ಯೋ ಜನ್ತುಃ ಸ್ವಕೃತೈಸ್ತೈಸ್ತೈಃ ಕರ್ಮಭಿರ್ನಿತ್ಯದುಃಖಿತಃ
ಆ ಜೀವಾತ್ಮನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಫಲದಿಂದ ಸದಾ ದುಃಖಪಡುವನು.
ತತಃ ಕರ್ಮ ಸಮಾದತ್ತೇ ಪುನರನ್ಯನ್ನವಂ ಬಹು
ಆಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಅನೇಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಅಜಸ್ರಮೇವ ಮೋಹಾನ್ತೋ ದುಃಖೇಷು ಸುಖಸಂಜ್ಞಿತಃ
ಯಾವಾಗಲೂ ಮೋಹದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ದುಃಖವನ್ನೇ ಸುಖವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ.
ತತೋ ನಿವೃತ್ತೋ ಬನ್ಧಾತ್ಸ್ವಾತ್ಕರ್ಮಣಾಮುದಯಾದಿಹ
ಆಮೇಲೆ ತನ್ನ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದನು.
ಸಂಯಮೇನ ಚ ಸಂಬನ್ಧಾನ್ನಿವೃತ್ತ್ಯಾ ತಪಸೋ ಬಲಾತ್
ನಿಗ್ರಹದಿಂದ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಬಂಧನಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಬಹವಃ ಸಿದ್ಧಿಂ ಅವ್ಯಾಬಾಧಾಂ ಸುಖೋದಯಾಮ್
ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತೊಂದರೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಸುಖವು ಉದಯಿಸುವಂತೆ ಅನೇಕರು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ನಿಶಮ್ಯ ಲಭ್ಯತೇ ಬುದ್ಧಿರ್ಲಬ್ಧಾಯಾಂ ಸುಖಮೇಧತೇ
ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಬುದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಬುದ್ಧಿ ಬಂದಾಗ ಸುಖವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ದಿವಸೇ ದಿವಸೇ ಮೂಢಮಾವಿಶನ್ತಿ ನ ಪಣ್ಡಿತಮ್
ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ಮೂಢರು ಹತ್ತಿರ ಬರುತ್ತಾರೆ, ಪಂಡಿತರು ಅಲ್ಲ.
ಮನುಷ್ಯಾ ಮಾನಸೈರ್ದುಃಖೈರ್ಯುಜ್ಯನ್ತೇ ಯೇ ಽಲ್ಪಬುದ್ಧಯಃ
ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯವರು ಮನಸ್ಸಿನ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಬಾಧಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ತಾನನಾದ್ರಿಯಮಾಣಶ್ಚ ಸ್ನೇಹಬನ್ಧಾದ್ವಿಮುಚ್ಯತೇ
ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸದವನು, ಪ್ರೀತಿಯ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಅನಿಷ್ಟಬುದ್ಧಿತಾಂ ಯಚ್ಛೇತ್ತತಃ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ವಿರಾಜತೇ
ತಪ್ಪಾದ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮನಸ್ಸು ಬೇಗನೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಸ್ಯಾಭಾವೇನ ಯುಜ್ಯೇತಂ ತಞ್ಚಾಸ್ಯ ತು ನಿವರ್ತತೇ
ಇದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಇದಿದ್ದಾಗ ಗೊಂದಲ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸರ್ವಾಣಿ ನೈತದೇಕಸ್ಯ ಶೋಕಸ್ಥಾನಂ ಹಿ ವಿದ್ಯತೇ
ಇದನ್ನು ಹೊಂದಿದವನಿಗೆ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಜಾಗವಿಲ್ಲ.
ದುಃಖೇನ ಲಭತೇ ದುಃಖಂ ಮಹಾನರ್ಥೇ ಪ್ರಪದ್ಯತೇ
ದುಃಖದಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ದುಃಖವೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯಕ್ಕೂ ಬೀಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಯಸ್ಮಿನ್ನ ಶಕ್ಯತೇ ಕರ್ತುಂ ಯತ್ನಸ್ತನ್ನಾನುರ್ಚಿತಯೇತ್
ಯಾವುದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೋ, ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಬಾರದು.
ಚಿನ್ತ್ಯಮಾನಂ ಹಿ ನ ವ್ಯೇತಿ ಭೂಯಶ್ಚಾಭಿಪ್ರವರ್ದ್ಧತೇ
ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಯೋಚಿಸಿದರೆ ಅದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ಏತದ್ವಿಜ್ಞಾಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಂ ನ ವಾನ್ಯೈಃ ಸಮತಾಮಿಯಾತ್
ತಾನು ಎಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನತೆ ಹುಡುಕಬಾರದು.
