സത്യത്തെ അറിയുന്ന മഹർഷിമാർ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു—വിഷ്ണു തന്നെ മോക്ഷദാതാവാണ്. എല്ലാ കര്മ്മഫലങ്ങളും, ആഗ്രഹരഹിതമായ കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവർക്കു മോക്ഷവും നൽകുന്നത് അവനാണ്. അവിടുത്തെ സ്വരൂപം ദൃശ്യരഹിതവും, സർവ്വഭോഗികളുമാണ്; അതിനാൽ മോക്ഷം നൽകുന്ന ഏകാധിപതിയായി അവനെ അറിയണം. നിത്യമായ ആ പരമകാരുണ്യസ്വരൂപിയായവനെ, ശാശ്വതലോകം നൽകുന്നവനെ, ഭക്തിപൂർവം ആരാധിക്കണം. ഹരി, അനശ്വരനും, ജരാമരണരഹിതനും, മോക്ഷം നൽകുന്നവനുമാണ്. ആ പരമപുരുഷനെ യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയുന്നവർ അനായാസം അമൃതത്വം പ്രാപിക്കുന്നു. ഏറ്റവും ഉന്നതമായതിലും ഉയർന്നതായത്, അതാണ് വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം. ജ്ഞാനരൂപമായ പൂർണ്ണതയെ മോക്ഷദായകമായി അവർ അറിയുന്നു. എപ്പോഴും ഭക്തിപൂർവം ആരാധിക്കുന്ന യോഗി പരമാവസ്ഥ പ്രാപിക്കുന്നു. ആഗ്രഹവും ദ്വേഷവും ഇല്ലാത്ത യോഗിയും അതേ പരമാവസ്ഥയിലേയ്ക്ക് എത്തുന്നു. അത്തരമൊരു പരമാവസ്ഥയിലേക്കുള്ള യഥാർത്ഥ മാർഗം എന്താണെന്ന്, ഭഗവാൻ! ദയവായി എന്നോട് നിർവ്യാജമായി പറഞ്ഞുതരൂ. ഭക്തിയുടെ മൂലമായ ജ്ഞാനം എന്ത്? കര്മ്മശീലികൾക്കുള്ള ഭക്തി എന്ത്? ആയിരക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങളിൽ, ഹരിയോടുള്ള ഭക്തി എങ്ങനെ ഉദയിക്കുന്നു? പരമവിശ്വാസത്താൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കുന്നു. അത്തരം മനസ്സിലാക്കലാണ് ജ്ഞാനമെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു. യോഗം രണ്ട് വിധമാണ്: കര്മ്മയും ജ്ഞാനവും. അതിനാൽ കര്മ്മയോഗത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നവൻ വിശ്വാസപൂർവം ഹരിയെ ആരാധിക്കണം. കേശവന്റെ പ്രതിമകൾക്ക് ഭക്തി അർപ്പിക്കണം; അവയിലൂടെയാണ് ഭക്തി പ്രകടിപ്പിക്കേണ്ടത്. അങ്ങനെ സർവ്വവ്യാപിയായ വിഷ്ണുവിനെ ഭക്തിപൂർവം ആരാധിക്കണം. അസൂയാരഹിതത്വവും ദയയും, കര്മ്മയോഗത്തിലും ജ്ഞാനയോഗത്തിലും തുല്യമാണ്. മനസ്സിൽ ഉറച്ച് തീരുമാനിച്ച ശേഷം, ഇരു യോഗങ്ങളും പ്രയത്നപൂർവം ആചരിക്കണം. ദൈവങ്ങളുടെ ദൈവനായ ചക്രധാരിയെ, അവന്റെ പരമസ്വഭാവം, ജ്ഞാനികൾ അറിയുന്നു. എന്നാൽ, ധർമ്മാധിപതിയെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നവൻ വഴി വിഷ്ണു സന്തുഷ്ടനാകുന്നില്ല. കപടമായ ആചാരമുള്ളവൻ എല്ലാ പാപികളുടെയും സമാനനാണ്. അത്തരം austerity, പൂജ, ധ്യാനം—all are fruitless. മോക്ഷം പ്രാപിക്കാൻ കര്മ്മയോഗത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നവൻ യുക്തിപൂർവം ആരാധിക്കണം. ദേവാദിദേവനായി ഭഗവാന്റെ ആചാരപൂജയാണ് കര്മ്മമാർഗ്ഗം. വിഷ്ണുവിനെ സ്തുതികളാൽ പുകഴ്ത്തുന്നവൻ കര്മ്മയോഗി എന്നു പറയുന്നു. പൂക്കളാൽ തുടങ്ങിയ ഉപഹാരങ്ങൾ അർപ്പിച്ച് വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കൽ 'ക്രിയയോഗ'മായി വിവരിക്കപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ, എല്ലാ പാപങ്ങളും, മുൻജന്മങ്ങളിൽ ഉണ്ടായവയാകിലും, നശിക്കുന്നു. യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനമാണ് മോക്ഷം നൽകുന്നത്; അതിലേക്ക് എത്താനുള്ള മാർഗം ഞാൻ പറയുന്നു. ജ്ഞാനി, ശാസ്ത്രാർത്ഥം അറിയുന്ന പണ്ഡിതന്മാരോടൊപ്പം, സൂക്ഷ്മമായി ആലോചിക്കണം. നശ്വരമായതെല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, ശാശ്വതമായതിൽ ശരണം പ്രാപിക്കണം. വൈരാഗ്യമില്ലാത്തവൻ സംസാരചക്രത്തിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു; അവനു മോക്ഷം ലഭിക്കില്ല. ശമാദി ഗുണങ്ങളില്ലാത്തവനു ജ്ഞാനം ഫലിക്കുകയുമില്ല. എപ്പോഴും ഹരിയെ ധ്യാനിക്കുന്നവൻ മോക്ഷാർത്ഥിയാകുന്നു. അവൻ വിഷ്ണുവിനെ സർവ്വവ്യാപിയായി ചിന്തിച്ച്, സർവ്വഭൂതങ്ങളോടും കാരുണ്യം പുലർത്തണം. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ, ബ്രാഹ്മണാ, യോഗജന്യമായ ജ്ഞാനമുള്ളവനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. യോഗം ശുദ്ധജ്ഞാനമാണ്; അത്തരം ജ്ഞാനമാണ് മോക്ഷം നൽകുന്നതെന്ന് അറിയണം.