ಶಙ್ಕೌನೃದೀಪಾಧಶ್ಛಿದ್ರಘ್ನೈರ್ದೀಪೌಚ್ಚ್ಯಂ ನರಾನ್ವಿತೇ
ಕಿಲನ್ನು ದೀಪ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ರಂಧ್ರದಿಂದ ಗುಣಿಸಿದರೆ, ಜ್ಞಾನಿಯೇ, ದೀಪದ ಎತ್ತರ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ದೀಪಶಙ್ಕ್ವನ್ತರಂ ಚಾಥ ಚ್ಛಾಯಾಗ್ರವಿವರಘ್ನಭಾ
ನಂತರ, ದೀಪ ಮತ್ತು ಕಿಲಿನ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು, ನೆರಳಿನ ತುದಿಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ ಗುಣಿಸಿದರೆ,
ಪ್ರಭಾಪ್ತಾ ಜಾಯತೇ ದೀಪಶಿಖೌಚ್ಚ್ಯಂ ಸ್ಯಾತ್ತ್ರಿರಾಶಿಕಾತ್
ಆದುದರಿಂದ ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ದೀಪದ ಜ್ವಾಲೆಯ ಎತ್ತರವು ಮೂರು ಪಟ್ಟು ರಾಶಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಗ್ರಹಮಧ್ಯಾದಿಕಂ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಗಣಿತೇ ನಾತಿವಿಸ್ತರಾನ್
ಈಗ ನಾನು ಗ್ರಹದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನು, ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರವಿಲ್ಲದೆ, ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ತದ್ದಶಾಂಶಾಸ್ತು ಚತ್ವಾರಃ ಕೃತಾಖ್ಯಂ ಪಾದಮುಚ್ಯತೇ
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ದಶಾಂಶಗಳನ್ನು 'ಚೌಕ' ಅಥವಾ 'ಪಾದ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಮನುಕೃತಾಬ್ದಸಹಿತಾ ಯುಗಾನಾಮೇಕಸಪ್ತತಿಃ
ಮನುವಿನ ಮತ್ತು ಕೃತಯುಗದ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಎಪ್ಪತ್ತೊಂದನ್ನು ಯುಗಗಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ತಾವತ್ಯೇವ ನಿಶಾ ತಸ್ಯ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾ
ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಆ ರಾತ್ರಿ ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಖಚರಾನಯನಂ ಕಾರ್ಯಮಥವೇಷ್ಟಯುಗಾದಿತಃ
ಗ್ರಹಗಳ ಚಲನೆ ಯುಗದ ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಪೂಜಾರ್ಕಿಗುರುಶುಕ್ರಾಣಾಂ ಭಗಣಾಪೂರ್ವಪಾಪಿನಾಮ್
ಸೂರ್ಯ, ಗುರು, ಶುಕ್ರ ಮತ್ತು ರಾಹು-ಕೇತುಗಳ ಪೂಜೆ, ಹಾಗು ಹಿಂದೆ ಪಾಪ ಮಾಡಿದವರ ಪೂಜೆಯೂ ಮಾಡಬೇಕು.
ದಸ್ರತ್ರ್ಯಾಷ್ಟರಸಾಂಕಾಶ್ವಿಲೋಚನಾನಿ ಕುಜಸ್ಯ ತು
ಅಂಗಾರಕನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹತ್ತು, ಮೂರು, ಎಂಟು ಮತ್ತು ಆರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬೃಹಸ್ಪತೇಃ ಖದಸ್ರಾಕ್ಷಿವೇದಸ್ರಙ್ಹೂಯಸ್ತಥಾ
ಗುರುವಿಗೆ ಹತ್ತು, ಎರಡು ಮತ್ತು ಒಂದು ರೂಪಗಳಿವೆ; ಹೌದು, ಅವನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಶನೇರ್ಭುಜಗಷಟ್ಪಚರಸವೇದನಿಶಾಕರಾಃ
ಶನಿಗೆ ಆರು, ಐದು ರೂಪಗಳು, ಚಂದ್ರನ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗದ ರೂಪಗಳೂ ಸೇರಿವೆ.
ವಾಮಂ ಪಾತಸ್ಯ ಚ ಸ್ವಗ್ನಿಯಮಾಶ್ವಿಶಿಖಿದಸ್ರಕಾಃ
ರಾಹು-ಕೇತುಗಳ ಎಡಭಾಗಕ್ಕೆ ಅವರ ಸ್ವಂತ ಬೆಂಕಿ, ನಿಯಮ, ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ರೂಪಗಳು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಸುವ್ದ್ಯಷ್ಟಾದ್ರಿರೂಪಾಙ್ಕಸಪ್ತಾದ್ರಿತಿಥಯೋ ಯುಗೇ
ಯುಗದಲ್ಲಿ ವಸುಗಳು, ಎರಡು, ಎಂಟು, ಪರ್ವತದ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಏಳು ಪರ್ವತ ತಿಥಿಗಳು ಇವೆ.
ತಿಥಿಕ್ಷಯಾಯಮಾರ್ಥಾಕ್ಷಿದ್ವ್ಯಷ್ಟವ್ಯೋಮಶರಾಶ್ವಿನಃ
ತಿಥಿಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಎರಡು, ಎಂಟು, ಆಕಾಶ, ಬಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಅಶ್ವಿನಿಗಳ ರೂಪಗಳು ಇವೆ.