ಆರೋಗ್ಯಂ ಪ್ರಿಯಸಂವಾಸಂ ನ ಮೃಧ್ಯೇತ್ಪಣ್ಡಿತಃ ಕ್ವಚಿತ್
ಆರೋಗ್ಯವನ್ನೂ ಪ್ರಿಯಜನರ ಸಂಗವನ್ನೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಜ್ಞಾನಿಯು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಿಸಬಾರದು.
ಅಶೋಚನ್ಪ್ರತಿಕುರ್ವೀತ ಯದಿ ಪಶ್ಯೇದುಪಕ್ರಮಮ್
ಪರಿಹಾರ ಮಾರ್ಗ ಕಂಡರೆ, ದುಃಖಪಡದೆ ತಕ್ಷಣ ಕ್ರಮವನ್ನೆತ್ತಬೇಕು.
ಜರಾಮರಣದುಃಖೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಿಯಮಾತ್ಮಾನಮುದ್ಧರೇತ್
ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮರಣದ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಪ್ರಿಯವಾದ ಆತ್ಮನನ್ನು ತಾನೆ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಸಾಯಕಾ ಇವ ತೀಕ್ಷ್ಣಾಗ್ರಾಃ ಪ್ರಯುಕ್ತಾ ದೃಢಧನ್ವಿಭಿಃ
ಬಲವಾದ ಧನುರ್ಧಾರಿಗಳು ಬಿಡುವ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಅಗ್ರದ ಬಾಣಗಳಂತೆ,
ಆಮಯಸ್ಯ ವಿನಾಶಾಯ ಶರೀರಮನುಕೃಷ್ಯತೇ
ರೋಗವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ದೇಹವೇ ಪೀಡಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಯುರಾದಾಯ ಮರ್ತ್ಯಾನಾಂ ರಾತ್ರ್ಯಹಾನಿ ಪುನಃಪುನಃ
ರಾತ್ರಿ ಹಗಲು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬಂದು, ಮನುಷ್ಯರ ಆಯಸ್ಸನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಜಾತಂ ಮರ್ತ್ಯಂ ಜರಯತಿ ನಿಮಿಷಂ ನಾವತಿಷ್ಟತೇ
ಜನಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ವಯಸ್ಸು ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ; ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ.
ಆದಿತ್ಯೋ ಹ್ಯಸ್ತಮಭ್ಯೇತಿ ಪುನಃ ಪುನರುದೇತಿ ಚ
ಸೂರ್ಯನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅಸ್ತಮಿಸಿ, ಪುನಃ ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಇಷ್ಟಾನಿಷ್ಟಾ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಮತಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ರಾತ್ರಯಃ
ಮನುಷ್ಯರ ಇಷ್ಟ ಮತ್ತು ಅನಿಷ್ಟಗಳಂತೆ ರಾತ್ರಿ ಹೋದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಯದಿ ಸ್ಯಾನ್ನ ಪರಾಧೀನಂ ಪುರುಷಸ್ಯ ಕ್ರಿಯಾಫಲಮ್
ಮನುಷ್ಯನ ಕರ್ಮಫಲವು ಇತರರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರದೆ ಇದ್ದರೆ,
ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ನಿಷ್ಫಲಾಃ ಸಂತಃ ಪ್ರಹೀನಾಶ್ಚ ಸ್ವಕರ್ಮಭಿಃ
ನಾವು ತಮ್ಮ ಕರ್ಮದಿಂದ ಫಲವಿಲ್ಲದೆ, ಕಳೆದುಹೋದ ಸದ್ಗಣಿಗಳನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತೇವೆ.
ಆಶಾಭಿರಣ್ಯಸಂಯುಕ್ತಾ ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ಸರ್ವಕಾಮಿನಃ
ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಜನರು, ಆಶೆಗಳಿಗೂ ಬಂಗಾರಕ್ಕೂ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟವರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
ವಞ್ಚನಾಯಾಂ ಚ ಲೋಕೇಷು ಸಸುಖೇಷ್ವೇವ ಜೀಯತೇ
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮೋಸಮಾಡುತ್ತಾ, ಸುಖಗಳಲ್ಲೇ ಬದುಕು ಸಾಗುತ್ತದೆ.