ಭಿನ್ನಾಭಿನ್ನಸ್ವರುಪೇಣ ಸ್ಥಿತೋ ವೈ ಪರಮೇಶ್ವರಃ
ಪರಮೇಶ್ವರನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿಯೂ, ಅವಿಭಿನ್ನವಾಗಿಯೂ ಇರುವನು.
ವಿಶ್ವೋತ್ಪತ್ತೇರ್ನಿದಾನತ್ವಾತ್ಪ್ರಕೃತಿಃ ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ಬುಧೈಃ
ವಿಶ್ವದ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದಳಾಗಿ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅವಳನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಯೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಕೃತಿಃ ಪುರುಷಶ್ಚೇತಿ ಕಾಲಶ್ಚೇತಿ ತ್ರಿಧಾ ಭವೇತ್
ಪ್ರಕೃತಿ, ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಕಾಲ—ಈ ಮೂರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಶುದ್ಧಂ ಯತ್ಪರಮಂ ಧಾಮ ತದ್ವಿಷ್ಣೋಃ ಪರಮಂ ಪದಮ್
ಪವಿತ್ರವಾದ ಪರಮ ಧಾಮವೇ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.
ಗುಣರುಪೀಗುಣಾಧಾರೋಜಗತಾಮಾದಿಕೃದ್ವಿಭುಃ
ಗುಣಗಳ ಆಧಾರವಾಗಿಯೂ, ಗುಣಗಳ ರೂಪವಾಗಿಯೂ, ಜಗತ್ತಿನ ಆದಿಕಾರಣನೂ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವವನೂ ಅವನು.
ಮಹಾನ್ಪ್ರಾದುರಭೂದ್ಧುದ್ಧಿಸ್ತತೋ ಽಹಂ ಸಮವರ್ತ್ತತ
ಅವನಿಂದ ಮಹತ್ತತ್ವವು ಉದಯವಾಯಿತು; ಆಮೇಲೆ ಬುದ್ಧಿ, ನಂತರ 'ನಾನು' ಎಂಬ ಭಾವ ಉಂಟಾಯಿತು.
ತನ್ಮಾತ್ರೇಭ್ಯೋ ಹಿ ಜಾತಾನಿ ಭೂತಾನಿ ಜಗತಃ ಕೃತೇ
ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದಲೇ, ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡರು.
ಯಥಾಕ್ರಮಂ ಕಾರಣತಾಮೇಕೈಕಸ್ಯೋಪಯಾನ್ತಿ ಚ
ಪ್ರತಿ ಒಂದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮುಂದಿನದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಗತಾಞ್ಜನ್ತೂನ್ಪಶುಪಕ್ಷಿಮೃಗಾದಿಕಾನ್
ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಹಸು, ಹಕ್ಕಿ, ಕಾಡುಮೃಗ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಪಶುಪಕ್ಷಿಮೃಗಾದಿಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.
ತತೋ ವೈಮಾನುಷಂ ಸರ್ಗಂ ಕಲ್ಪಯಾಮಾಸ ಪಹ್ಮಜಃ
ಆಮೇಲೆ, ಕಮಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು ಮಾನವನ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
ಏಭಿಃ ಪುತ್ರೈರಿದಂ ವ್ಯಾಪ್ತಂ ಸದೇವಾಸುರಮಾನುಷಮ್
ಈ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು ಮತ್ತು ಮಾನವರು ಸೇರಿ ಈ ಲೋಕವನ್ನೆಲ್ಲ ತುಂಬಿದೆ.
ತಪಶ್ಚ ಸತ್ಯಮಿತ್ಯೇವಂ ಲೋಕಾಃ ಸತ್ಯೋಪರಿ ಸ್ಥಿತಾಃ
ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸತ್ಯವೇ ಲೋಕಗಳು ಸತ್ಯದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿವೆ.
ಮಹಾತಲಂ ಚ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರ ತತೋ ಽಧಚ್ಚ ರಸಾತಲಮ್
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಮಹಾತಲ ಇದೆ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗೆ ರಸಾತಲ ಇದೆ.
ಏಷ ಸರ್ವೇಷು ಲೋಕೇಷು ಲೋಕನಾಥಾಂಶ್ಚ ಸೃಷ್ಟವಾನ್
ಅವನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಲೋಕಪಾಲರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
ವರ್ತ್ತನಾದೀನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಯಥಾಯೋಗ್ಯಂಮಕಲ್ಪಯತ್
ಅವನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಪಂಚದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಮಾಡಿದನು.
ಲೋಕಾಲೋಕಶ್ಚ ಭೂಮ್ಯನ್ತೇ ತನ್ಮಧ್ಯೇ ಸತ್ಪ ಸಾಗರಾಃ
ಭೂಮಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೋಕಾಲೋಕ ಪರ್ವತ ಇದೆ, ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಏಳು ಸಾಗರಗಳಿವೆ.
ಬಾಹ್ಯಾ ನದ್ಯಶ್ಚ ವಿಖ್ಯಾತಾ ಜನಾಶ್ಚಾಮರಸನ್ನಿಭಾಃ
ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಮರರಂತೆ ಕಾಣುವ ಜನರು ಅಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ಕ್ರೌಞ್ಚಶಾಕೌ ಪುಷ್ಕರಶ್ಚ ತೇ ಸರ್ವೇ ದೇವಭೂಮಯಃ
ಕ್ರೌಂಚ, ಶಾಕ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಕರ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ಭೂಮಿಗಳು.
ಲವಣೇಕ್ಷುಸುರಾಸರ್ಪಿರ್ದಧಿಕ್ಷೀರಜಲೈಃ ಸಮಮ್
ಉಪ್ಪು, ಇಕ್ಕಟ್ಟಿನ ರಸ, ಮದ್ಯ, ತುಪ್ಪ, ಮೊಸರು, ಹಾಲು ಮತ್ತು ನೀರು ಇವೆಲ್ಲ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿವೆ.
ಜ್ಞೇಯಾ ದ್ವಿಗುಣವಿಸ್ತರಾ ಲೋಕಾಲೋಕಾಞ್ಚ ಪರ್ವತಾತ್
ಲೋಕಾಲೋಕ ಪರ್ವತದ ಅಗಲಕ್ಕಿಂತ ಎರಡುಪಟ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿವೆ ಲೋಕಗಳು.
ಜ್ಞೇಯಂ ತದ್ಭಾರತಂ ವರ್ಷಂ ಸರ್ವಕರ್ಮಫಲಪ್ರದಮ್
ಭಾರತವೆಂಬ ದೇಶವು ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುವ ದೇಶವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ತತ್ಫಲಂ ಭುಜ್ಯತೇ ಚೈವ ಭೋಗಭೂಮಿಧನಕ್ರಮಾತ್
ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಧನದ ಕ್ರಮದಂತೆ ಅನುಭವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತತ್ಫಲಂ ಕ್ಷಯಿ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರ ಭುಜ್ಯತೇ ಽನ್ಯತ್ರಜನ್ತುಭಿಃ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಆ ಫಲವು ಇಲ್ಲಿಯ ಜಂತುಗಳು ಬೇರೆಡೆ ಅನುಭವಿಸಿ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಚಿತಂ ಸುಮಹತ್ಪುಣ್ಯಮಕ್ಷಯ್ಯಮಮಲಂ ಶುಭಮ್
ಸಂಚಿತವಾದ ಮಹಾ ಪುಣ್ಯವು ಕ್ಷಯವಾಗದ, ಶುದ್ಧವಾದ ಮತ್ತು ಶುಭಕರವಾದದ್ದು.
ಕದಾ ಪುಣ್ಯೇನ ಮಹತಾ ಯಾಸ್ಯಾಮ ಪರಮಂ ಪದಮ್
ಯಾವಾಗ ಮಹಾ ಪುಣ್ಯದ ಮೂಲಕ ನಾವು ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತೇವೋ?
ಜಗದೀಶಂಸಮೇಷ್ಯಾಮೋ ನಿತ್ಯಾನನ್ದಮನಾಮಯಮ್
ನಾವು ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನನ್ನು, ಶಾಶ್ವತ ಆನಂದವನ್ನು ಮತ್ತು ದುಃಖರಹಿತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತೇವೆ.
ನ ತಸ್ಯ ಸದೃಶೋ ಽನ್ಯೋ ಽಸ್ತಿ ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ನಾರದಾ
ನಾರದನೇ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನನಾದವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
ಶುಕ್ಷಷುರ್ವಾಪಿ ಮಹತಃ ಸವೇದ್ಯೋ ದಿವಿಜೈರಪಿ
ಶುದ್ಧನಾಗಿರಲಿ, ಅಶುದ್ಧನಾಗಿರಲಿ, ದೊಡ್ಡವರನ್ನು ದೇವತೆಗಳೂ ತಿಳಿಯಬಲ್ಲರು.
ಭಕ್ತೋಚ್ಛಿಷ್ಟಾನ್ನಸೇವೀ ಚ ಯಾತಿ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪರಂ ಪದಮ್
ಭಕ್ತರ ಉಳಿತ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವವನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಅಹಿಂಸಾದಿಪರಃ ಶನ್ತಿಃ ಸೋ ಽಪಿ ವನ್ದ್ಯಃ ಸುರೋತ್ತಮೈಃ
ಅಹಿಂಸೆಯಂತಹ ಸದ್ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುವ ಶಾಂತ ಸ್ವಭಾವದವನು ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪೂಜೆಗೆ ಅರ್ಹನು.