ದುರುಧರಾ ಚೈವ ವಿಧೌ ಜ್ಞೇಯಃ ಕೇಮುದ್ರುಮೋ ಽನ್ಯಥಾ
ಕೇಮುದುರಮನು ಭೋಗಿಸಲು ಬಹಳ ಕಷ್ಟವಾದದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ನೀರೋಗಃ ಶೀಲವಾನ್ ಖ್ಯಾತಃ ಸುವೇಷಶ್ಚಾನಫಆಭವಃ
ಅವನು ಆರೋಗ್ಯವಂತನು, ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ವಭಾವದವನು, ಪ್ರಸಿದ್ಧನು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉಡುಗಟ್ಟಿದವನು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಬಾಧೆಯಿಲ್ಲದವನು.
ಕೇಮುದ್ರುಮೇ ಽತಿಮಲಿನೋ ದುಃಖೀ ನೀಚೋ ಽಥ ನಿರ್ಧನಃ
ಕೇಮುದುರಮದಲ್ಲಿ ಅವನು ತುಂಬಾ ಅಶುದ್ಧನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ದುಃಖಿತನು, ಹೀನನು ಮತ್ತು ಬಡವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ಸುಕೀರ್ತಿರ್ನಿಪುಣಂ ವಿದ್ವಾಂಸಂ ಧನಿನಂ ತಥಾ
ಅವನು ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಸರು ಹೊಂದಿರುವವನು, ಕುಶಲನು, ಪಾಂಡಿತ್ಯವಂತನು ಮತ್ತು ಧನಿಕನೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ಸಮನ್ದೋ ಧಾತುಕುಶಲಂ ತಥಾ ಭಾಡಂವಿದಂ ಮುನೇ
ಅವನು ಬುದ್ಧಿವಂತನು, ಲೋಹಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತನು ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಿಯೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಮುನಿಯೇ.
ಕುರ್ಯಾತ್ಸಜ್ಞೋರ್ಥನಿಪುಣಂ ನಮ್ರಂ ಸತ್ಕೀರ್ತಿಸಂಯುತಮ್
ಅವನು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಂತನನ್ನಾಗಿ, ವಿನಯಿಯನ್ನಾಗಿ ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಸರು ಹೊಂದಿರುವವನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಸಸಿತೋಸುಕವೇತ್ತಾರಂ ಸಾರ್ಕಿಪೋನಭವಂ ಮುನೇ
ಅವನು ಕಾವ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಜೇನು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯವಂತನು, ಮುನಿಯೇ.
ಸಶುಕ್ರೇ ದ್ಯೂತಕ್ರರ್ಹೇಯೋ ನೃತೀ ದ್ಯೂತಿ ಸಮನ್ದಕೇ
ಶುಕ್ರನ ಜೊತೆಗೆ ಅವನು ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಲು ಯೋಗ್ಯನು; ಸಮಂದನ ಜೊತೆ ಅವನು ನೃತ್ಯಗಾರ ಮತ್ತು ಜೂಜುಗಾರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ಸಭಾರ್ಗವೇಸಮನ್ದೇ ಲುಬ್ಧಕಃ ಕ್ರೂರೋ ನರೋ ಭವತಿ ನಾರದ
ಭಾರ್ಗವ ಮತ್ತು ಸಮಂದನ ಜೊತೆಗೆ, ಅವನು ಬೇಟೆಗಾರನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಕ್ರೂರನಾಗುತ್ತಾನೆ, ನಾರದ.
ಕವೌ ಸ ಮನ್ದಮನ್ದಾಕ್ಷಾ ವ ವನಿಶ್ರಯವಿತ್ತವಾನ್
ಕವಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಅವನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವವನು, ಮೃದು ದೃಷ್ಟಿಯವನು ಮತ್ತು ಕಾಡಿನ ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ಕುಜಜ್ಞೇಜ್ಯಾಜಶುಕ್ರಾರ್ಕಿಸೂರ್ಯಃ ಪರಿವ್ರಜೇನ್ನರಃ
ಕುಜ, ಗುರು, ಶುಕ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಜೊತೆಗೆ ಇದ್ದರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಂಚಾರಿ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ.
