ಛಲಗಣ್ಡಃ ಕಪರ್ದಿನ್ಯಾ ದ್ವಿರಣ್ಡೇಶಶ್ಚ ವಜ್ರಯಾ
ಚಲಗಂಡನು ಕಪರ್ಡಿನಿಯೊಡನೆ ಇದ್ದಾನೆ; ದ್ವಿರಂಡೇಶನು ವಜ್ರೆಯೊಡನೆ ಸೇರಿದ್ದಾನೆ.
ಭುಜಙ್ಗೋ ರೇವತೀಯುಕ್ತಃ ಪಿನಾಕೀ ಮಾಧವೀಯುತಃ
ಭುಜಂಗನು ರೇವತಿಯೊಡನೆ ಇದ್ದಾನೆ; ಪಿನಾಕಿಯು ಮಾಧವಿಯೊಡನೆ ಸೇರಿದ್ದಾಳೆ.
ಶ್ವೇತೋರಸ್ಕೋ ವಿದಾರಿಣ್ಯಾ ಭೃಗುಃ ಸಹಜಯಾ ಯುತಃ
ಶ್ವೇತೋರಸ್ಕನು ವಿದಾರಿಣಿಯೊಡನೆ ಇದ್ದಾನೆ; ಭೃಗು ಸಹಜೆಯೊಡನೆ ಸೇರಿದ್ದಾನೆ.
ಸಂವರ್ತಕೇ ಮಹಾಮಾಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಶ್ರೀಕಣ್ಠಮಾತೃಕಾ
ಸಂವर्तಕದಲ್ಲಿ ಮಹಾಮಾಯೆಯನ್ನು ಶ್ರೀಕಂಠಮಾತೃಕೆಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮುನಿಃಸ್ಯಾದ್ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿರ್ಗಾಯತ್ರೀಛನ್ದ ಈರಿತಮ್
ಮುನಿಯು ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಛಂದಸ್ಸು ಗಾಯತ್ರಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಹಲೋ ಬೀಜಾನಿ ಚೋಕ್ತಾನಿ ಸ್ವರಾಃ ಶಕ್ತಯ ಈರಿತಾಃ
'ಹಲೋ' ಎಂಬ ಬೀಜಾಕ್ಷರಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಸ್ವರಗಳು ಶಕ್ತಿಗಳೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬನ್ಧೂಕಸ್ವರ್ಣವರ್ಣಾಗಂ ವರಾಕ್ಷಾಙ್ಕುಶಪಾಶಿನಮ್
ಬಂಧೂಕ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದ ದೇಹ, ಸುಂದರವಾದ ಕಣ್ಣು, ಅಂಕುಶ ಮತ್ತು ಪಾಶವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಧ್ಯಾತ್ವೈವಂ ಶಿವಶಕ್ತೀಶ್ಚ ಚತುರ್ಥೀ ಹೃದಯಾನ್ತಿಮ್
ಈ ರೀತಿ ಶಿವ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದಾಗ, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಹೃದಯದ ಅಂತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ವಿಘ್ನೇಶಶ್ಚ ಹ್ರಿಯಾ ಯುಕ್ತೋ ವಿಘ್ನರಾಜಃ ಶ್ರಿಯಾ ಯುತಃ
ವಿಘ್ನೇಶನು ಲಜ್ಜೆಯೊಡನೆ ಸೇರಿದ್ದಾನೆ; ವಿಘ್ನರಾಜನು ಶ್ರೀಯೊಡನೆ ಇದ್ದಾನೆ.
ವಿಘ್ನಕೃತ್ಸ್ವಸ್ತಿಸಂಯುಕ್ತೋ ವಿಘ್ನಹರ್ತಾ ಸರಸ್ವತೀ
ವಿಘ್ನಕೃತ್ ಶುಭದೊಡನೆ ಸೇರಿದ್ದಾನೆ; ವಿಘ್ನಹರ್ತಾ ಸರಸ್ವತಿಯೊಡನೆ ಇದ್ದಾನೆ.
ಕಾನ್ತ್ಯಾ ಯುಕ್ತೋ ದ್ವಿದನ್ತಸ್ತು ಕಾಮಿನ್ಯಾ ಗಜವಕ್ರಕಃ
ಕಾಂತಿಯೊಡನೆ ದ್ವಿದಂತನು; ಕಾಮಿನಿಯೊಡನೆ ಗಜವಕ್ರಕನು ಸೇರಿದ್ದಾನೆ.
ದೀರ್ಘಜಿಹ್ವಃ ಪಾರ್ವತೀಯುಗ್ಜ್ವಾಲಿನ್ಯಾ ಶಙ್ಕುಕರ್ಣಕಃ
ದೀರ್ಘಜಿಹ್ವನು ಪಾರ್ವತಿಯೊಡನೆ ಇದ್ದಾನೆ; ಜ್ವಾಲಿನಿಯು ಶಂಖುಕರ್ಣಕನೊಡನೆ ಸೇರಿದ್ದಾಳೆ.
ಗಜೇನ್ದಃ ಕಾಮರೂಪಿಣ್ಯಾ ಶೂರ್ಪಕರ್ಣಸ್ತಥೋಮಯಾ
ಗಜೇಂದ್ರನು ಕಾಮರೂಪಿಣಿಯೊಡನೆ ಇದ್ದಾನೆ; ಶೂರ್ಪಕರ್ಣನು ಓಮೆಯೊಡನೆ ಸೇರಿದ್ದಾನೆ.
ಮಹಾನನ್ದಶ್ಚ ವಿಘ್ನೇಶ್ಯಾ ಚತುರ್ಮೂರ್ತಿಸ್ವರೂಪಿಣೀ
ಮಹಾನಂದನು ವಿಘ್ನೇಶಿಯೊಡನೆ ಇದ್ದಾನೆ; ಚತುರ್ಮೂರ್ತಿ ಅವಳ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ.
ದುಮುಖೋ ಭೂತಿಸಂಯುಕ್ತಃ ಸುಮುಖೋ ಭೌತಿಕೀಯುತಃ
ದುಮುಖನು ಭೂತಿಯೊಡನೆ ಸೇರಿದ್ದಾನೆ; ಸುಮುಖನು ಭೌತಿಕಿಯೊಡನೆ ಇದ್ದಾನೆ.
ದ್ವಿಜಿಹ್ವೋ ಮಹಿಷೀಯುಕ್ತೋ ಜಭಿನ್ಯಾ ಶೂರನಾಮಕಃ
ದ್ವಿಜಿಹ್ವನು ಮಹಿಷಿಯೊಡನೆ ಸೇರಿದ್ದಾನೆ; ಜಭಿಯು ಶೂರ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.
ವರದೋ ಲಜ್ಜಯಾ ವಾಮದೇವಂಶೋ ದೀರ್ಘಘೋಣಯಾ
ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವವನು, ಲಜ್ಜೆಯೊಂದಿಗೆ, ವಾಮದೇವನ ಭಾಗವಾಗಿ, ಉದ್ದ ಮೂಗಿನವಳಾಗಿ ಇದ್ದಳು.
ಸೇನಾನೀ ರಾತ್ರಿಸಂಯುಕ್ತಃ ಕಾಮಾನ್ಧೋ ಗ್ರಾಮಣೀಯುತಃ
ಸೇನಾಪತಿ, ರಾತ್ರಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ಕಾಮದಲ್ಲಿ ಅಂಧನಾಗಿ, ಗ್ರಾಮಪ್ರಧಾನನ ಜೊತೆ ಇದ್ದನು.
ಮತ್ತವಾಹಶ್ಚಞ್ಚಲಯಾ ಜಟೀ ದೀಪ್ತಿಸಮನ್ವಿತಃ
ಮತ್ತಾದ ವಾಹಕನು, ಚಂಚಲತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಜಟಾಧಾರಿಯಾಗಿ, ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದನು.
