അവൻ departed body-യുടെ കര്ത്തവ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് ദേഹവിമുക്തിയുടെ വിഷയത്തിൽ ആഴമായ ധ്യാനത്തിൽ മുഴുകിയിരുന്നു. വിവിധ distinct കര്ത്തവ്യങ്ങൾ കാണിച്ചുകൊണ്ട്, പലവിധം വ്യത്യസ്തമായ ഉപദേശങ്ങൾ ആർക്കും പറഞ്ഞു. ഈ സത്യത്തിൽ സ്ഥിരതയോടെ അവൻ, ആത്മസത്യത്തിൽ ആഹ്ലാദം കണ്ടെത്തി. ഭൂമിയുടെ മുഴുവൻ ഭാഗങ്ങൾ സഞ്ചരിച്ച ശേഷം, അവൻ മിഥിലയിൽ എത്തി. അവന്റെ ലക്ഷ്യം പൂർണമായി സഫലമായിരുന്നു; അവൻ ദ്വന്ദ്വവും സംശയവും ഇല്ലാതെ, നിർഭയം ആയിരുന്നു. അനന്തമായ, പരമാനന്ദം — അത്യന്തം അപൂർവമായ ആനന്ദം — തേടുകയായിരുന്നു അവൻ. ആ രൂപത്തിലൂടെ അവൻ തന്നെ അതിനെ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു എന്ന് ഞാൻ വിചാരിക്കുന്നു. അഞ്ചു സ്രോതസ്സുകളിൽ വസിക്കുന്നവൻ ആയിരം വർഷം യാഗം ചെയ്യുന്നു. അവൻ, വ്യക്തിയുടെ അവസ്ഥയിൽ അപ്രത്യക്ഷമായ പരമാര്ത്ഥം വെളിപ്പെടുത്തി. ശരീരത്തിന്റെ ദർശനത്തിലൂടെ, ജ്ഞാനികൾക്ക് "ക്ഷേത്രം" എന്നതും "ക്ഷേത്രജ്ഞൻ" എന്നതും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം വിശദീകരിച്ചു. ആ വൃത്തത്തിൽ, ആസുരി അക്ഷയമായത് (imperishable) പ്രാപിച്ചു. അവിടെ കപിലി എന്ന ബ്രാഹ്മണ സ്ത്രീ, ഗൃഹസ്ഥയായവൾ, ഉണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് അവൾ കപിലി എന്ന നിലയിലും, സ്ഥിരമായ ജ്ഞാനത്തിലും എത്തി. കപിലി-ഭാവം എന്നത് അവളുടെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും പരമജ്ഞാനമായിരുന്നു. നൂറ് ഗുരുക്കന്മാരെ സമീപിച്ച അവൾ, തന്റെ തർക്കശക്തിയാൽ അവരെ അമ്പരപ്പിച്ചു. ആ നൂറ് ഗുരുക്കന്മാരെ ഉപേക്ഷിച്ച്, അവൻ്റെ പിറകിൽ അവൾ പിന്തുടർന്നു. അവൻ, സംഖ്യ എന്നതിൽ നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്ന പരമോന്നത മോക്ഷത്തെ കുറിച്ച് പറഞ്ഞു. പ്രവൃത്തിയിൽ നിന്നുള്ള നിരാശയും, അതിൽ നിന്നുള്ള പൂർണ്ണ നിരാശയും അവൻ വിശദീകരിച്ചു. ആ മായ, ആശ്വാസം നൽകാത്തതും, നാശകരവും, സ്ഥിരതയില്ലാത്തതും, അസ്ഥിരവുമാണ്. ശാസ്ത്രത്തിൽ പരമസത്യം സ്ഥാപിതമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടും, അവൻ refuted ആയിരുന്നു. മായയിൽ നിന്നാണു, അവൻ തന്നെ ആത്മനായി കരുതുന്നത്; അതു സത്യവും പരമദർശനവുമല്ല. രാജാവിനെപ്പോലെ, അവൻ തന്നെ അനശ്വരനും അമരനുമെന്നു കരുതുന്നു. ലോകവ്യവസ്ഥയുടെ ഉറപ്പിനെ എന്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രഖ്യാപിക്കാനാകും? പ്രത്യക്ഷവും ശാസ്ത്രവും തമ്മിൽ വഴക്കുണ്ട്; വിധി എന്നത് നിർണയിക്കാവുന്നതല്ല. അസ്തികതയില്ലാത്തവരുടെ കാഴ്ചയിൽ, ശരീരത്തിന് മറ്റൊരു ആത്മാവില്ല. പൂർവജന്മം ഓർമ്മ, കാന്തം, സൂര്യകാന്തം, വെള്ളം ആഗമനം — മരണത്തിന് ശേഷമുള്ള പ്രവൃത്തികൾ അവസാനിക്കുന്നത് — ഇവയെ തെളിവായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. അപ്രത്യക്ഷം, പ്രത്യക്ഷവുമായി ഒന്നും സാമ്യമില്ലെന്ന് കാണാൻ കഴിയില്ല. ആ മനസ്സ് നഷ്ടപ്പെടുകയും ദഹിക്കുകയും ചെയ്താൽ, അതു മരണത്തിന്റെ സ്വഭാവം പിന്തുടരുന്നു. രൂപം, ജനനം, കേൾവ്, അർത്ഥം എന്നിവയിലൂടെ മറ്റൊന്നിനെ കണ്ടെത്തിയാൽ — അങ്ങനെ ആണെങ്കിൽ, ജ്ഞാനം, പഠനം, തപസ്സ്, ശക്തി എന്നിവയുടെ ഉപയോഗം എന്താണ്? സാധാരണ മനുഷ്യരിൽ നിന്ന് ഇവിടെ കഷ്ടത അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും. ശരീരത്തിന് ദണ്ഡം കൊണ്ട് അടിച്ചാൽ, അതു വീണ്ടും തിരിച്ചുവരും എന്നപോലെ. മാസങ്ങൾ, വർഷങ്ങൾ, തിഷ്യ നക്ഷത്രം, തണുപ്പ്, ചൂട്, സുഖം, ദുഃഖം — മരണത്തിൽ നശിക്കുകയും, വാർദ്ധക്യത്തിൽ ആകൃഷ്ടരാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, മനസ്സ്, പ്രാണവായു, രക്തം, മാംസം, അസ്ഥി — ലോകപ്രവൃത്തിയുടെ ക്രമീകരണവും, ദാന-ധർമ്മഫലങ്ങൾ നേടലും — അങ്ങനെ, പല കാരണങ്ങൾ മനസ്സിൽ ശരിയായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. അവയെ ധ്യാനിച്ച്, ശരിയായി സംസാരിക്കുന്നവർക്ക് പോലും, ഈ ദുർഭാഗ്യങ്ങൾ എല്ലാ ജീവികൾക്കും ബാധകമാണ്.