ಶಕುನಿರ್ನಾಗಾಶ್ಚ ಚತುಷ್ಪದ ಕಿಂಸ್ತುಘ್ನಮೇವ ಚ
ಶಕುನಿ, ನಾಗ, ಚತುಷ್ಪದ ಮತ್ತು ಕಿಂಸ್ತುಘ್ನ ಕೂಡ ಇವುಗಳಲ್ಲಿವೆ.
ತತ್ರ ಶಕಾಙ್ಗುಲೈರಿಷ್ಟೈಃ ಸಮಮಣ್ಡಲಮಾಲಿಖೇತ್
ಅಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದ ಎಳೆಯ ಅಂಗಳಗಳಿಂದ ವೃತ್ತವನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬೇಕು.
ತಚ್ಛಾಯಾಗ್ರಂ ಸ್ಪೃಶೇದ್ಯತ್ರ ದತ್ತಂ ಪೂರ್ವಾಪರಾಹ್ನಯೋಃ
ಛಾಯೆಯ ತುದಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ ಜಾಗವನ್ನು ಪೂರ್ವಾಹ್ನ ಮತ್ತು ಅಪರಾಹ್ನಕ್ಕೆ ನೀಡಬೇಕು.
ತನ್ಮಧ್ಯೇ ತಿಮಿನಾ ರೇಖಾ ಕರ್ತವ್ಯಾ ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತತ
ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ದಾರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಉತ್ತರದವರೆಗೆ ರೇಖೆ ಬಿಡಬೇಕು.
ದಿಗ್ಮಧ್ಯಮತ್ಸ್ಯೈಃ ಸಂಸಾಧ್ಯಾ ವಿದಿಶಸ್ತದ್ವದೇವ ಹಿ
ದಿಕ್ಕುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಮೀನುಗಳಿಂದ ಮಧ್ಯದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು, ಉಪದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಹೀಗೆಯೇ.
ಭುಜಸೂತ್ರಾಙ್ಗುಲೈಸ್ತತ್ರ ದತ್ತೈರಿಷ್ಟಪ್ರಭಾ ಮತಾ
ಅಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟ ಭುಜಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ಅಂಗಳಗಳಿಂದ ಬೇಕಾದ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.
ಭಮಣ್ಡಲಂ ಚ ವಿಷುವನ್ಮಣ್ಡಲಂ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಮ್
ಛಾಯೆಯ ವೃತ್ತ ಮತ್ತು ವಿಷುವತ್ತಿನ ವೃತ್ತವನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇಷ್ಟಚ್ಛಾಯಾವಿಷುವತೋರ್ಮಧ್ಯೇಹ್ಯಗ್ರಾಭಿಧೀಯತೇ
ಬೇಕಾದ ಛಾಯೆ ಮತ್ತು ವಿಷುವತ್ತಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತುದಿಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರೋಹ್ಯ ಶಙ್ಕುಕೃತೇ ಮೂಲಂ ಛಾಯಾ ಶೇಕುವಿಪರ್ಯಯಾತ್
ಓಲೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮೂಲವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಅದರ ನೆರಳನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತದ್ಗುಣಾದ್ಭದಿನೈರ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ದ್ಯುಗಣಾದ್ಯದವಾಪ್ಯತೇ
ಅದರ ಗುಣಗಳಿಂದ, ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನದಿಂದ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ದಿನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ತತ್ಸಂಸ್ವಕೃತಾದ್ಧಹಾತ್ಕಾನ್ತಿಚ್ಛಾಯಾವರದಲಾದಿಕಮ್
ಅದರ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶ, ನೆರಳು ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ದಳಗಳ ತೆರೆಯುವುದು ಮೊದಲಾದವು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
ಲಂಬಾಕ್ಷಜ್ಯೇ ತಯೋಶ್ಛಾಯೇ ಲಂಬಾಕ್ಷೌ ದಕ್ಷಿಮೌ ಸದಾ
ಅವರ ನೆರಳಿನ ಲಂಬ ಮತ್ತು ಅಡ್ಡ ಜ್ಯೆಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ದಕ್ಷಿಣದ ಲಂಬ ಮತ್ತು ಅಡ್ಡ ಜ್ಯೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಶೇಷಹ್ಯಾನಾಂಶಾಃ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ತದ್ವಾಹುಜ್ಯಾಥ ಕೋಟಿಜಾಃ
ಸೂರ್ಯನ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳು ಅವನ ಕಿರಣಗಳ ಜ್ಯೆಗಳು ಅಥವಾ ತುದಿಯ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.
ಕೋಟೀಜ್ಯಯಾವಿಭಜ್ಯಾಪ್ತೇ ಛಾಯಾಕರ್ಮಾಬಹಿರ್ದ್ದಲೇ
ತುದಿಯ ಜ್ಯೆಯಿಂದ ಭಾಗಿಸಿ, ನೆರಳಿನ ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ಹೊರಗಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು.
ದಿಗ್ಭೇದೋಪಕ್ರಮಃ ಶೇಷಸ್ತಸ್ಯ ಜ್ಯಾ ತ್ರಿಜ್ಯಯಾ ಹತಾ
ಉಳಿದ ಭಾಗವು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ಪ್ರಾರಂಭ; ಅದರ ಜ್ಯೆಯನ್ನು ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಜ್ಯೆಯಿಂದ ಗುಣಿಸಬೇಕು.
