മഹർഷികളിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ നാരദനേ, ഇതാ പാണിനീയ വ്യാകരണത്തിന്റെ ഗഹനമായ വേരുകളുടെ വിഭാഗീകരണത്തെക്കുറിച്ച് ശ്രദ്ധയോടെ ഞാൻ വിശദീകരിക്കുന്നു. ടിക തുടങ്ങിയ പതിനാലു വേരുകൾ പരസ്മൈപദമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. തുദ് തുടങ്ങിയ ആറു വേരുകൾ സ്വരിതസ്വരത്തിൽ വരുന്നു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. വ്രശ്ച് തുടങ്ങിയ നൂറ്റിയഞ്ച് വേരുകൾ ഉദാത്തസ്വരത്തിൽ ഉച്ചരിക്കേണ്ടവയാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നു. നു തുടങ്ങിയ നാലു വേരുകളും പരസ്മൈപദമായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. പൃങ്, മൃങ് എന്നീ വേരുകൾ ആത്മനേപദത്തിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു; രി തുടങ്ങിയ ആറു വേരുകൾ പരസ്മൈപദത്തിൽ വരുന്നു. പ്രച്ഛാദി എന്നറിയപ്പെടുന്ന പതിനാറു വേരുകൾ മുഴുവൻ പരസ്മൈപദ രൂപത്തിലാണ്. അതുപോലെ, കൃതി തുടങ്ങിയ വേരുകളും പരസ്മൈപദമായാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. കൃതി എന്ന വേരും, സ്വരിതസ്വരത്തിൽ ഉച്ചരിക്കുമ്പോൾ, പരസ്മൈപദമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ രുധ, നന്ദാ എന്നിവയും. ഉദാത്ത, ശിഷ്, പിഷ്, രുധ് തുടങ്ങിയവ തുടങ്ങി ഇരുപത്തഞ്ച് വേരുകൾ അങ്ങനെ തന്നെ നിർണ്ണയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മനു, വൻ, ആത്മൻ എന്നീ രൂപങ്ങളിൽ വേരുകൾ സ്വരിതസ്വരത്തിൽ ഉച്ചരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അതിനെ കൃഞ്ജ് എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. ക്യ തുടങ്ങിയ ഏഴു വേരുകൾ ഇരുവശത്തെയും രൂപങ്ങളിൽ വരുന്നു; സൌത്ര, സ്തംഭ്വാദിക തുടങ്ങിയവയും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്. കുട്ഹാ തുടങ്ങിയ ഇരുപത്തിരണ്ട് വേരുകൾ ഉദാത്തസ്വരത്തിൽ വരുന്നു. അതുപോലെ, പരസ്മൈപദ വേരുകൾ സ്വരിതസ്വരത്തിൽ സ്വീകരിക്കപ്പെടണം. ചുര് തുടങ്ങി ഞ് എന്നവരെയും ഉൾപ്പെടുത്തി നൂറ്റിമുപ്പത്താറ് വേരുകൾ എണ്ണപ്പെടുന്നു. ചർച്ചാ തുടങ്ങി ആധൃഷീയയും, പ്യയിൽ അവസാനിക്കുന്നവയും ഇതിലേയ്ക്ക് ഉൾപ്പെടുന്നു. പദ് തുടങ്ങി പത്ത് വേരുകൾ ആത്മനേപദരൂപത്തിലുള്ളവയാണ്. വേരിന്റെ അർത്ഥത്തിൽ, മൂലപദത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ഉപയോഗങ്ങൾ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു. ചിത്ര തുടങ്ങിയവ, കര്ത്താവിനെയും ഉപകരണത്തെയും സംബന്ധിച്ച്, വേരിന്റെ അർത്ഥത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. സ്തോമ തുടങ്ങി പതിനാറു വേരുകൾ അങ്ങനെ തന്നെയാണ് നൽകിയിട്ടുള്ളത്; ഇത് അണ്ഡതസ്യയുടെ ഉദാഹരണമാണ്. ഇവയെല്ലാം എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളിലെയുംവയാണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ, ഇവ പല അർത്ഥങ്ങളും പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ സംക്ഷിപ്തമായ വിവരണം ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; വിശദീകരണം ഇവിടെ അവിടെയായി നൽകിയിരിക്കുന്നു. വൃങ്, വൃഞ് എന്നിവ ഒഴികെ, അയിൽ അവസാനിക്കുന്ന എല്ലാ വേരുകളും ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടവയാണെന്ന് കണക്കാക്കാം. ഭഞ്ജ്, ഭുജ്, ഭ്രസ്ജ്, മത്, ജി, യജ്, യുജ്, റുജ്, രഞ്ജ്, അവി, ജിരി, സ്വഞ്ജ്, ഈസഞ്ജ്, സൃജ എന്നിവയാണ് വേരുകൾ. ശദ്, സദീ, സ്വിദ്യതി, സ്കന്ദിർ, ഹദീ, ക്രുദ്ധ്, ക്ഷുധി, ബുദ്ധ്യതി എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. മന്യ, അന്നാ, പ്ക്ഷിപ്, ചുപിത, പ്തിപ, സ്തൃപ്യതി, ദൃപ്യതീ എന്നിവയും. ക്രുശി, ദംശി, ദിശീ, ദൃശ്, മൃശി, റുഷ്, ലിശ്, വിശ്, സ്പൃശ, കൃഷി എന്നിവയും. വസതി, ദഹതി, ഹിദുഹോ, നഹ്മിഹ്, റുഹ്ലി, ഹ്വഹി എന്നിവയും അതുപോലെ തന്നെയാണ്. ചാദ്യാ എന്നവ അവിഭക്തികൾ ആണ്; ഗവയ എന്നത്, പ്രാദ്യാ ദിശ, സ്ഥലം, കാലം എന്നിവയിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. ഗ്രൂപ്പുകളുടെ പാരായണം, സൂത്രങ്ങളുടെ പാരായണം, അതുപോലെ വേരുകളുടെ പാരായണവും. നാരദാ, സ്ഥാപിതമായ വാക്കുകൾ, വേദവാചകങ്ങൾ, ലോകവാചകങ്ങൾ എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. സംക്ഷിപ്തമായ രീതിയിൽ ശരിയായ വാക്കുകളുടെ നിർണ്ണയം നടപ്പാക്കപ്പെടുന്നു. മൂല, പ്രതയം, പ്രത്യയവിന്യാസം, ലോപം, ആഗമം എന്നിവയിലൂടെ ഈ നിർമാണം നടക്കുന്നു. അവയുടെ സമഗ്രതയും അനന്തതയും കാരണം, നാരദാ, അവയെല്ലാം ഒരാൾക്ക് പൂർണ്ണമായി പറയാൻ കഴിയില്ല. ആർക്കൊക്കെയോ ഈ ജ്ഞാനം മാത്രം ഉണ്ടായാൽ, മനുഷ്യർക്കു ധർമ്മസിദ്ധി സാധ്യമാണ്. ഗണിതം, ജാതകം, ബ്രാഹ്മണ, സ്കന്ധ എന്നറിയപ്പെടുന്ന സമാഹാരങ്ങൾ, ചോദ്യങ്ങൾ, ചന്ദ്രസൂര്യഗ്രഹണങ്ങൾ, ഉദാസ്യവും ഇതിലുണ്ട്. ജാതകത്തിൽ രാശികളുടെ വിഭജനം, ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം, ജനനസംബന്ധമായ കാര്യങ്ങൾ എന്നിവയും. കർമം, ആയുസ്, എട്ട് വിഭാഗങ്ങൾ, രാജയോഗങ്ങൾ, ദിവ്യയോഗങ്ങൾ എന്നിവയും. ഗ്രഹസ്ഥിതികളുടെ ഫലവും, സഹായകമായ മിശ്രയോഗങ്ങളും. നഷ്ടമായ ജനനം കണ്ടെത്തൽ, അതുപോലെ ദ്രെഷ്കാണത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ എന്നിവയും ഈ ജ്ഞാനത്തിലൂടെ അറിയാം.