങ്ങൾക്കും വേദാംഗങ്ങൾക്കും പാണ്ഡിത്യമുള്ളവർ ചൈത്രമാസത്തിലാണ് ചെയ്യേണ്ടത്. ശക്തിയും സമ്പത്തും ഉള്ള, ചടങ്ങുകൾ അറിയുന്നവൻ ജ്യേഷ്ഠമാസത്തിലാണ് ചെയ്യേണ്ടത്. വ്രതബദ്ധതയ്ക്ക്, ത്രയോദശി, ദശമി, സപ്തമി തിഥികൾ അനുയോജ്യമാണ്. രണ്ടാം, മൂന്നാം, ആറാം തിഥികൾ ഒഴികെയുള്ള മറ്റു തിഥികൾ അത്യന്തം ദോഷകരമാണ്. ഉപനയനസമയത്ത്, വിഷ്ണുവിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ, മിത്രൻ, പദ്മജന്മാവ് (ബ്രഹ്മാവ്) എന്നിവയെ പരിഗണിക്കണം. പതിനെട്ടാം ദിവസം സമാഹാരത്തിനും ഇരുപത്തിമൂന്നാം ദിവസം സംഹാരത്തിനുമാണ്. ഗുരുക്കന്മാർക്കും സുന്ദരമായ കവികൾക്കുമുള്ള ഉത്തമദിവസങ്ങൾ പൌർണമിയും അമാവാസ്യയുമാണ്. ഒരു ദിവസത്തെ മൂന്നു ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ച്, ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ദൈവികചടങ്ങുകൾ നടത്തണം. ഗ്രഹങ്ങൾ അവരുടെ നിർബന്ധിതാവസ്ഥയിലോ, തങ്ങളുടെ ഭാഗത്തോ, ശത്രുവിന്റെ ഭാഗത്തോ, ശത്രുവിന്റെ ഗൃഹത്തിലോ, വൃത്ഥിയുടെ ഭാഗത്തോ, തങ്ങളുടെ ഉച്ചസ്ഥിതിയിലോ, തങ്ങളുടെ രാശിയിലോ, ഗ്രൂപ്പിലോ ഉള്ളപ്പോൾ, ആ വ്യക്തി ധനികനായി, വേദവിദ്യയിലും അനുബന്ധങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യം നേടുന്നു. വൃത്ഥി, അന്ത്യം വരെ വിശുദ്ധനായാൽ, വേദങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളും നന്നായി അറിയുന്നവനാകുന്നു. ഗുരുവിനൊപ്പമോ, ഭൃഗുവിനൊപ്പമോ, ശാഖാധിപതിയോടൊപ്പമോ ചേർന്നാൽ, ജ്ഞാനവും സമ്പത്തും ലഭിക്കും. ശാഖാധിപൻ വൃത്ധിയുടെ ലഗ്നത്തിൽ ചേരുന്ന അവസ്ഥ ത്രിവൃത്ധിയിലേ വളരെ അപൂർവം. പാപഭാഗത്തിൽ ചേരുമ്പോൾ, ദരിദ്രനും ദുഃഖിതനും ആയിരിക്കും. എന്നാൽ ലഗ്നത്തിലോ അന്ത്യത്തിലോ, സുമുഖന്മാർ ചേർന്നോ കാണുമ്പോൾ, വൃത്ധി ധനവും ധാന്യവും സമൃദ്ധിയായി വേദവിദ്യയിലും പ്രാവീണ്യം നേടും. നാലുപേരുമായി, പൂർണമായ സ്ഥാനത്തും ശക്തിയിലും, ഉത്തമഗ്രഹങ്ങൾ കൂടെ ഉണ്ടെങ്കിൽ, എല്ലാ രാശികളും ഉത്തമമായിരിക്കും. ഉത്തമദൃഷ്ടിയുള്ള കർക്കാടകഭാഗത്തിൽ ചേർന്നാലും, അത്ര ഗുണം ഉണ്ടാവില്ല. ഇങ്ങനെയാണ്, ലഗ്നം ഒമ്പതാം ഭാഗത്തായാൽ വൃത്ധി വ്രതം പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നത്. ചന്ദ്രൻ ആറാം, എട്ടാം, അവസാന നക്ഷത്രങ്ങളിൽ അല്ലാതെ, ഉത്തമനക്ഷത്രങ്ങളിൽ ചേർന്നാൽ, ചടങ്ങ് അനുഷ്ഠിക്കാവുന്നതാണ്.