ಮಹೀರುಹಾಂ ಶ್ಚಾನುತಟೇ ಪಾತಯನ್ತಿ ನದೀರಯಾಃ
ನದಿಯ ಹರಿವು ತೀರದ ಮರಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸುತ್ತದೆ.
ತತ್ರಾಶ್ರೀರ್ವೃದ್ಧತಾ ನಿತ್ಯಂ ಮುರ್ಖತ್ವಂ ಚಾಪಿ ಜಾಯತೇ
ಅಲ್ಲಿ ಸದಾ ಐಶ್ವರ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ, ಅಜ್ಞಾನವೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ನಾಮಸಾಮ್ಯಾದಹೋ ಚಿತ್ರಂ ಧತ್ತೂರೋ ಽಪಿಮದಪ್ರದಃ
ಹೆಸರಿನ ಸಾಮ್ಯದಿಂದಲೂ, ಧತ್ತೂರ ಕೂಡ ಮದವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಆಶ್ಚರ್ಯ.
ಯಥಾ ಸಖಾಗ್ನೇಃ ಪವನಃ ಪನ್ನಗಸ್ಯ ಯಥಾ ವಿಷಮ್
ಹಾಗೆ, ಬೆಂಕಿಗೆ ಗಾಳಿಯು ಸ್ನೇಹಿತ, ಹಾವುಗೆ ವಿಷ ಸ್ನೇಹಿತ.
ಯದಿ ಪಶ್ಯತ್ಯಾಮಹಿತಂ ಸ ಪಶ್ಯತಿ ನ ಸಂಶಯಃ
ಯಾರಾದರೂ ಹಾನಿಕರವಾದುದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಅವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನೋಡಿದ್ದಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ಸ ವಹ್ನಿಃ ಸಾಗರಾನ್ಸರ್ವಾನ್ಭಸ್ಮಸಾದಕರೋತ್ಕ್ಷಣಾತ್
ಆ ಬೆಂಕಿ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಗರಗಳನ್ನು ಭಸ್ಮಮಾಡಿತು.
ಅಕಾಲಪ್ರಲಯಂ ಮತ್ವಾ ಚುಕ್ರುಶುಃ ಶೋಕಲಾಲಸಾಃ
ಪ್ರಪಂಚದ ಅಂತ್ಯವು ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಅವರು ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿ ಅಳಲು ಕೂಗಿದರು.
ಸಾಗರಂ ವಿವಿಶುಃ ಶೀಘ್ರಂ ಸತಾಂ ಕೋಪೋ ಹಿ ದುಃಸಹಃ
ಸಜ್ಜನರ ಕೋಪವನ್ನು ಸಹಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ್ದರಿಂದ, ಅವರು ತಕ್ಷಣವೇ ಸಾಗರದೊಳಗೆ ಹೋದರು.
ದೇವದೂತ ಉವಾಚೇದಂ ಸರ್ವಂ ವೃತ್ತಂ ಹಿ ಯಕ್ಷತೇ
ದೇವದೂತನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಯಾವುದೆಲ್ಲಾ ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂಬುದು ಯಕ್ಷರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ.'
ದೈವೇನ ಶಿಕ್ಷಿತಾ ದುಷ್ಟಾ ಇತ್ಯುವಾಚಾತಿ ಹರ್ಷಿತಃ
ಅವನು ಬಹಳ ಸಂತೋಷದಿಂದ, 'ದುಷ್ಟರನ್ನು ದೈವವು ಶಿಕ್ಷಿಸಿದೆ,' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
ಅಧರ್ಮಂ ಕುರುತೇ ಯಸ್ತು ಸ ಏವ ರಿಪುರಿಷ್ಯತೇ
ಯಾರು ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವನೇ ಶತ್ರುವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತಂ ರಿಪುಂ ಪರಮಂ ವಿದ್ಯಾಚ್ಛಾಸ್ತ್ರಾಣಾಮೇಷ ನಿರ್ಣಯಃ
ಅಂತಹವನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಶತ್ರುವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ನಿರ್ಣಯ ಇದಾಗಿದೆ.
ದುರ್ವೃತ್ತನಿಧನಂ ಯಸ್ಮಾತ್ಸತಾಮುತ್ಸಾಹ ಕಾರಣಮ್
ದುಷ್ಟನ ನಾಶವು ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಉತ್ಸಾಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಪೌತ್ರಂ ತಮಂಶುಮನ್ತಂ ಹಿ ಪುತ್ರತ್ವೇ ಕತವಾನ್ಪ್ರಭುಃ
ಪ್ರಭುವು ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗ ಅಂಶುಮಂತನನ್ನು ಮಗನಂತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.
