ഹരി ഭക്തിയില് സമര്പ്പിതരായവര് ആരായാലും, അവര് ജാതിയിലോ പിറവിയിലോ നോക്കാതെ, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉത്തമരാണെന്ന് ഈ മഹത്തായ കഥ പറയുന്നു. ഹരിയുടെ സേവനം ഭോഗവും മോക്ഷവും നല്കുന്ന ഏറ്റവും വിശിഷ്ടമായ മാര്ഗ്ഗമാണ്. വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കുന്നവന് അക്ഷയമായ സന്തോഷം അനുഭവിക്കുന്നു; അവന് എല്ലാ തീര്ഥജലങ്ങളിലും കുളിച്ചവനായി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു, വിഷ്ണുവിന് ഏറ്റവും പ്രിയനായവനാവുന്നു. ഹരിയുടെ പാദജലം എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും നീക്കുന്നു എന്നു പറയുന്നു. ഈ വിധം സമര്പ്പിതരായ മഹാത്മാക്കള് ശാശ്വതമായ മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു. ഈ വൃത്താന്തം കേള്ക്കുകയോ പാരായണം ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്നവരുടെ പാപങ്ങള് മുഴുവന് നശിക്കുന്നു. എന്നാല് മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യയെയോ സമ്പത്തിനെയോ നേടാന് എപ്പോഴും ശ്രമിക്കുന്നവനും, നൂറുകണക്കിന് ബ്രാഹ്മണരെയും പശുക്കളെയും കൊല്ലുന്നവനും, ദുഷ്ടന്മാരുടെ നായകനായി ദുഷ്കൃത്യങ്ങളില് മുഴുകിയവനും, അത്തരത്തിലുള്ളവരുടെ എണ്ണമോ പരിധിയോ ലക്ഷക്കണക്കിന് വര്ഷങ്ങള് കൊണ്ടും പറയാനാവില്ല. അങ്ങനെ, ഒരു ദിവസം ഒരു കള്ളന് സൗവീരരാജാവിന്റെ സമൃദ്ധിയുള്ള നഗരിയിലേക്കു പോയി. ആ നഗരം ദേവനഗരിയെപ്പോലെയാണ്—വിപണികളാല് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള ഗോപുരങ്ങള് അതിനെ മൂടിയിരിക്കുന്നു. അതു കണ്ട കള്ളന് സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു. അവന് മോഷണലോഭത്തോടെ നഗരത്തിന്റെ അന്തര്മണ്ഡലത്തിലേക്ക് കടന്നു. അവിടെ വിഷ്ണുസേവനത്തില് ലയിച്ചിരിക്കുന്ന, തപസ്സിന്റെ നിധിയായ ഉത്തങ്കനെന്ന മഹാതപസ്സിയെ കണ്ടു. മോഷണം തടയാന് വന്നവനെ കണ്ട കള്ളന് ഉത്തങ്കനെ നോക്കി, അഹങ്കാരത്തില് മദിച്ചു ആയുധം എടുത്ത് അവനെ പിടിക്കാനായി ഓടി. അവനെ പിടിക്കാനായി ഉത്സുകനായി വരുന്ന കള്ളനെ കണ്ട ഉത്തങ്കന് ശാന്തതയോടെ ചോദിച്ചു: "ഞാന് നിന്നോട് എന്ത് കുറ്റം ചെയ്തു? ദയയുള്ളവനേ, പറഞ്ഞുതരൂ. ധാര്മ്മികര് കാരണം കൂടാതെ ദുഷ്ടനെ കൊല്ലാറില്ല. മനസ്സില് സമാധാനമുള്ളവന് ശത്രുതയില് ഏര്പ്പെടാറില്ല. അത്തരം ആളുകളെയാണ് ഏറ്റവും ഉന്നതരെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്, അവരാണ് വിഷ്ണുവിന് പ്രിയപ്പെട്ടവരും. ചന്ദനമരം വെട്ടിയാലും അതിന്റെ സുഗന്ധം കത്തിയ്ക്ക് നല്കുന്നു. എല്ലാ ആസക്തികളില് നിന്നും മോചിതനായവനും, ദുഷ്ടന്മാരാല് ഉപദ്വേഷിക്കപ്പെടുന്നു. എങ്കിലും, ധാര്മ്മികന് ദോഷം അനുഭവിച്ചാലും, ഒരിക്കലും തുല്യരായവരില് നിന്ന് അല്ല. ലോകത്ത് വേട്ടക്കാരും മീന്പിടിത്തക്കാരും അപവാദികള് എന്നിവരും കാരണം കൂടാതെ ശത്രുക്കളാണ്. മകനോ സുഹൃത്തോ ഭാര്യയോ സമ്പത്തോ വേണ്ടി മനുഷ്യന് എല്ലാത്തരം ദുഃഖങ്ങളും സഹിക്കുന്നു. എന്നാല് ഒടുവില് അതെല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് അവന് ഒറ്റയ്ക്ക് യാത്രതിരിക്കുന്നു. 'ഇത് എന്റെതാണ്' എന്ന ഭാവന ജീവികളെ വ്യര്ത്ഥമായി ബാധിക്കുന്നു. പുണ്യവും പാപവും ഇവിടെയെയും അപ്പുറത്തെയും കൂടെയുണ്ട്; വേറൊന്നുമില്ല. മരിച്ചവന്റെ വായില് നെയ്യോടുകൂടി അന്നം നല്കുമ്പോള് അതിന്റെ ഫലം അവര് അനുഭവിക്കുന്നു. പുണ്യവും പാപവും, സമ്പത്തും മകനും ബന്ധുക്കളും ഒന്നും നിലനില്ക്കുന്നില്ല. ധാര്മ്മികപ്രവര്ത്തികള് ചെയ്യുന്നവരുടെ ആസക്തി കുറയുന്നു. സമ്പത്ത് സമാഹരിക്കുകയും നല്കുകയും ചെയ്യുന്നതില് മനുഷ്യര് അനാവശ്യമായി ദുഃഖപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ മനസ്സില് ദൃഢനിശ്ചയമുള്ളവരെ ഒരിക്കലും വിഷമം ബാധിക്കില്ല. ജനനം മരണം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് വിധിയോരാളല്ലാതെ ആരും അറിയുന്നില്ല. എങ്കിലും, ഇതെല്ലാം അറിഞ്ഞിട്ടും മനുഷ്യര് വ്യര്ത്ഥമായി പരിശ്രമിക്കുന്നു. വലിയ പാപങ്ങള് ചെയ്തിട്ടും മറ്റുള്ളവര്ക്ക് ഗുണം ചെയ്യാന് ശ്രമിക്കുന്നു. എന്നാല് ആ പാപത്തിന്റെ ഫലം അജ്ഞാനിയായ ഒരാള് മാത്രം അനുഭവിക്കേണ്ടിവരുന്നു. ഈ കഥയിലൂടെയാണ് മഹത്വവും ധാര്മ്മികതയും ഹരിഭക്തിയും എത്ര മഹത്തായതാണെന്ന് നമുക്ക് മനസ്സിലാകുന്നത്.