ತತ್ಸ್ವಾಮಿಭಿಃ ಪರಿದಜಿತೈಃ ಪ್ರವ್ರಜ್ಯಾಪ್ರಚ್ಯುತಿರ್ಭವೇತ್
ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಂದ ಸೋಲಿದ ಕಾರಣ, ಅವನಿಗೆ ತ್ಯಾಗ ಜೀವನದಿಂದ ಕುಸಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಜನ್ಮಪೋನ್ಯೈರ್ಯದ್ಯದೃಷ್ಟೋ ಮನ್ದಂ ಪಶ್ಯತಿ ನಾರದ
ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಏನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತೋ, ಅದು ಮಂದನ ಜೊತೆಗೆ ಇದ್ದರೆ, ಅದನ್ನೇ ಅವನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ, ನಾರದ.
ಭೌಮಾರ್ಕಾಂಶೇ ಸೌರದೃಷ್ಟೇ ಚನ್ದ್ರೇ ವಾ ದೀಕ್ಷಿತೋ ಭವೇತ್ ಅನೇಕಸೌಖ್ಯಾರ್ಥಗುಣಾಲಗ್ನೇ ಸೌಮ್ಯತ್ರಯೇ ಸ್ಥಿತೇ
ಚಂದ್ರನು ಭೌಮ ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶನಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ, ಅಥವಾ ದೀಕ್ಷಿತನಾದಾಗ, ಮತ್ತು ಮೂರು ಶಾಂತ ಗ್ರಹಗಳು ಲಗ್ನದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ, ಅನೇಕ ಸೌಖ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಗುಣಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.
ಬಹೂಭುಗ್ಪದಾರಗ್ನೌ ಸ್ಥಿರಧೀಃ ಪ್ರಿಯವಾಕ್ತಥಾ
ಅವನಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಆಸ್ತಿ ಇರುತ್ತದೆ, ಸ್ಥಿರ ಮನಸ್ಸಿನವನು ಮತ್ತು ಮಧುರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವನು.
ದಾನ್ತೋ ರೋಗೀ ಶುಭೋ ಽದಿತ್ಯಾಂ ಪುಷ್ಯರ್ಯಜನ್ಮಾ ಕವಿಃ ಸುಖೀ
ಅವನು ದಮನಶೀಲನು, ಕಾಯಿಲೆ ಇರುವವನು, ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ಶುಭಫಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು, ಪುಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ಕವಿ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ಪತ್ರೇ ಭೋಗೀ ಧನೀ ಭಕ್ತೋ ದಾತಾ ಪ್ರಿಯವಚಾ ಭಗೇ
ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ಭೋಗಾಸಕ್ತನು, ಧನಿಕನು, ಭಕ್ತನು, ದಾನಿಯು ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವನು.
ಚಿತ್ರಾಂಬರಃ ಸುದೃಕ್ತ್ವಾಷ್ಟ್ರೇ ನ ಚ ಧರ್ಮದಯಾಪರಃ
ವಿವಿಧ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡುವವನು, ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನು, ಆದರೆ ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ದಯೆಯ ಕಡೆಗೆ ಆಸಕ್ತನಲ್ಲ.
ಶಾಕ್ರೇ ಧರ್ಮಪರಸ್ತುಷ್ಟೋ ಮೂಲೇ ಮಾನೀ ಧನೀ ಸುಖೀ
ಶಾಕ್ರದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನು ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುತ್ತಾನೆ; ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಗರ್ವಿ, ಧನಿಕ ಮತ್ತು ಸುಖಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ಕರ್ಣೇ ಧನೀ ಸುಖೀ ಖ್ಯಾತೋ ದಾತಾ ಶೂರೋ ಧನೀ ವಸೌ
ಕರ್ಣದಲ್ಲಿ ಧನಿಕ, ಸುಖಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ದಾನಿ, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಹಸುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೀಮಂತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ಬುಧ್ನೇ ವಕ್ತಾ ಸುಖೀ ಕಾನ್ತಃ ಪೌಷ್ಣೇ ಶೂರೋ ಧನೀ ಶುಚಿಃ
ಬುಧ್ನದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವನು, ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವವನು, ಆಕರ್ಷಕನು; ಪೌಷ್ಣದಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ, ಧನಿಕ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ಯುಗ್ಮೇ ಸ್ರೀದ್ಯೂತಶಾಸ್ರಜ್ಞಃ ಸ್ರೈಣೋ ಹ್ರಸ್ವಃ ಸ್ವಭೇ ವಿಧೌ
ಯುಗ್ಮದಲ್ಲಿ ಜೂಜು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ片ಪಟುವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಸ್ರೈಣದಲ್ಲಿ ಹಿಗ್ಗು ಕಡಿಮೆಯಾದವನು; ಸ್ವಭ ಮತ್ತು ವಿಧುಗಳಲ್ಲಿ.
