മഹർഷേ, ദാനവൃത്തി ഗ്രൂപ്പിലുള്ള 'മാ', 'ഹാ', 'ദ്വ' എന്നീ ധാതുക്കൾ അനുദാത്തസ്വരത്തിൽ വരുമ്പോൾ അവ സ്വരിതമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ, 'ഘൃ' എന്നതോടെ ആരംഭിക്കുന്ന പന്ത്രണ്ടു ധാതുക്കളും പരസ്മൈപദം ആണെന്ന് അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു. 'ദിവ്' എന്നതോടെ തുടങ്ങുന്ന ഇരുപത്തയ്യായിരം ധാതുക്കളും പരസ്മൈപദം ആണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 'പൂ' എന്നതോടെ തുടങ്ങുന്ന ഏഴ് ധാതുക്കൾ ആത്മനേപദം ആണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 'സ്യതി' എന്നതോടെ ആരംഭിക്കുന്ന ധാതുക്കൾ പരസ്മൈപദം ആകുന്നു. 'മൃഷ്' എന്നതോടെ തുടങ്ങുന്ന അഞ്ച് ധാതുക്കൾ സ്വരിതം ആകുന്നു. ഇവിടെ 'രാധു' എന്ന ധാതുവും, 'സ്വാദി'യും 'ചുരാദി'യും വർദ്ധി വർഗത്തിൽ കർമ്മക ധാതുക്കളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 'രധ്' എന്നതോടെ തുടങ്ങുന്ന എട്ട് ധാതുക്കൾ പരസ്മൈപദം ആകുന്നു. 'ദിവ്' ഗ്രൂപ്പിൽ നാലുനൂറ്റി ധാതുക്കളും ഉൾപ്പെടുന്നു. 'ദുനോതി' എന്നതോടെ തുടങ്ങുന്ന ഏഴ് ധാതുക്കൾ പരസ്മൈപദം ആണെന്ന് മഹർഷിയെ, ജ്ഞാപിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. 'ടിക' എന്നതോടെ ആരംഭിക്കുന്ന പതിനാലു ധാതുക്കളും പരസ്മൈപദം ആകുന്നു. മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, 'തുദ്' എന്നതോടെ ആരംഭിക്കുന്ന ആറു ധാതുക്കൾ സ്വരിതം ആകുന്നു. 'വ്രശ്ച്' എന്നതോടെ തുടങ്ങുന്ന നൂറ്റിയഞ്ച് ധാതുക്കൾ ഉദാത്തം ആകുന്നു. 'ണു' എന്നതോടെ ആരംഭിക്കുന്ന നാലു ധാതുക്കൾ പരസ്മൈപദം ആകുന്നു. 'പൃങ്' ഉം 'മൃങ്' ഉം ആത്മനേപദത്തിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു; 'രി' എന്നതോടെ ആരംഭിക്കുന്ന ആറു ധാതുക്കൾ പരസ്മൈപദം ആകുന്നു. മഹർഷേ, 'പ്രച്ഛാദി' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന പതിനാറ് ധാതുക്കളും പരസ്മൈപദം ആകുന്നു. അതുപോലെ, 'കൃതി' എന്നതോടെ തുടങ്ങുന്ന ധാതുക്കളും പരസ്മൈപദം ആകുന്നു. 'കൃതി' എന്ന ധാതു സ്വരിതസ്വരത്തിൽ ഉച്ചരിക്കുമ്പോൾ പരസ്മൈപദം ആകുന്നു; 'രുധ'യും 'നന്ദാ'യും അതുപോലെയാണ്. 'ഉദാത്ത', 'ശിഷ്', 'പിഷ്', 'രുധ്' തുടങ്ങിയവയോടെ ആരംഭിക്കുന്ന ഇരുപത്തഞ്ച് ധാതുക്കളും അതേ രീതിയിലാണ്. 'മനു', 'വൻ', 'ആത്മൻ' എന്ന രൂപങ്ങളിൽ ധാതു സ്വരിതത്തിൽ ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്നു, അതിനാൽ അതിനെ 'കൃഞ്' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. 'ക്യ' എന്നതോടെ തുടങ്ങുന്ന ഏഴ് ധാതുക്കൾ ഇരുവശത്തും ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്; 'സൗത്ര'യിലും 'സ്തംഭ്വാദിക'യിലും അതുപോലെ തന്നെയാണ്. 