ಯುಯೋಜ ಸಾರವಿದ್ಭೂಯೋ ಹ್ಯಶ್ಚಾನಯನಕರ್ಮಣಿ
ಅವನು ಮತ್ತೆ ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಸಾರನನ್ನು ಆತನನ್ನು ಕರೆತರಲು ನೇಮಿಸಿದನು.
ಕಪಿಲಂ ತೇಜಸಾಂರಾಶಿಂ ಸಾಷ್ಟಾಙ್ಗಂಪ್ರಣನಾಮಹಾ
ಅವರು ಪ್ರಕಾಶದ ಸಮೂಹವಾದ ಕಪಿಲನಿಗೆ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದರು.
ಉವಾಚ ಶಾನ್ತಮನಸಂ ದೇವದೇವಂ ಸನಾತನಮ್
ಅವನು ಶಾಂತಮನಸ್ಸುಳ್ಳ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ಶಾಶ್ವತನಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಪರೋಪಕಾರನಿರತಾಃ ಕ್ಷಮಾಸಾರಾ ಹಿ ಸಾಧವಃ
ಸಜ್ಜನರು ಪರೋಪಕಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು, ಕ್ಷಮೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿರುವವರು.
ನಹಿ ಸಂಹರತೇಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾಂ ಚನ್ದ್ರಶ್ಚಾಣ್ಡಾಲವೇಶ್ಮನಃ
ಚಂದ್ರನು ಚಂಡಾಲನ ಮನೆಯ ಮೇಲೂ ತನ್ನ ಬೆಳಕನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ದದಾತಿ ಪರಮಾಂ ತುಷ್ಟಿಂ ಭಕ್ಷ್ಯಮಾಣೋ ಽಮರೈಃ ಶಶೀ
ದೇವತೆಗಳು ಚಂದ್ರನನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿದರೂ, ಅವನು ಪರಮ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
ಸೌರಭಂ ಕುರುತೇ ಸರ್ವಂ ತಥೈವ ಸುಜನೋಜನಃ
ಅದೇ ರೀತಿ ಒಳ್ಳೆಯವನು ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಹರಡುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಜಾತಂ ಶಾಸಿತುಂ ಲೋಕಾಂಸ್ತ್ವಾಂ ವಿದುಃ ಪುರುಷೋತ್ತಮ
ಲೋಕಗಳನ್ನು ಆಳಲು ನೀನು ಹುಟ್ಟಿದ್ದೀಯೆಂದು ಅವರು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ, ಪರಮಪುರುಷನೇ.
ನಮೋ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಶೀಲಾಯ ಬ್ರಹ್ಮಧ್ಯಾನಪರಾಯ ಚ
ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಸ್ವಭಾವವಿರುವ, ಬ್ರಹ್ಮಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ವರಂ ವರಯ ಚೇತ್ಯಾಹ ಪ್ರಸನ್ನೋ ಽಸ್ಮಿ ತವಾನಘ
'ನೀನು ಯಾವ ವರವನ್ನು ಬೇಕೆಂದರೂ ಕೇಳು,' ಎಂದು ಅವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ, 'ನಾನು ನಿನ್ನಿಂದ ಸಂತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಪಾಪರಹಿತನೇ,' ಎಂದನು.
ಪ್ರಾಪಯಾಸ್ಮತ್ಪಿತೄನ್ಬ್ರಾಹ್ಮಂ ಲೋಕಮಿತ್ಯಭ್ಯಭಾಷತ
ಅವನು ಹೇಳಿದನು: ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಿರಿ.
ಗಙ್ಗಾಮಾನೀಯ ಪೌತ್ರಸ್ತೇ ನಯಿಷ್ಯತಿ ಪಿತೄನ್ದಿವಮ್
ಗಂಗೆಯನ್ನು ತಂದರೆ, ನಿನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗನು ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವನು.
ಕೃತ್ವೈತಾನ್ಧೂತಪಾಪಾನ್ವೈ ನಯಿಷ್ಯತಿ ಪರಂ ಪದಮ್
ಈ ಪೂರ್ವಜರ ಪಾಪಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಅವನು ಅವರನ್ನು ಪರಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವನು.
ಪಿತಾಮಹಾನ್ತಿಕಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಸಾಶ್ವಂ ವೃತ್ತಂ ನ್ಯವೇದಯತ್
ಅವನು ತನ್ನ ತಾತನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ನಡೆದ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು.
ವಿಧಾಯ ತಪಸಾ ವಿಷ್ಣುಮಾರಾಧ್ಯಾಪಪದಂಹರೇಃ
ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಭಜಿಸಿ, ಅವನು ಹರಿ ಪಾಪರಹಿತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದನು.
ತಸ್ಮಾದ್ಭಗೀರಥೋ ಜಾತೋ ಯೋ ಗಙ್ಗಾಮಾನಯದ್ದಿವಃ
ಅವನಿಂದ ಭಗೀರಥನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನೇ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ತಂದನು.