നാരദാ, ഞാൻ ഇപ്പോൾ നിനക്ക് ആചരണങ്ങൾ വിശദീകരിക്കാം; അതിന് ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കണം. ദിനത്തിന്റെ സന്ധികളിൽ പൂജയെ പ്രധാനമാക്കി ആചരണങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. യോഗം നേടാനുള്ള ഉത്തമ മാർഗം austerity, അതായത് തപസ്സ് ആണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു. അഞ്ച് അക്ഷരങ്ങളുള്ള മന്ത്രവും മഹാവാക്യങ്ങളുടെ സമാഹാരവും സംബന്ധിച്ച്, സ്വാധ്യായം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ യോഗത്തിൽ വിജയിക്കില്ല എന്നത് വ്യക്തമാക്കുന്നു. സ്വാധ്യായത്തിൽ സന്തോഷം കാണിക്കുന്നവരിൽ ദേവതകൾ പ്രസന്നമാവുന്നു. മൂന്ന് ജപ പ്രಕಾರങ്ങളുണ്ട്; ഓരോന്നും പിന്നിലുള്ളതിനെക്കാൾ ഉത്തമമാണ്. ശബ്ദത്തോടെ ഉച്ചരിക്കുന്ന ജപം vocal japa എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്; ഇത് എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളുടെ ഫലവും നൽകുന്നു. അതിനേക്കാൾ ഇരട്ട ഫലമുള്ളത്, ദീർഘമായി, കുറഞ്ഞ ശബ്ദത്തിൽ ചെയ്യുന്നത് whisper japa ആണെന്ന് പറയുന്നു. അതിനേക്കാൾ ഉത്തമം, മനസ്സിൽ ജപം ചെയ്യുന്നത് mental japa ആണ്, യോഗത്തിൽ വിജയം നൽകുന്നത്. അതുകൊണ്ട്, സ്വാധ്യായത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നവൻ എല്ലാ ഇച്ഛകളും നേടുന്നു. സന്തോഷമില്ലാത്തവന് എവിടെയും സുഖം കണ്ടെത്താൻ കഴിയില്ല. "ഇതിലേക്കാൾ കൂടുതൽ എപ്പോൾ കിട്ടും?" എന്ന ആഗ്രഹം ആഗ്രഹം മാത്രം വർദ്ധിപ്പിക്കും. യാദൃശ്ചികമായി ലഭിക്കുന്നതിൽ തൃപ്തനായവൻ ധർമ്മത്തിൽ ഭക്തനാവുന്നു. ബാഹ്യ ശുദ്ധി വെള്ളവും മണ്ണും ഉപയോഗിച്ചാണ്; ആന്തരിക ശുദ്ധി മനസ്സിലാണ്. ശ്മശാനത്തിലെ ചിതഭസ്മത്തിൽ സമർപ്പിച്ച ഹോമങ്ങൾ ഫലപ്രദമാകില്ല. അതിനാൽ, എല്ലാ ആസക്തിയും ഉപേക്ഷിച്ച്, ഒരാൾ സന്തോഷം നേടുന്നു. ശുദ്ധീകരണം ചെയ്താലും, ദുഷ്ടഹൃദയമുള്ളവൻ ചണ്ഡാളനാണെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു. അവൻ അശുദ്ധിയെ ദേവതയായി സ്വീകരിച്ച്, നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. മദ്യപാത്രം പോലെ അലങ്കരിച്ചാലും, അവന് ശാന്തി ലഭിക്കില്ല. തീർത്ഥങ്ങൾ അവനെ ശുദ്ധീകരിക്കില്ല; ഒരു നദി മദ്യപാത്രത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കാത്തതുപോലെ. അത്തരം ആളിനെ മഹാപാതകികളേക്കാൾ മോശമാണെന്ന് അറിയണം. അവരുടെ കർമ്മങ്ങൾ നശിക്കാത്ത ഫലവും, ദുഃഖവും നൽകുന്നു. ഹരിയിൽ ഭക്തി ഉറച്ചവൻ ഹരിയെ ആരാധിക്കുന്നവനാണ്. ഈ മാർഗങ്ങളിൽ മനസ്സു ശുദ്ധമാക്കുന്നവർക്കാണ് മോക്ഷം ലഭിക്കാൻ കഴിവ്. യോഗത്തിന്റെ ഉത്തമ മാർഗം ആയാസനങ്ങൾ ശരിയായി അഭ്യസിക്കണം. കുര്മ, വജ്ര, വരാഹ, മൃഗചർമ്മം തുടങ്ങിയ ആസനങ്ങൾ ഉണ്ട്. കാള, സർപ്പം, മീൻ, പറക്കുന്ന പക്ഷി, അർദ്ധചന്ദ്രം തുടങ്ങിയ ആസനങ്ങളും ഉണ്ട്. മകരം, ത്രൈപഥം, മരത്തടം, സ്ഥാണു, വൈകർണികം എന്നിങ്ങനെ ആസനങ്ങൾ കൂടി ഉണ്ട്. മഹർഷികൾ മുപ്പത് ആസനങ്ങൾ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു. യോഗം അഭ്യസിക്കുന്നവൻ പ്രാണശക്തിയെ നിയന്ത്രിക്കുകയും, ദ്വന്ദ്വങ്ങൾ അതിക്രമിക്കുകയും, അസൂയ ഇല്ലാതിരിക്കുകയും വേണം. പ്രായോഗികമായി, പ്രാണശക്തിയെ മൗനത്തിൽ, ആളുകളെ വിട്ട്, subdued ചെയ്യണം. ഇതാണ് പ്രാണായാമം എന്ന് പറയുന്നു; അതിന് രണ്ട് വിഭാഗങ്ങൾ ഉണ്ട്. ധ്യാനം ഇല്ലാതെ ചെയ്യുന്നത് 'അഗർഭ', ധ്യാനത്തോടെ ചെയ്യുന്നത് 'സഗർഭ' എന്നാണ്. ഇങ്ങനെ, ജ്ഞാനികൾ പ്രാണായാമം നാല് തരത്തിൽ പറയുന്നു. സൂര്യദേവത, പിതൃമൂല, മുതലായ പ്രാണായാമങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഇവയിൽ, ചന്ദ്രൻ പ്രധാന ദേവതയാണെന്ന് അറിയണം. ഏതൊക്കെ സൂക്ഷ്മവും രഹസ്യവുമാണ്, അവ ബ്രഹ്മദേവതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. വലതുകമ്ബിൽ നിന്ന് ശ്വാസം നിറയ്ക്കുക; അതാണ് പൂരക. തൂണിൽ നിറച്ച പാത്രം പോലെ നിലനിൽക്കുക; അതാണ് കുംബക. ഈ രീതിയിൽ, ആചരണങ്ങൾ, ശുദ്ധി, ജപം, ആശനം, പ്രാണായാമം എന്നിവയുടെ മഹത്വം നാരായണൻ നാരദനോട് വിശദീകരിക്കുന്നു.