'കുധാ' എന്നതോടെ ആരംഭിക്കുന്ന ഇരുപത്തിരണ്ടു ധാതുക്കൾ ഉദാത്തം ആകുന്നു. അതുപോലെ, പരസ്മൈപദം ധാതുക്കൾ സ്വരിതസ്വരത്തിൽ എടുത്ത് പറയേണ്ടതാണ്. 'ചുര്' എന്നതോടെ ആരംഭിച്ച് 'ഞ്യ്' എന്നതിൽ അവസാനിക്കുന്ന ധാതുക്കൾ നൂറ്റിമുപ്പത്താറാണ്. 'ചർച്ചാ'യിൽ ആരംഭിച്ച് 'ആധൃഷീയ'യിൽ അവസാനിക്കുന്നവയും 'പ്യ്' എന്നതിൽ അവസാനിക്കുന്നവയും എണ്ണപ്പെടുന്നു. 'പദ്' എന്നതോടെ തുടങ്ങുന്ന പത്ത് ധാതുക്കൾ ആത്മനേപദം ആകുന്നു. ഒരു ധാതുവിന്റെ അർത്ഥത്തിൽ, അതിന്റെ മൂലപദത്തിൽ നിന്ന് വിവിധ ഉപയോക്താവുകൾ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു. 'ചിത്ര' എന്നതോടെ തുടങ്ങുന്ന ധാതുക്കളും, കാർത്രി-കരണാർത്ഥത്തിൽ, ഈ കൂട്ടത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. 'സ്തോമ' എന്നതോടെ ആരംഭിക്കുന്ന പതിനാറ് ധാതുക്കളാണ് ഇവിടെ നൽകിയിരിക്കുന്നത്; ഇത് 'അന്ദതസ്യ' എന്നതിന്റെ ഉദാഹരണമാണ്. എല്ലാം എല്ലാ വിഭാഗത്തിലും ഉൾപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ, ധാതുക്കൾക്ക് അനേകം അർത്ഥങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കാം. ഇതുവരെ സംക്ഷേപം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; വിശദീകരണം വേറിടങ്ങളിൽ നൽകപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 'വൃങ്' ഉം 'വൃഞ്' ഉം ഒഴികെ, 'അ'യിൽ അവസാനിക്കുന്ന എല്ലാ ധാതുക്കളും ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടതായി കണക്കാക്കുന്നു. 'ഭഞ്ജ്', 'ഭുജ്', 'ഭ്രസ്ജ്', 'മത്', 'ജി', 'യജ്', 'യുജ്', 'രുജ്', 'രഞ്ജ്', 'അവി', 'ജിർ', 'സ്വഞ്ജ്', 'ഇസഞ്ജ്', 'സൃജ' എന്നിവയാണ് ധാതുക്കൾ. 'ശദ്', 'സദീ', 'സ്വിദ്യതി', 'സ്കന്ദിർ', 'ഹദീ', 'ക്രുധ്', 'ക്ഷുധി', 'ബുദ്ധ്യതി' എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. 'മന്യ', 'അന്നാ', 'പക്ഷിപ്', 'ചുപിത', 'പ്തിപ', 'സ്തൃപ്യതി', 'ദൃപ്യതി' എന്നിവയും, 'ക്രുശി', 'ദംശി', 'ദിശീ', 'ദൃശ്', 'മൃശി', 'രുശ്', 'ലിശ്', 'വിശ്', 'സ്പൃശ', 'കൃഷിഃ' എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. 'വസതി', 'ദഹതി', 'ഹിദുഹോ', 'നഹ്മിഹ്', 'റുഹ്ലി', 'ഹ്വഹി' എന്നിവയും അങ്ങനെ തന്നെ. 'ചാദ്യാ'കൾ അവ്യയങ്ങൾ ആകുന്നു, 'ഗവയഃ'; 'പ്രാദ്യാ'കൾ ദിക്കിൽ, സ്ഥലത്തിൽ, കാലത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. ഗ്രൂപ്പുകളുടെ പാരായണവും, സൂത്രങ്ങളുടെ പാരായണവും, ധാതുക്കളുടെ പാരായണവും അങ്ങനെ തന്നെ. നാരദാ, സ്ഥാപിതമായ വാക്കുകളും, വേദ വാക്കുകളും, ലോകവാക്കുകളും എല്ലാം ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ധാതുക്കളുടെ സ്വഭാവങ്ങൾ, രൂപങ്ങൾ, അർത്ഥങ്ങൾ, അവയുടെ വിഭജനം, ആചാര്യനിർദ്ദേശങ്ങൾ എന്നിവ മഹർഷിമാരുടെ പാരമ്പര്യത്തിൽ ശ്രദ്ധയോടെ വിവരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.