ಮನಸಾ ನಿರ್ವೃತ್ತಿಂ ಪ್ರಾಪ್ಯಸಸ್ಮಾರ ಚ ಗುರೋರ್ವಚಃ
ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದವನು, ತನ್ನ ಗುರು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡನು.
ಪೀರ್ವವೃತ್ತಂ ಚ ವಿಪ್ರಾಯ ಸರ್ವಂ ತಸ್ಮೈ ನ್ಯವೇದಯತ್
ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ಎಲ್ಲ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದನು.
ನಾಮಾನಿ ವ್ಯಾಹರನ್ವಿಷ್ಣೋಃ ಸದ್ಯೋ ವಾರಾಣಸೀಂ ಯಯೌ
ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಮಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾ, ಅವನು ಕೂಡಲೇ ವಾರಾಣಸಿಗೆ ಹೋದನು.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀದತ್ತಶ ಪಾತ್ತು ಮುಕ್ತೋ ಮಿತ್ರಸಹೋ ಽಭವತ್
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯ ದಾನದಿಂದ ಮಿತ್ರಸಹನು ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದನು.
ಅಭಿಷಿಕ್ತೋ ಮುನುಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ವಕಂ ರಾಜ್ಯಮಪಾಲಯತ್
ಅವನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಮಹರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ಅವನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದನು.
ವಶಿಷ್ಟಾತ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ಸನ್ತಾನಂ ಗತೋ ಮೋಕ್ಷಂ ನೃಪೋತ್ತಮಃ
ವಶಿಷ್ಠರಿಂದ ಸಂತಾನವನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದನು.
ಗೃಣಞ್ಛೃಣ್ವನ್ಸ್ಮರನ್ಗಙ್ಗಾಂ ಪೀತ್ವಾ ಮುಕ್ತೋ ಭವೇನ್ನರಃ
ಯಾರು ಗಂಗೆಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾರೆ, ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಪಾರಂ ಗನ್ತುಂ ಸುರಾಧೀಶೈರ್ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣುಶಿವರಪಿ
ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳಾದ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವರೂ ಕೂಡಾ ಆ ಪಾರವನ್ನು ತಲುಪಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವಿಮುಕ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮಸದನಂ ನರೋ ಯಾತಿ ನ ಸಂಶಯಃ
ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದವನು, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ನಿವಾಸವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
ತದೈವ ಪಾಪನಿಮುಕ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ಮಹೀಯತೇ
ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ತದುತ್ಪತ್ತಿಂ ವದ ಭ್ರಾತರನುಗ್ರಾಹ್ಯೋ ಽಸ್ಮಿ ತೇ ಯದಿ
ಸಹೋದರನೇ, ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
ವದೃತಾಂ ಶೃಣ್ವತಾಂ ಚೈಂವ ಪುಣ್ಯದಾಂ ಪಾಪನಾಶಿನೀಮ್
ಯಾವುದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಪುಣ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಪಾಪ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ, ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸು.
ದಕ್ಷಾತ್ಮಜೇ ತಸ್ಯ ಭಾರ್ಯೇ ದಿತಿಶ್ಚಾದಿತಿರೇವ ಚ
ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯರಾದ ಅವನ ಹೆಂಡತಿಗಳು ದಿತಿ ಮತ್ತು ಅದಿತಿ.
ತೇ ತಯೋರಾತ್ಮಜಾ ವಿಪ್ರ ಪರಸ್ಪರಜಯೈಷಿಣಃ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಅವರ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲರು ಪರಸ್ಪರ ಜಯವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಆಗಿದ್ದರು.
ಆದಿರ್ ದೈತ್ಯೋ ದಿತೇಃ ಪುತ್ರೋ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುರ್ಬಲೀ
ದಿತಿಯ ಪುತ್ರನಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯವನು, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು.
ವಿರೋಚನ ಸ್ತಸ್ಯ ಸುತೋ ಬಭೂವ ದ್ವಿಜಭಕ್ತಿಮಾನ್
ಅವನ ಮಗನಾದ ವಿರೋಚನನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು.
ಸ ಏವ ವಾಹಿನೀಪಾಲೋ ದೈತ್ಯಾನಾಮಭವನ್ಮುನೇಃ
ಆ ಸೇನೆಯ ನಾಯಕನು, ಮುನಿಯೇ, ದೈತ್ಯರ ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು.
ವಿಜಿತ್ಯ ವಸುಧಾಂ ಸರ್ವಾಂ ಸ್ವರ್ಗಂ ಜೇತುಂ ಮನೋ ದಧೇ
ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗೆದ್ದ ನಂತರ, ಅವನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನೂ ಗೆಲ್ಲಬೇಕೆಂದು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದನು.