ಷಟ್ತ್ರ್ಯಗ್ನಿವೇದಗ್ನಿಪಞ್ಚಶುಭ್ರಾಂಶುಮಾಸಕಾಃ
ಆರು, ಮೂರು, ಅಗ್ನಿ, ವೇದ, ಅಗ್ನಿ, ಐದು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಕಿರಣಗಳು ತಿಂಗಳುಗಳಾಗಿವೆ.
ಕೌಜಸ್ಯ ವೇದಸ್ವಯಮಾ ಬೌಧಸ್ಯಾಷ್ಟರ್ತುವಹ್ನಯಃ
ಅಂಗಾರಕನಿಗೆ ವೇದವೇ ಸ್ವಂತದು; ಬುಧನಿಗೆ ಎಂಟು ಋತುಗಳು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಗಳು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗೋಗ್ನಯಃ ಶನಿಮನ್ದಸ್ಯ ಪಾತಾನಾಮಥವಾ ಮತಃ
ಶನಿಗೆ ಹಸುವುಗಳು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಗಳು, ರಾಹು-ಕೇತುಗಳ ರೂಪಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕೃತಾದ್ರಿಚನ್ದ್ರಾಜೈವಸ್ಯ ರವೈಕಸ್ಯಾಗ್ನಿರವನನ್ದಕಾಃ
ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತ, ಚಂದ್ರ, ಜಯ, ಒಂದು ಧ್ವನಿ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಆನಂದ ನಿಗದಿಯಾಗಿವೆ.
ವರ್ತಮಾನಯುಗೇ ಪಾನಾವತ್ಸರಾಭಗಣಾಭಿಧಾಃ
ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇಡಲಾಗಿದೆ.
ಪೃಥಕ್ತ್ಥಾಸಿಧಿಮಾಸಗ್ರಾಸೂರ್ಯಮಾಸವಿಭಾಜಿತಾಃ
ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ, ಚಂದ್ರ ಮಾಸಗಳನ್ನು ಸೂರ್ಯ ಮಾಸಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ದ್ವಿಸ್ಥಾಸ್ತಿತಿಕ್ಷಯಾಭ್ಯಸ್ತಾಶ್ಚಾನ್ದ್ರವಾಸರಭಾಜಿತಾಃ
ಎರಡು ಬಾರಿ ತಿಥಿಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ ದಿನಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾವನೋದ್ಯೂಗಸಾರರ್ಕಾದಿರ್ದಿನಮಾಸಾಬ್ದಯಾಸ್ತತಃ
ಸಾವಣ, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ದಿನಗಳು, ತಿಂಗಳುಗಳು, ವರ್ಷಗಳು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಮಾಸಾಬ್ದದಿನಸಂಖ್ಯಾಸಂದ್ವಿತ್ರಿಘ್ನಂ ರೂಪಸಂಯುತಮ್
ತಿಂಗಳು, ವರ್ಷ, ದಿನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅವುಗಳ ರೂಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಮಾಡಬೇಕು.
ಸ್ನೇಹಸ್ಯ ಭಗಣಾಭ್ಯಸ್ತೋ ದಿನರಾಶಿಃ ಕುವಾಸರೈಃ
ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ದಿನಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಭಾಗಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಕೆಟ್ಟ ದಿನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಗುಣಿಸಬೇಕು.
ಏವಂ ಹ್ಯಶೀಘ್ರಮನ್ದಾಞ್ಚಯೇ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಪೂರ್ವಪಾಪಿನಃ
ಹೀಗೆ, ಹಿಂದಿನ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದವರು ಬೇಗ ಅಥವಾ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಯೋಜನಾನಿ ಶತಾನ್ಯಷ್ಟೌ ಭೂಕರ್ಣೌಂ ದ್ವಿಗುಣಾಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತಳತೆ ಎಂಟು ನೂರು ಯೋಜನೆಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಕಿವಿಯಾಕಾರದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಅದನ್ನು ಎರಡುಪಟ್ಟು ಎಣಿಸಬೇಕು.
ಲಂಬಜ್ಯಾಘ್ನಸ್ವಜೀವಾಪ್ತಃ ಸ್ಫುಟೋ ಭೂಪರಿಧಿಃ ಸ್ವಕಃ
ಲಂಬ ಜ್ಯೆಯನ್ನು ಅದರ ಸ್ವಂತ ಜೀವದಿಂದ ಹಾಗೂ ತ್ರಿಜ್ಯದಿಂದ ಗುಣಿಸಿದರೆ ಭೂಮಿಯ ನಿಜವಾದ ಸುತ್ತಳತೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಕಲಾದಿತತ್ಫಲಂ ಪ್ರಾರ್ಚ್ಯಾಃ ಗ್ರಹೇಭ್ಯಃ ಪರಿಶೋಧಯೇತ್
ಕಾಲದ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ಫಲವನ್ನು ಗ್ರಹಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕು.
ರಾಕ್ಷಸಾತಪದೇವೌಕಃ ಶೈಲಯೋರ್ಮಧ್ಯಸೂತ್ರಗಾಃ
ರಾಕ್ಷಸರ ಮತ್ತು ತಪಸ್ವಿಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು ಎರಡು ಪರ್ವತಗಳ ಮಧ್ಯದ ರೇಖೆಯಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.