ವರೇಣ್ಯಶ್ಚ ಶಿವಾಯುಕ್ತೋ ಭಗಯಾ ವೃಷಕೇತನಃ
ಅತ್ಯುತ್ತಮನು, ಶಿವನ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡವನು, ಭಾಗ್ಯವಂತನು, ವೃಷಧ್ವಜಧಾರಿ.
ಮೇಘನಾದಃ ಸುಭಗಯಾ ವ್ಯಾಪೀ ಸ್ಯಾತ್ಕಾಲರಾತ್ರಿಯುಕ್
ಮೇಘನಾದನು, ಶುಭಭಾಗ್ಯವಂತನಾಗಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಕಾಲರಾತ್ರಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಇದ್ದನು.
ಗಣೇಶಮಾತೃಕಾಯಾಸ್ತು ಗಣೋ ಮುನಿಭಿರೀರಿತಃ
ಗಣೇಶನ ತಾಯಿಯರ ಗುಂಪನ್ನು ಮುನಿಗಳು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಷಡ್ದೀರ್ಘಾಢ್ಯೇನ ಬೀಜೇನ ಕೃತ್ವಾಙ್ಗಾನಿ ತತಃ ಸ್ಮರೇತ್
ಆರು ಉದ್ದ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬೀಜವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅಂಗಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ, ನಂತರ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು.
ಪತ್ನ್ಯಾಶ್ಲಿಷ್ಟಂ ರಕ್ತತನುಂ ತ್ರಿನೇತ್ರಂ ಗಣಪೇ ಭವೇತ್
ಪತ್ನಿಯ ಅಪ್ಪುಗೆಯಲ್ಲಿ, ಕೆಂಪು ದೇಹದಿಂದ, ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗಣಪದೊಳಗೆ ಅವನನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು.
ನಿವೃತ್ತಿಶ್ಚ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಚ ವಿದ್ಯಾ ಶಾನ್ತಿಸ್ತತೇಧಿಕಾಃ
ನಿವೃತ್ತಿ, ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ, ಜ್ಞಾನ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲುಗಳೂ ಇದ್ದವೆ.
ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಸೂಕ್ಷ್ಮಾಮೃತಾ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಾ ಚಾಪ್ಯಾಯಿನೀ ತಥಾ
ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಜ್ಞಾನಾಮೃತ, ಮತ್ತು ಪೋಷಕಿಯಾಗಿರುವವಳು.
ಸ್ಮೃತಿರ್ಮೇಧಾ ತತಃ ಕಾನ್ತಿರ್ಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ದ್ಧೃತಿಃ ಸ್ಥಿರಾ ಸ್ಥಿತಿಃ
ಸ್ಮರಣೆ, ಮೆದುಳು, ನಂತರ ಪ್ರಕಾಶ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಸ್ಥೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದ ಸ್ಥಿತಿ.
ಕಾಮಿಕೋ ವರದಾ ವಾಥ ಹ್ಲಾದಿನೀ ಪ್ರೀತಿಸಂಯುತಾ
ಕಾಮ, ವರಪ್ರದೆಯಾಗಿ, ಅಥವಾ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುವವಳಾಗಿ, ಪ್ರೀತಿಯೊಂದಿಗೆ ಇರುವವಳು.
ಕ್ಷುಧಾ ಚ ಕ್ರೋಧಿನೀ ಪಶ್ಚಾಕ್ರಿಯಾಕಾರೀ ಸಮೃತ್ಯುಕಾ
ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಕೋಪ, ನಂತರ ಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡುವವಳು, ಮತ್ತು ಮರಣವನ್ನು ತರಿಸುವವಳು.
ಉಕ್ತಾ ಕಲಾಮಾತೃಕೈವಂ ತತ್ತದ್ಭಕ್ತಃ ಸಮಾಚರೇತ್
ಈ ರೀತಿ ಕಲಾಮಾತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಭಕ್ತನು ಅದರಂತೆ ಆಚರಿಸಬೇಕು.