ಗಜೇಗಜೇ ಪಞ್ಚಶತೀ ಪದಾತೇಃ ಕಿಂ ವರ್ಣ್ಯತೇ ತಸ್ಯ ಚಮೂರ್ವರಿಷ್ಟಾ
ಪ್ರತಿ ಸೇನೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲೂ ಐನೂರು ಆನೆಗಳು ಇದ್ದವು; ಅವನ ಕಾಲುಸೈನ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಅವನ ಸೇನೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿತ್ತು.
ಪಿತ್ರಾ ಸಮಂ ಶೌರ್ಯಪರಾಕ್ರಮಾಭ್ಯಾಂ ಬಾಣೋ ಬಲೇಃ ಪುತ್ರಶತಗ್ರಜೋ ಽಭೂತ್
ಬಲಿಯ ಶತಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನಾದ ಬಾಣನು, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಸಮಾನನಾಗಿದ್ದನು.
ಧ್ವಜಾತಪರ್ತ್ರೈರ್ಗಗನಾಬುರಾಶೇಸ್ತರಙ್ಗವಿದ್ಯುತ್ಸ್ಮರಣಂ ಪ್ರಕುರ್ವನ್
ಧ್ವಜಗಳು ಮತ್ತು ಪತಾಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಕಾಶವು ಮಿಂಚು ಹೊಡೆಯುವ ಮೋಡಗಳ ಗುಂಪಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ಸುರಶ್ಚ ಯುದ್ಧಾಯ ಪುರಾತ್ತಥೈವ ವಿನಿರ್ಯಯುರ್ವಜ್ರಕರಾದಯಶ್ಚ
ಮುನಿಯೇ, ದೇವತೆಗಳು ಕೂಡ, ವಜ್ರ ಹಿಡಿದವರೊಡನೆ, ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಹೊರಟರು.
ಕಲ್ಪಾನ್ತಮೇಘಾನಿರ್ಧೋಷಂ ಡಿಣ್ಡಿಂಮಧ್ವನಿಸಂಭ್ರಮಮ್
ಡೊಳ್ಳುಗಳ ಗದ್ದಲವು ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಮೋಡಗಳ ಗುಡುಗು ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು.
ದೇವಾಶ್ಚ ದೈತ್ಯಸೇನಾಸು ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಽತ್ಯನ್ತದಾರುಣೇ
ಆ ಭಯಾನಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ದೈತ್ಯರ ಸೇನೆಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು.
ಇತ್ಯೇವಂ ಸುಮಹಾನ್ಘೋಷೋ ವದತಾಂ ಸೇನಯೋರಭೂತ್
ಎರಡೂ ಸೇನೆಗಳಿಂದ ಕೂಗಾಟದಿಂದ ಭಾರೀ ಗದ್ದಲವು ಉಂಟಾಯಿತು.
ಭಾಙ್ಕಾರೈಃ ಸ್ಯನ್ದನಾನಾಂ ಚ ಬಾಣಕ್ರೇಙ್ಗಾರನಿಃಸ್ವನೈಃ
ರಥಗಳ ಘರ್ಜನೆ ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳ ಚುರುಕು ಶಬ್ದದಿಂದ ಭಾರೀ ಗದ್ದಲ ಉಂಟಾಯಿತು.
ಟಙ್ಗಾರೈರ್ಧನುಷಾಂ ಚೈವ ಲೋಕಃ ಶಬ್ದತ್ಮಯೋ ಽಭವತ್
ಬಿಲ್ಲುಗಳ ಗರ್ಜನೆ ಮತ್ತು ಆಯುಧಗಳ ಝಳಪಿನಿಂದ ಜಗತ್ತು ಶಬ್ದದಿಂದ ತುಂಬಿತು.
ಅಕಾಲಪ್ರಲಯಂ ಮೇನೇ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಸಕಲಂ ಜಗತ್
ಇದು ನೋಡಿದ ಜಗತ್ತು, ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಪ್ರಳಯವೇ ಬಂದಿತೇನೋ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿತು.
ಚಲದ್ವಿದ್ಯುನ್ನಿಭಾ ರಾತ್ರಿಶ್ಛಾದಿತಾ ಜಲದೈರಿವ
ಮೋಡಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಆ ರಾತ್ರಿ, ಚಲಿಸುವ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ನಾರಾಚೈಶ್ಚೂರ್ಣಯಾಮಾಸುರ್ವೇವಾಸ್ತೇ ಲಘುವಿಕ್ರಮಾಃ
ಚುರುಕು ದೇವತೆಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಚೂರಾಗಿಸಿದರು.