അഗ്നിയെ ഒരു മരത്തിൽ കത്തിക്കുന്നതുപോലെ, അഗ്നി എങ്ങനെ ദൃശ്യമാണ് എന്നതിനെ കുറിച്ച് നടന്നു. ഇന്ധനം തീർന്നുപോയാൽ, അഗ്നി ഇനി കാണപ്പെടില്ല; അതിന്റെ ചലനവും അളവും രൂപവും ആരും അറിയില്ല. അഗ്നി നിശ്ചലമായി, ഇന്ധനം ഇല്ലാതെ നശിച്ചുപോകുന്നത് പോലെ, അതിന്റെ അസ്തിത്വം മാത്രം അറിയാനാവും. ഇന്ധനം തീർന്നുപോയാൽ അഗ്നി കാണപ്പെടാത്തതുപോലെ, ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുമ്പോൾ ആത്മാവ് ആകാശം പോലെ നിലനിൽക്കുന്നു. അഗ്നിയാണ് പ്രാണങ്ങളെ നിലനിറുത്തുന്നത്; അതിനാൽ അത്മാവിനെ അഗ്നിയോടു സമാനമായി മനസ്സിലാക്കണം. ഈ ദേഹത്തിലെ അഗ്നി നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ, ദേഹം ജഡമാകുന്നു. ഇത് ചലിക്കുന്ന ജീവികൾക്കും അചല ജീവികൾക്കും ഒരുപോലെ സത്യമാണ്. ഈ മൂന്ന് (അഗ്നി, പ്രാണം, ആത്മാവ്) ഒന്നാണ്, എന്നാൽ അവരുടെ ദ്വൈതം ഭൂമിയിൽ സ്ഥാപിതമാണ്. രൂപമില്ലാത്തവയെ അങ്ങനെ തന്നെ അറിയണം; ദേഹമുള്ളവയ്ക്ക് രൂപം ഉണ്ട്. അവിടെ ആത്മാവിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ എന്താണെന്ന് ചോദിച്ചു. ജീവികൾക്കുള്ള ദേഹങ്ങളിൽ എങ്ങനെയുള്ള ആത്മാവാണ് എന്ന് അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. ദേഹം തകർന്ന് പോയാൽ, ആത്മാവ് കാണപ്പെടില്ല. മനസ്സിൽ വേദനയുണ്ടാകുമ്പോൾ, ആ വേദന അനുഭവിക്കുന്നതാർ? മഹാമുനിയേ, മനസ്സിൽ ചിതറൽ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, ആത്മാവ് പ്രവർത്തനക്ഷമമല്ല. മനസ്സിൽ അശാന്തി ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, കണ്ണ് കാണുമ്പോഴും കാണില്ല. ഉറക്കം ബാധിച്ചാൽ, ഓർമ്മയും ശ്രമവും അറിയില്ല. ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, ധ്യാനിക്കുന്നവൻ, ദ്വേഷിക്കുന്നവൻ, സംസാരിക്കുന്നവൻ ആരാണ്? അവൻ ഗന്ധം, രുചി, ശബ്ദം, സ്പർശം, രൂപം, സൂക്ഷ്മഗുണങ്ങൾ എന്നിവ അനുഭവിക്കുന്നു. അവൻ ഇവിടെ സുഖവും ദുഖവും അനുഭവിക്കുന്നു; എന്നാൽ അവയിൽ നിന്ന് വേർപെടുമ്പോൾ, ദേഹം അനുഭവിക്കുന്നില്ല. ദേഹത്തിലെ അഗ്നി ശാന്തമായാൽ, ദേഹം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട് നശിക്കുന്നു. അവിടെ മനസ്സിൽ ജനിച്ച ബ്രഹ്മയാണ് എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും സ്രഷ്ടാവും. ദേഹത്തിൽ സ്ഥാപിതനായവൻ, താമരയിൽ തുള്ളി പോലെ നിലനിൽക്കുന്നു. ജീവിയുടെ ഗുണങ്ങൾ അന്ധകാരവും രാജസും സത്ത്വവും ആണ്. ഇതിനുമപ്പുറം, ക్షേത്രം അറിയുന്നവർ ഏഴു ലോകങ്ങളെ ചലിപ്പിച്ചവൻ ആധാരമാണ് എന്ന് പറയുന്നു. ദേഹത്തിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട ജീവി പുറത്ത് പോകുന്നു; ദേഹത്തിന്റെ ദ്രവ്യം പത്തു അർദ്ധ ഭാഗങ്ങളിൽ ലയിക്കുന്നു. അതിനെ സൂക്ഷ്മബുദ്ധിയുള്ളവർ, സത്യദർശികൾ, കാണുന്നു. ആഹാരം ലഭിച്ചും, ആത്മാവിനെ ശുദ്ധീകരിച്ചും, ഒരാൾ ആത്മാവിനെ തന്റെ ഉള്ളിൽ കാണുന്നു. ശാന്തമായ ആത്മാവോടെ, സ്വത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നവൻ അശേഷമായ സന്തോഷം നേടുന്നു. ഇതാണ് പ്രജാപതിയുടെ സൃഷ്ടി; ജീവികളുടെ സ്വഭാവവും ആത്മാവും അനുസരിച്ച് നിർണയിച്ചിരിക്കുന്നു. ആത്മാവിന്റെ പ്രഭ, സൂര്യനും അഗ്നിയും തുല്യമായ പ്രകാശം പ്രാപിക്കുന്നു. അവൻ, പ്രഭു, സ്വർഗ്ഗത്തിനായി ആചാരവും ശുദ്ധിയും സ്ഥാപിച്ചു. യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, നാഗന്മാർ, പിശാചന്മാർ, മനുഷ്യരും അതുപോലെ. നാലു വർണ്ണങ്ങളുടെ വർണ്ണം വർണ്ണംപ്രകാരം വിഭജിച്ചാൽ, എല്ലാ ജീവികളിലും വർണ്ണം ഒഴുകുന്നുവെന്നു കൊണ്ടു, വർണ്ണം എങ്ങനെ വേർതിരിക്കുന്നു? ഈ വിവിധ വർണ്ണങ്ങളിൽ, വർണ്ണം എങ്ങനെയാണ് നിർണയിക്കുന്നത്? ബ്രഹ്മ ആദ്യമായി സൃഷ്ടിച്ചതു, കർമ്മം അനുസരിച്ച് വർണ്ണം നേടിയിരുന്നു. സ്വധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ച് ഹിംസയിൽ ആകർഷിതരായ ദ്വിജന്മാർ ക്ഷത്രിയരായി. സ്വധർമ്മം പാലിക്കാത്ത ദ്വിജന്മാർ വൈശ്യരായി.