ಸಭಿತ್ಕುಶಾಂವುಪುಷ್ಪಾದಿ ಪ್ರತ್ಯಹಂ ಸಮುಪಾನಯತ್
ಅವನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ದರ್ಭೆ, ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅರ್ಪಣಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಉವಾಚ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿರ್ಭೂತ್ವಾ ಸಗರೋ ವಿನಯಾನ್ವಿತಃ
ಸಾಗರನು ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ವಿನಯದಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ತತ್ಸರ್ವಂ ಮೇಸಮಾಚಕ್ಷ್ವ ಶ್ರೋತುಂ ಕೌತೂಹಲಂ ಮಮ
ನಾನು ಕೇಳಲು ಆಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನನಗೆ ವಿವರಿಸಿ.
ಪಿತ್ರಾ ವಿಹೀನಾ ಯೇ ಲೋಕೇ ಜೀವನ್ತೋ ಽಪಿ ಮೃತೋಪಮಾಃ
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯಿಲ್ಲದವರು ಬದುಕಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಸತ್ತವರಂತೆಯೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
ಯಸ್ಯ ಮಾತಾ ಪಿತಾ ನಾಸ್ತಿ ಸುಖಂ ತಸ್ಯ ನ ವಿದ್ಯತೇ
ಯಾರಿಗೆ ತಾಯಿ ಅಥವಾ ತಂದೆ ಇಲ್ಲವೋ, ಅವನಿಗೆ ಸುಖವಿಲ್ಲ.
ಅಪುತ್ರಸ್ಯ ವೃಥಾಂ ಜನ್ಮ ಋಣಗ್ರಸ್ತಸ್ಯ ಚೈವ ಹಿ
ಮಗನಿಲ್ಲದವನ ಜನ್ಮವೂ, ಸಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವವನದು ಕೂಡ ವ್ಯರ್ಥವೇ.
ಪತಿಹೀನಾ ಯಥಾ ನಾರೀ ಪಿತೃಹೀನಸ್ತಥಾ ಶಿಶುಃ
ಹೆಂಡತಿಗೆ ಗಂಡನಿಲ್ಲದಂತೆ, ಮಗುವಿಗೆ ತಂದೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹಾಗೆಯೇ.
ಪಶುಹೀನೋ ಯಥಾ ವೈಶ್ಯಸ್ತಯಾ ಪಿತ್ರಾ ವಿನಾರ್ಭಕ್ತಃ
ಕೃಷಿಕನಿಗೆ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಲ್ಲದಂತೆ, ಮಗುವಿಗೆ ತಂದೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹಾಗೆ.
ತಪೋ ಯಥಾ ದಯಾಹೀನಂ ಸಥಾ ಪಿತ್ರಾ ವಿವಾರ್ಭಕಃ
ತಪಸ್ಸಿಗೆ ದಯೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಂತೆ, ಮಗುವಿಗೆ ತಂದೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹಾಗೆ.
ಬೇದಹೀನೋ ಯಥಾ ವಾಜೀ ತಥಾ ಪಿತ್ರಾ ವಿನಾರ್ಭಕ್ತಃ
ಕುದುರೆಗೆ ಲಗಾಮಿಲ್ಲದಿದ್ದಂತೆ, ಮಗುವಿಗೆ ತಂದೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹಾಗೆ.
ತಥಾ ಪಿತ್ರಾ ವಿಹೀನಸ್ತು ಬಹುದುಃಖಾನ್ವಿತಃ ಸುತಃ
ಹೀಗೆ, ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಮಗುವಿಗೆ ಬಹಳ ದುಃಖವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೃಷ್ಟಂ ತದ್ಯಥಾವೃತ್ತಂ ಸರ್ವಂ ತಸ್ಮೈ ನ್ಯವೇದಯತ್
ಅವನನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಆಗ ನಡೆದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು.
ಹನಿಷ್ಯಾಮೀತ್ಯರಾತೀನ್ಸ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾಮಕರೋತ್ತದಾ
ಆಗ ಅವನು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆಯುವುದೆಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದರು.
ಪ್ರಸ್ಥಾಪಿತಃ ಪ್ರತಸ್ಥೇ ಚ ತೇನೈವ ಮುನಿನಾ ವದಾ
ಆ ಮುನಿಯವರು ಅವನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಅವನು ಅವರ ಜೊತೆಗೆ ಹೊರಟನು.
ವಶಿಷ್ಟಂ ಸ್ವಕುಲಾಚಾರ್ಯಂ ಪ್ರಾತ್ಪಃ ಪ್ರೀತಿಸಮನ್ವಿತಃ
ಅವನ ಕುಟುಂಬಗುರು ವಶಿಷ್ಠರನ್ನು ಅವನು ಪ್ರೀತಿ ತುಂಬಿ ಹತ್ತಿರ ಹೋದನು.