ಕರ್ಕಾದೌ ಪ್ರೋಹ್ಯಚಕ್ರಾರ್ದ್ಧಾತ್ತುಲಾದೌ ಭಾರ್ದ್ಧಸಂಯುತಾತ್ತ
ಕಟಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ವೃತ್ತದಿಂದ ಕಡಿಮೆಮಾಡಿ, ತುಲೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ವೃತ್ತಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿ.
ತನ್ಮನ್ದಮಸಕೃದ್ಧಾಮಂಫಲಂ ಮಧ್ಯೋ ದಿವಾಕರಃ
ಸೂರ್ಯನ ಸರಾಸರಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿಧಾನ ಮತ್ತು ವೇಗದ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಚಕ್ರಾಸವೋ ಲಬ್ಧಯುತೀ ಸ್ವ್ರಹೋರಾತ್ರಾಸವಃ ಸ್ಮೃತಾಃ
ವೃತ್ತದ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಪಡೆದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಚಲನೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕ್ರಮಾದೇಕದ್ವಿತ್ರಿಭಘಾಜ್ಯಾ ತಚ್ಚಾಪಾನಿ ಪೃಥಕ್ ಪೃಥಕ್
ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜ್ಯೆಗಳನ್ನು ಒಂದು, ಎರಡು, ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ, ಅವು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಿಲ್ಲುಗಳಾಗಿವೆ.
ಸ್ವಾಗಾಷ್ಟಯೋರ್ಥಗೋಗೈಕಾಃ ಶರತ್ರ್ಯೇಕಂ ಹಿಮಾಂಶವಃ
ಸ್ವಂತ ಎಂಟು ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಶರದೃತುವಿಗೆ ಒಂದು, ಹಿಮಕಾಲಕ್ಕೆ ಮೂರು ಭಾಗಗಳು ಇವೆ.
ವ್ಯಸ್ತಾವ್ಯಸ್ತೈರ್ಯುತಾಸ್ತೈಸ್ತೈಃ ಕರ್ಕಟಾದ್ಯಾಸ್ತತಸ್ತು ಯಃ
ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸೇರಿಸಿ, ಕಟಕ ಮೊದಲಾದ ರಾಶಿಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ಗತಭೋಗ್ಯಾಸವಃ ಕಾರ್ಯಾಃ ಸಾಯನಾಃಸ್ವೇಷ್ಟಭಾಸ್ಕರಾಃ
ಪಾಲು ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಬೇಕು; ಸಂಜೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛಿತ ಸೂರ್ಯಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ.
ಅಭಿಷ್ಟಧಟಿಕಾಸುಭ್ಯೋ ಭೋಗ್ಯಾಸೂನ್ಪ್ರವಿಶೋಧಯೇತ್
ಇಚ್ಛಿತ ದಂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಸುಭಾದಿಂದ, ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಬೇಕು.
ಶೇಷಂ ತ್ರಿಂಶತ್ಕ್ರಮಾದ್ಧ್ಯಸ್ತಮಶುದ್ಧೇನ ವಿಭಾಜಿತಮ್
ಉಳಿದುದನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೂವತ್ತಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ, ತಪ್ಪಾದ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಭಾಗಿಸಿ.
ಪ್ರಾಕ್ಪಶ್ಚಾನ್ನತನಾಡೀಭ್ಯಸ್ತದ್ವಲ್ಲಙ್ಕೋದಯಾಸುಭಿಃ
ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ನಾಡಿಗಳಿಂದ, ಅದೇ ರೀತಿ ಉದಯ ಮತ್ತು ಅಸ್ತ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ.
ಭೋಗ್ಯಾಸೂನೂನಕಸ್ಯಾಥ ಭುಕ್ತಾಸೂನಧಿಕಸ್ಯ ಚ
ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ಭಾಗ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಪಡೆದ ಭಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಇದ್ದರೆ.
ವಿರಾಹ್ವರ್ಕಭುಜಾಂಶಾಶ್ಚೇದಿನ್ದ್ರಾಲ್ಪಾಃ ಸ್ಯಾದ್ ಗ್ರಹೋ ವಿಧೋಃ
ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳ ಭಾಗವು ಇಂದ್ರನ ಹೋಲಿಕೆಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ, ಆ ಗ್ರಹಣವು ಚಂದ್ರನದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಕಂ ವಿಧುರ್ವಿಧುಂ ಭೂಭಾ ಛಾದಯತ್ಯಥಾ ಛನ್ನಕಮ್
ಹೆಚ್ಚು ಹಚ್ಚಿದ ವಸ್ತುವು ಹೇಗೆ ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಗ್ರಹಣವು ಅವುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ತತ್ಸ್ವಚ್ಛನ್ನಂ ಚ ಮಾನೈಕ್ಯಾರ್ದ್ಧಾಂಶಷಷ್ಟಂ ದಶಾಹತಮ್
ಯಾವುದು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೋ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಅರ್ಧ, ಆರು ಭಾಗ, ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ಎಂದು ಅಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ಥಿತ್ಯರ್ದ್ಧಂ ಘಟಿಕಾದಿಸ್ಯಾದ್ವ್ಯಙ್ಗಬಾಹ್ವಂಶಸಂಮಿತೈಃ
ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ಅವಧಿಯ ಅರ್ಧವನ್ನು, ಅಂಗಗಳ ಭಾಗದ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.