രാജാവേ, സന്തോഷം നൽകുന്ന ആ പല്ലക്കിനെ നിങ്ങൾ തേടുക എന്നായിരുന്നു ബ്രാഹ്മണന്റെ ഉപദേശം. എന്നാൽ, ഈ പല്ലക്കിന്റെ ഉത്ഭവം എവിടെയാണ്? ഈ ചിന്ത നിങ്ങൾക്കും എനിക്കും ഒരുപോലെയാണ് ബാധകമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ലോകത്തിൽ ഉള്ള ഈ ഉപാധികൾ ശരീരങ്ങളിലാണുള്ളത്; അവയാണ് ക്രിയകൾക്ക് കാരണമായിരിക്കുന്നത്. രാജാവേ, ശരീരരൂപങ്ങളിലെ വ്യത്യാസങ്ങളാണ് വിവിധ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കുന്നത്. അതുപോലെ, മറ്റൊന്ന് ഇതുപോലെ തന്നെയാണ്, എന്നാൽ അത് സത്യമല്ല, അത് മനസ്സിന്റെ കല്പന മാത്രമാണ്. രൂപാന്തരങ്ങളിലൂടെ ഉദിക്കുന്ന ആ വസ്തുവെന്താണ്, രാജാവേ? ഭാര്യയുടെ ഭർത്താവും മകന്റെ പിതാവും ആരാണ്? ഞാൻ നിങ്ങളോടു ചോദിക്കുന്നു, രാജാവേ. നിങ്ങളുടെ കാലാണോ മറ്റോ അതെല്ലാം നിങ്ങളുടെതാണോ? അതല്ല, എന്താണ് നിങ്ങളുടെതെന്നു പറയാൻ കഴിയൂ, രാജാവേ? 'ഞാൻ ആരാണ്?' എന്നതിൽ ആഴമായി ചിന്തിക്കാൻ നിങ്ങൾ പ്രാവീണ്യം നേടണം. സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് തന്റെ കര്ത്തവ്യം എങ്ങനെ പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിയുമെന്നതും ചിന്തിക്കേണ്ടതാണ്, രാജാവേ. ഇവിടെ രാജാവ് വിനയപൂർവ്വം ബ്രാഹ്മണനോട് അഭിവാദ്യം ചെയ്തു പറഞ്ഞു: "ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ എന്റെ ചിന്തകൾ വഴിതെറ്റിയതുപോലെ തോന്നുന്നു. ബ്രാഹ്മണനേ, നിങ്ങൾ പ്രകൃതിയുടെ പരമതത്ത്വം വെളിപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ഈ പല്ലക്കിനെ ചുമക്കുന്നവൻ എന്റെ ശരീരമല്ല, മറ്റൊന്നാണ്. ഈ ഗുണങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, എന്നാൽ അവ ആരുടേതാണ്—എന്റെതാണോ? പരമസത്യം തേടുന്ന വഴിയിൽ എന്റെ മനസ്സ് ഉല്ലാസഭരിതമാകുന്നു. ചോദിക്കാൻ ഞാൻ തയ്യാറാണ്, പക്ഷേ പരമഹിതത്തിൽ എനിക്കു ഇനിയും സംശയമുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ, പരമസത്യം അറിയാൻ എന്റെ മനസ്സ് നിങ്ങളിലേക്കാണ് ഓടുന്നത്." "വിഷ്ണുവിന്റെ ഒരു അംശം ലോകത്തെ മോഹിപ്പിക്കാൻ വന്നിരിക്കുന്നു. നേരിട്ട് അനുഭവം നേടിയതുകൊണ്ടാണ് നിങ്ങൾ ഇങ്ങനെ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത്. അതിനാൽ, ജ്ഞാനത്തിന്റെ തിരകൾ നിറഞ്ഞവനേ, ദയവായി സംസാരിക്കൂ." ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: "രാജാവേ, ഈ ലോകത്തിലെ പരമഹിതവും പരമസത്യം സമ്പാദിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെ തന്നെയാണ്. ആരെങ്കിലും പുത്രന്മാരെയും രാജ്യത്തെയും ആഗ്രഹിച്ചാൽ, അതാണ് അവന്റെ പരമഹിതം, രാജാവേ. സ്വർഗ്ഗഫലം നൽകുന്ന യജ്ഞം, കര്മ്മങ്ങൾ എന്നിവയാണ് പരമഹിതം എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. യോഗത്തിൽ ഏകാഗ്രരായവരും മറ്റുള്ളവരും ആത്മാവിനെ സദാ ധ്യാനിക്കേണ്ടതാണു, രാജാവേ. ഇങ്ങനെ നൂറുകണക്കിന്, ആയിരക്കണക്കിന് പരമഹിതങ്ങൾ ഉണ്ട്." "സമ്പത്തിനെ പരമലക്ഷ്യമെന്നു കരുതിയാൽ, ഈ ധർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. അടുത്ത ലോകത്തുള്ള പരമലക്ഷ്യം മറ്റൊരാളുടേതാണ്, രാജാധിരാജാ. അതിനാൽ, ഈ ലോകത്തിലെ ചലനശീലികളിലും അചലരിലും പരമലക്ഷ്യം ഇല്ല. രാജ്യം നേടൽ മുതലായവയെ ഇവിടെ പരമലക്ഷ്യമെന്നു പ്രഖ്യാപിച്ചാൽ, ഋഗ്, യജുർ, സാമVEDangalil നിർവഹിച്ച യജ്ഞം നിങ്ങൾ കണക്കാക്കുന്നു. പക്ഷേ, മണ്ണ് മുതലായ വസ്തുക്കളെ ഉപാധിയായി ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യുന്ന കര്മ്മങ്ങൾ പോലെ, ഇന്ധനം, നെയ്യ്, ദർഭ മുതലായ നശ്വര വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള കര്മ്മങ്ങൾ പോലെ, ജ്ഞാനികൾ അക്ഷരമായതിനെ തന്നെയാണ് പരമലക്ഷ്യമെന്നു അംഗീകരിക്കുന്നത്." "ഫലമില്ലാത്ത കര്മ്മം അതാണ്; അതിനെ തന്നെയാണ് ഞാൻ പരമലക്ഷ്യമെന്നു കരുതുന്നു. ആത്മധ്യാനമാണ്, രാജാവേ, പരമലക്ഷ്യം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. പരമത്തും ആത്മാവും ഒന്നാകുന്നതാണ് പരമലക്ഷ്യം എന്നു കരുതപ്പെടുന്നത്. അതിനാൽ, രാജാവേ, ഇതെല്ലാം ഏറ്റവും ഉത്തമമാണ്—ഇവയിൽ യാതൊരു സംശയവുമില്ല. അവൻ ഏകനാണ്, സർവ്വവ്യാപിയാണ്, സമമാണ്, ശുദ്ധനാണ്, ഗുണരഹിതനും പ്രകൃതിക്ക് അതീതനുമാണ്. സത്യജ്ഞാനത്തിലൂടെ സദ്ഭവങ്ങൾക്കിടയിൽ അവനേ അറിയപ്പെടുന്നു; അവൻ നാമം, വർഗ്ഗം എന്നിവയെ അതിജീവിച്ചവനാണ്.