ಸರ್ವಂ ವಿಜ್ಞಾಪತ್ರಾಮಾಸ ಜ್ಞಾನದೃಷ್ಟ್ಯಾ ವಿಜಾನತೇ
ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು; ಅವರು ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರು.
ತೇನೈವ ಮುನಿನಾವಾಪ ಖಡ್ಗಂ ವಜ್ರೋಪಮಂ ಧನುಃ
ಆ ಮುನಿಯವರಿಂದ ಅವನು ವಜ್ರದಷ್ಟು ಬಲವಾದ ಕತ್ತಿ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಲು ಪಡೆದನು.
ಆಶೀರ್ಭಿರರ್ಚಿತಃ ಸದ್ಯಃ ಪ್ರತಸ್ಥೇ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ತಮ್
ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅವನು ಅವರಿಗೆ ವಂದಿಸಿ ತಕ್ಷಣ ಹೊರಟನು.
ಸಪುತ್ರಪೌತ್ರಾನ್ಸಗಣಾನಕರೋತ್ಸ್ವರ್ಗಾಸಿನಃ
ಅವನು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಅವರ ಮಕ್ಕಳು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಬಳಗದವರೊಡನೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿದನು.
ಕೇಚಿದ್ವಿನಷ್ಟಾ ಸಂತ್ರಸ್ತಾಸ್ತಥಾ ಚಾನ್ಯೇ ಪ್ರದುದ್ರುವುಃ
ಕೆಲವರು ಭಯದಿಂದ ನಾಶವಾದರು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಓಡಿ ಹೋದರು.
ತೃಣಾನ್ಯಭಕ್ಷಯನ್ಕೇಚಿನ್ನಗ್ರಾಶ್ಚ ವಿವಿಶುರ್ಜನಲಮ್
ಕೆಲವರು ಹುಲ್ಲು ತಿಂದರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಜನರ ಊರಿಗೆ ಹೋದರು.
ಸತ್ವರಂ ಶರಣಂ ಜಗ್ಮುರ್ವಶಿಷ್ಟಂ ಪ್ರಾಣಲೋಲುಪಾಃ
ಬದುಕು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಬೇಗನೆ ವಶಿಷ್ಠರ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಹೋದರು.
ಚಾರೈರ್ವಿಜ್ಞಾತವಾನ್ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಾತ್ಪ ಶ್ಚಾಚಾರ್ಯಸನ್ನಿಧಿಮ್
ಅವನು ಈ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಗೂಢಚಾರರಿಂದ ತಕ್ಷಣ ತಿಳಿದು, ಗುರುವರ ಹತ್ತಿರ ಹೋದನು.
ತ್ರಾತುಂ ಚ ಶಿಷ್ಯಾಭಿಹಿತಂ ಚ ಕರ್ತುಂ ವಿವಾರಯಾಮಾಸ ತದಾ ಕ್ಷಣೇನ
ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವುದನ್ನೂ, ಶಿಷ್ಯರು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನೂ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದನು.
ಅನ್ಧಾಂಶ್ಚ ಶ್ಮಶ್ರುಲಾನ್ಸರ್ವಾನ್ಮುಣ್ಡಾನ್ವೇದವಹಿಷ್ಕೃತಾನ್
ಅಂಧರಾಗಿರುವವರನ್ನೂ, ದಾಡಿದ ಗಡ್ಡವಿರುವವರನ್ನೂ, ತಲೆಮೂಡಿದವರನ್ನೂ, ವೇದಗಳಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲ್ಪಟ್ಟವರನ್ನೂ,
ಪ್ರಹಸನ್ಪ್ರಾಹ ಸಗರಃ ಸ್ವಗುರುಂ ತಪಸೋ ನಿಧಿಮ್
ಸಗರುನು ನಗುತ್ತಾ, ತನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನ ಭಂಡಾರವಾದ ಗುರುವರ್ಯರನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದನು,
ಸರ್ವಥಾಹಂ ಹನಿಷ್ಯಾಮಿ ಮತ್ಪಿತುರ್ದೇಶಹಾರಕಾನ್
ನನ್ನ ತಂದೆಯ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡವರನ್ನು ನಾನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ.
ಸ ಏವ ಸರ್ವನಾಶಾಯ ಹೇತುಭೂತೋ ನ ಸಂಶಯಃ
ಅವನು ಮಾತ್ರ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುವ ಕಾರಣ; ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.
ತ ಏವ ಬಲಹೀನಾಶ್ಚೇದ್ಭಜನ್ತೇ ಽತ್ಯನ್ತಸಾಧುತಾಮ್
ಅವರೇನು ಬಲಹೀನರಾಗಿದ್ದರೆ, ಬಹಳ ಧರ್ಮಾತ್ಮರಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತಾವತ್ಕುರ್ವನ್ತಿ ಕಾರ್ಯಾಣಿ ಯಾವತ್ಸ್ಯಾತ್ಪ್ರಬಲಂ ಬಲಮ್
ಅವರ ಬಲಕ್ಕೆ ಎದುರಾಳಿ ಬಲ ಬರುವವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವರು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.