ശബ്ദങ്ങളുടെ ഉച്ചാരണവും സ്വരപ്രയോഗവും സംബന്ധിച്ച് പ്രാചീന ജ്ഞാനികൾ അറിയുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരു വാക്കിന്റെ ആദ്യ അക്ഷരത്തിൽ നിന്ന് അവസാന അക്ഷരത്തിൽ വരെയുള്ള സ്വരപ്രയോഗം എവിടെയാണ് ആരംഭിക്കുന്നത് എന്ന് അവർ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഞാൻ four (നാലു) വകഭേദങ്ങളുള്ള openings (ആരംഭങ്ങൾ) മനസ്സിലാക്കണമെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. ചെറുതായുള്ള സ്വരത്തിന് ശേഷം, അക്ഷരത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, കാളയുടെ (calf) പിറകിൽ വരുന്ന ശബ്ദം മുന്നിൽ വരുന്നു. ഈ നാലു ആരംഭങ്ങളിൽ, അകലം ഒരു മാത്രാ (mātrā) ഉപയോഗിച്ച് അളക്കണം. മറ്റുള്ളവയ്ക്ക്, അകലം അര മാത്രാ; ചിലത് അണു-മാത്രാ (anu-mātrā) ആയി അളക്കണം. ‘pa’ എന്ന അക്ഷരത്തിൽ, അതിന്റെ പിന്നാലെ വരുന്ന അക്ഷരവും അതേ വർഗത്തിൽ പെടുന്നു; stops (തടയുന്ന അക്ഷരങ്ങൾ) എന്നതിൽ, പരമാധികാരിയായ പ്രയോഗം വേണം. ‘a’ എന്ന അക്ഷരത്തെ ചുവപ്പ് നിറത്തിൽ കാണുന്നു; ‘ta’ എന്നതുമായി ചേർന്നാൽ അതിന് വർണ്ണം ലഭിക്കുന്നു. മുന്പത്തെ അക്ഷരത്തിന്റെ അർധമാത്രാ, അതിനേക്കാൾ കുറച്ചൊരു അണു-മാത്രാ കൂടി നീട്ടുന്നു. ‘repha’, ‘raṅga’, elision (ലോപനം), ചിലപ്പോൾ nasalization (നാസികാവതം) എന്നിവ സംഭവിക്കാം. ഇത് മൃദുവും രണ്ട് മാത്രാ ദൈർഘ്യവും ഉള്ളതാണ്; ‘dadhanvā’ എന്നത് ഉദാഹരണമായി കൊടുക്കുന്നു. ‘raṅga’ പ്രയോഗം ഇങ്ങനെ ചെയ്യണം; ഇത് എന്റെ അഭിപ്രായം, നാരദാ. നാലു വകഭേദങ്ങളുള്ള metrical feet (ചന്ദസ്സിന്റെ കാലുകൾ) ഉണ്ട്; പദങ്ങൾ അവസാനിക്കുന്നതിനുള്ള പത്ത് വിധങ്ങൾ വിശദീകരിക്കപ്പെടുന്നു. വവലുകൾ മാത്രം ബാക്കിയുള്ളിടത്ത്, അക്ഷരങ്ങൾ ഉണ്ടാകില്ല. അക്ഷരത്തെ രത്നം പോലെ, വവലിനെ തന്തി പോലെ മനസ്സിലാക്കണം. അക്ഷരങ്ങൾ അപ്പോൾ ദുർബലമാകുന്നു, വവലുകൾ ശക്തമാണ്. നാവിന്റെ അടിത്തട്ടും, ലബിയൽ (lips), സിബിലന്റുകളുടെ എട്ട് ചലനങ്ങളും അറിയേണ്ടതാണ്. അവിടെ, വിസർഗം പരിഗണിക്കണം; പലയിടങ്ങളിൽ പലയതും ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നു. വ്യപ്തി ‘consonantal’ (വ്യഞ്ജനപരമായത്) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്; അടുക്കൽ ‘vocalic’ (സ്വരപരമായത്) എന്നാണ്. എവിടെയും വ്യപ്തി ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതിനെ ‘vocalic’ എന്നാണ് നിർവചിക്കുന്നത്. അപാരംഭ്യമായ സിബിലന്റുകൾ ഒഴികെ, അത്തരം സ്വരാവസാനങ്ങൾ ‘vowel-ending’ എന്നാണ് അറിയേണ്ടത്. ‘sha’, ‘ṣa’, ‘sa’ എന്ന affixes (ഉപസംഖ്യ) രണ്ടാം സ്ഥാനത്ത് എത്തിയാൽ, അവയെ അംഗീകരിക്കരുത്; ജലത്തിൽ കത്തിയുള്ള മത്സ്യത്തെ പോലെ അവ ശ്രദ്ധിക്കരുത്. ഋഗ് വേദത്തിലെ ശ്ലോകങ്ങൾ സ്വതന്ത്ര ചന്ദസ്സാണ്; കാലുകൾ അക്ഷരങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിലാണ് അളക്കുന്നത്. affix (ഉപസംഖ്യ) ‘repha’യോടൊപ്പം, വവലിന്റെ വിഭജനത്തിൽ അളക്കപ്പെടുന്നു. ‘ṛ’ എന്നതും സിബിലന്റുമായി ചേർന്നാൽ അതിനെ ലഘുവായി തിരിച്ചറിയണം. ഗുരു അക്ഷരത്തെ മനസ്സിലാക്കണം; മൂന്നുപ്രകാരം ഉള്ള ശ്ലോകം ഉദാഹരണമാണ്. അവിടെ, അഞ്ചാമത് ‘Nirṛti’ ആണ്; അതിന് ‘ṛ’ അക്ഷരമാണ് അടയാളം. ചിലപ്പോൾ, ‘i’യും ‘u’യും ഇല്ലാത്തവയിൽ, ഒരു ശ്ലോകം ഏകപദശ്രേണിയിൽ നിന്ന് വേർപിരിയുന്നു. നിർദ്ദിഷ്ട അക്ഷരങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, വവലും അക്ഷരവും ഉറപ്പാക്കപ്പെടുന്നു. ‘ṣa’യും ‘sa’യും തുറന്ന രൂപം അറിയപ്പെടുന്നു; ‘ha’യുമായി അടച്ച രൂപം തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്നു. ‘i’യും ‘u’യും, കുഴപ്പങ്ങൾ ഉള്ളവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. പിന്നെ, അവസാന നാസൽ, അനുസ്വാര, ഗുട്ടുറൽ നാസൽ എന്നിവയും പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. നിർവചിച്ച ലക്ഷണങ്ങൾ ഉള്ളത് അങ്ങനെ നിർവചിക്കപ്പെടുന്നു; മറ്റുള്ളത് ‘vipulā’ എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. ഈ സംയോജനങ്ങൾക്കു ശേഷം, അക്ഷരങ്ങൾ ദീർഘവും ഭാരമുള്ളതുമാണ്. തുറന്ന രൂപം കാണുന്നിടത്ത്, അതിന്റെ സ്വരത്തിന് മുമ്പിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. പദങ്ങളുടെ സ്വരത്തിന്റെ (tones) ലക്ഷണങ്ങൾ എട്ടു വകഭേദങ്ങളായി മനസ്സിലാക്കണം. മധ്യത്തിൽ ഉയർന്നത്, tonal, ഇരട്ടിയാക്കി ഉയർത്തിയതും—പദങ്ങൾക്ക് എട്ടു വകഭേദങ്ങൾ. എല്ലാം സമാഹാരത്തിൽ ചേർത്തവ, ആദ്യത്തെ ഉയർന്ന സ്വരത്തിൽ പ്രയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. കേവലം tonal accent (സ്വരച്ഛായ) മാത്രം ഉള്ളിടത്ത്, മൃദു സ്വരച്ഛായ പ്രയോഗിക്കണം. ഇവിടെ പറയപ്പെടുന്നത്: വൈശ്യന്മാർക്ക് ഈതിന്റെ ശ്രേഷ്ഠതയാണ്; ഏതെങ്കിലും അക്ഷരത്തിന്റെ ഉച്ചാരണം കണ്ടെത്താനാകില്ലെങ്കിൽ, അതിന്റെ സ്വന്തം വ്യാകരണപ്രകാരം വാക്ക് പ്രയോഗിക്കണം. ഇങ്ങനെ ശബ്ദങ്ങളുടെ സ്വരവും അക്ഷരങ്ങളുടെ പ്രയോഗവും, അതിന്റെ വ്യാകരണവും, പ്രാചീന ജ്ഞാനികൾ വിശദീകരിക്കുന്നു.