ಧರ್ಮೀ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಃ ಸುಧೀಃ ಷಷ್ಟೇ ಪ್ರಾಜ್ಞಃ ಪ್ರಾಂಶುರ್ಧನೀ ಘಟೇ
ಆರನೆಯಲ್ಲಿಯವರು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರು, ಮೃದುಹೃದಯಿಗಳು, ಬುದ್ಧಿವಂತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಘಟದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯಶಾಲಿ, ಎತ್ತರದವರು, ಧನಿಕರು.
ಮೃಗೇ ಽಲಸೋ ಽಟನಃ ಸ್ವಕ್ಷಃ ಪರದಾರಾರ್ಥಹೃದ್ಧಟೇ
ಮೃಗದಲ್ಲಿ ಸೋಮಾರಿ, ಅಲೆದಾಡುವವನು, ಸುಂದರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಧಟದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ತ್ರೀಯರ ಕಡೆ ಆಸೆಪಡುವವನು.
ಪೂಜ್ಯೋ ಲುಬ್ಧೋ ಽಧನಸಖೋ ಮೇಷಾದೌ ಭಾಸ್ಕರೇ ಜನೌ
ಮೇಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಗೌರವಪಡುವವನು, ಲೋಭಿ, ಸ್ನೇಹಿತರಿಲ್ಲದವನು; ಭಾಸ್ಕರದಲ್ಲಿ ಜನರ ನಡುವೆ.
ಬೌಧೇ ಕೃತಜ್ಞೋ ಜೈವೇ ತು ಖ್ಯಾತಃ ಶೌಕ್ರೇ ಽನ್ಯದಾರಿಕಃ
ಬುಧದಲ್ಲಿ ಕೃತಜ್ಞನು; ಜೈವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು; ಶಾಕ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ತ್ರೀಯರ ಕಡೆ ಆಸೆಪಡುವವನು.
ಸ್ರೀದ್ವೇಷ್ಯಃ ಸ್ವಜನದ್ವೇಷೀನಿಯರತ್ಯಃ ಸಧೀಯನಃ
ಶ್ರೀಗೆ ದ್ವೇಷಿ, ತನ್ನವರಿಗೂ ದ್ವೇಷಿಯಾಗಿರುವವನು, ತಪ್ಪು ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವವನು, ಬುದ್ಧಿವಂತನು.
ಸೇನಾನೀಃ ಸ್ತ್ರ್ಯರ್ಥಪುತ್ರಾಢ್ಯಃ ದಕ್ಷಮೈಶ್ಯಃ ಪರಿಚ್ಛದೀ
ಸೇನಾನಾಯಕನು, ಹೆಂಗಸಿಗಾಗಿ ಪುತ್ರಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೀಮಂತನು, ಕುಶಲನು, ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸೇವಕರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು.
ಸ್ತ್ರ್ಯಾಪ್ತಾರ್ಥೋ ಮನ್ದಶೋಕಾಢ್ಯೋ ಬನ್ಧುದ್ವೇಷೀ ಧನಾಘವಾನ್
ಹೆಂಗಸರಿಂದ ಸಂಪತ್ತು ಗಳಿಸುವವನು, ಸ್ವಲ್ಪ ದುಃಖವಿರುವ ಶ್ರೀಮಂತನು, ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ದ್ವೇಷಿಯಾಗಿರುವವನು, ಕಡಿಮೆ ಹಣವಿರುವವನು.
ವ್ಯಙ್ಗಜಾರ್ಥೋ ಖಪ್ರಸೂಕೋ ವಿಧಿಮಿತ್ರೋ ಸುಖತ್ರಯಃ
ವಿಕಲಾಂಗರಿಂದ ಸಂಪತ್ತು ಗಳಿಸುವವನು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ವಿಧಿಯ ಸ್ನೇಹಿತನು, ಮೂರರೀತಿಯ ಸುಖವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು.